Dzieje.pl - Portal Historyczny

24 marca

  • Fragment obrazu Michała Stachowicza „Przysięga Tadeusza Kościuszki na Rynku Krakowskim”. Fot. PAP/W. Kryński

    1794
    / 223 LATA

    Na Rynku Głównym w Krakowie Tadeusz Kościuszko złożył uroczystą przysięgę, ogłaszając tym samym akt powstania narodowego, znanego w historii jako Insurekcja Kościuszkowska. 

  • Gen. Władysław Anders dokonuje inspekcji oddziałów Armii Polskiej w ZSRS. Fot. NAC

    1942
    / 75 LAT

    Ze Związku Sowieckiego rozpoczęła się ewakuacja Armii Polskiej pod dowództwem gen. Władysława Andersa; do listopada 1942 r. wysłano do Iranu ponad 115 tys. osób, w tym około 78,5 tys. żołnierzy oraz 37 tys. cywilów; wśród ewakuowanych były tysiące dzieci.

  • Zdzisław Krzyszkowiak. Fot. PAP/M.Kłoś

    2003
    / 14 LAT

    W Warszawie zmarł Zdzisław Krzyszkowiak, lekkoatleta, mistrz olimpijski (3000 m z przeszkodami) i Europy (5 000 i 10 000 m), rekordzista świata (3000 m z przeszkodami). 

  • Ryszard Białous. Fot. Wikimedia Commons

    1992
    / 25 LAT

    W Neuquen w Argentynie zmarł Ryszard Białous, ps. „Jerzy”, kapitan Armii Krajowej, harcmistrz, żołnierz kampanii wrześniowej, powstaniec warszawski, dowódca Oddziału Specjalnego „Jerzy”, batalionu „Zośka” i brygady dywersji „Broda 53” zgrupowania „Radosław”, więzień obozów Bergen-Belsen i Sandbostel żołnierz 1 Brygady Spadochronowej, od 1946 roku przebywał na emigracji w Argentynie.

  • 1980
    / 37 LAT

    Premiera filmu "Dyrygent" w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 1980
    / 37 LAT

    Premiera filmu "Paciorki jednego różańca" w reżyserii Kazimierza Kutza.

  • 1976
    / 41 LAT

    W Londynie zmarł mjr Eugeniusz Kaszyński "Nurt", cichociemny, w latach 1943-1944 zastępca dowódcy, a następnie dowódca Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury" na Kielecczyźnie. 

  • Gen. Marian Januszajtis-Żegota. Źródło: NAC

    1973
    / 44 LATA

    W Royal Tunbridge Wells w Anglii zmarł Marian Januszajtis-Żegota, generał, dowódca Legionu Wschodniego i I Brygady Legionów Polskich; współautor nieudanego zamachu stanu, mającego na celu obalenie rządu Jędrzeja Moraczewskiego (1919); wojewoda nowogródzki w latach 1924-1926.

  • 1969
    / 48 LAT

    W Raciborzu urodził się Ryszard Wolny, zapaśnik, trener; pięciokrotny olimpijczyk, mistrz olimpijski z Atlanty (1996), medalista mistrzostw świata i Europy.

  • 1964
    / 53 LATA

    W Gdańsku urodził się Marek Kamiński, polarnik, podróżnik, żeglarz, pisarz, fotograf; jako pierwszy człowiek na świecie zdobył w jednym roku (1995) dwa bieguny Ziemi.

  • Zespół Niebiesko-Czarni. Fot. PAP/CAF/H. Rosiak

    1962
    / 55 LAT

    W gdańskim klubie "Żak" odbył się debiutancki koncert Niebiesko-Czarnych.

  • 1959
    / 58 LAT

    W Warszawie urodził się Filip Łobodziński, dziennikarz, tłumacz, muzyk Zespołu Reprezentacyjnego; w latach 70. aktor dziecięcy, znany m.in. z filmów "Stawiam na Tolka Banana" i "Podróż za jeden uśmiech".

  • 1959
    / 58 LAT

    W Żorach urodził się Marek Probosz, aktor teatralny i filmowy, znany m.in. z filmów ”Niech cię odleci mara”, „Czas dojrzewania”, „Śmierć rotmistrza Pileckiego”.

  • 1956
    / 61 LAT

    W Warszawie urodził się Wiesław Weiss, dziennikarz muzyczny, redaktor naczelny miesięczników „Tylko Rock” i „Teraz Rock”, autor „Rock. Encyklopedii” i książek o tematyce muzycznej m.in. „Pink Floyd. Szyderczy śmiech i krzyk rozpaczy”.

  • 1954
    / 63 LATA

    W Sieradzu urodził się Marek Niedźwiedzki, dziennikarz muzyczny, wieloletni prezenter, prowadzący m.in. "Listę Przebojów Programu Trzeciego".

  • Jerzy Kukuczka. Fot. PAP/K.Seko

    1948
    / 69 LAT

    W Katowicach urodził się Jerzy Kukuczka, alpinista, drugi człowiek na świecie, po Reinholdzie Messnerze, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum; zginął w 1989 r. podczas wejścia na Lhotse (8516 m) nową drogą, przez niezdobytą wówczas południową ścianę.

  • 1946
    / 71 LAT

    W Warszawie urodził się Andrzej Titkow, reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych i fabularnych, autor filmów „Z pamięci”, „Mniej niż zero”, „Turniej”, „Walterowcy” i „serialu Układ krążenia”.

  • 1945
    / 72 LATA

    W Krakowie ukazał się pierwszy numer "Tygodnika Powszechnego".

  • 1944
    / 73 LATA

    Z niemieckiego obozu dla lotników Stalag Luft III w Żaganiu (niem. Sagan) w nocy z 24 na 25 marca uciekło 76 jeńców, m.in. 41 Brytyjczyków i sześciu Polaków. Ucieczka zakończyła się tragicznie, tylko trzej jeńcy odzyskali wolność - dwóch Norwegów i Holender. Pozostałych 73 schwytano. Pięćdziesięciu z nich, w tym sześciu Polaków, na specjalny rozkaz Hitlera zostało rozstrzelanych. 

  • Rodzina Ulmów. Fot. IPN

    1944
    / 73 LATA

    W Markowej k. Łańcuta na Podkarpaciu niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów z rodzin Didnerów, Grunfeldów i Goldmanów oraz ukrywających ich Józefa Ulmę oraz będącą w ostatnim miesiącu ciąży jego żonę Wiktorię; zabili też szóstkę dzieci Ulmów; najstarsza z rodzeństwa Stasia miała osiem lat.

  • Gen. Władysław Anders dokonuje inspekcji oddziałów Armii Polskiej w ZSRS. Fot. NAC

    1942
    / 75 LAT

    Ze Związku Sowieckiego rozpoczęła się ewakuacja Armii Polskiej pod dowództwem gen. Władysława Andersa; do listopada 1942 r. wysłano do Iranu ponad 115 tys. osób, w tym około 78,5 tys. żołnierzy oraz 37 tys. cywilów; wśród ewakuowanych były tysiące dzieci.

  • Ernst Zoerner. Fot. NAC

    1941
    / 76 LAT

    Zarządzenie gubernatora dystryktu lubelskiego Ernsta Zoernera o utworzeniu getta żydowskiego w Lublinie

  • 1938
    / 79 LAT

    Polska i Litwa nawiązały stosunki dyplomatyczne. Nastąpiło to w wyniku ostrego kryzysu politycznego, którego bezpośrednią przyczyną było zastrzelenie na granicy przez strażników litewskich polskiego żołnierza Korpusu Ochrony Pogranicza. 

  • 1938
    / 79 LAT

    Urodził się David Irving, kontrowersyjny brytyjski historyk, oskarżany o gloryfikowanie partii nazistowskiej i fałszowanie historii; jeden z czołowych negacjonistów - osób twierdzących, że powszechnie przyjęta interpretacja Holokaustu jest wyolbrzymiona lub też zupełnie zafałszowana.

  • 1936
    / 81 LAT

    W Boksyckiej urodził się Władysław Baka, ekonomista, polityk, członek władz PZPR, dwukrotny prezes Narodowego Banku Polskiego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

  • 1934
    / 83 LATA

    W Gołogórach urodził się Ryszard Zub, szermierz, szablista, trzykrotny medalista igrzysk olimpijskich (1956, 1960, 1964), czterokrotny mistrz świata.

  • 1930
    / 87 LAT

    W Beech Grove w stanie Indiana urodził się Steve McQueen, aktor, znany z ról w filmach „Siedmiu wspaniałych”, „Wielka ucieczka”, „Bullitt”, „Le Mans” i „Papillon”.

  • 1928
    / 89 LAT

    W Wilnie urodził się Czesław Nowicki, dziennikarz, prezenter pogody programach Telewizji Polskiej, popularny „Wicherek”.

  • 1924
    / 93 LATA

     Rada Ligi Narodów przyznała Czechosłowacji Jaworzynę Spiską. 

  • 1924
    / 93 LATA

    Z inicjatywy Centralnego Wydziału Kobiecego PPS po raz pierwszy w Polsce zorganizowano obchody Dnia Kobiet. 

  • Józef Piłsudski przyjmuje defiladę wojsk z okazji przyłączenia Wileńszczyzny do Polski na placu Katedralnym w Wilnie. 04.1922. Fot. NAC

    1922
    / 95 LAT

    Sejm Ustawodawczy przyjął do wiadomości uchwałę Sejmu Wileńskiego o wcieleniu Wileńszczyzny do Polski i wezwał rząd RP, "aby niezwłocznie objął sprawowanie władzy państwowej w Ziemi Wileńskiej".

  • 1918
    / 99 LAT

    W Krakowie urodził się Jacek Stwora, dziennikarz, pisarz, reporter, żołnierz kampanii wrześniowej 1939 roku i francuskiej w roku 1940; autor książek „Dzielnica szwarckopów”, „Co jest za tym murem?”, „Kataryniarz i złoty tron”.

  • 1918
    / 99 LAT

    W Paryżu zmarł Władysław Ślewiński, malarz okresu Młodej Polski.

  • Prof. Karol Olszewski. Źródło: Wikimedia Commons

    1915
    / 102 LATA

    W Krakowie zmarł Karol Olszewski, chemik, fizyk, prof. UJ; wspólnie z prof. Zygmuntem Wróblewskim jako pierwsi na świecie w 1883 r. dokonali skroplenia tlenu, a następnie azotu.

  • Krystyna Krahelska. Fot. PAP/CAF

    1914
    / 103 LATA

    W Mazurkach nad Szczarą na Ziemi Nowogródzkiej urodziła się Krystyna Krahelska - harcerka, poetka, żołnierz ZWZ-AK ("Danuta"), autorka jednej z najpopularniejszych piosenek Polski Walczącej "Hej chłopcy, bagnet na broń!". 

  • 1905
    / 112 LAT

    W Amiens zmarł Juliusz Verne, francuski pisarz, uważany za klasyka literatury science-fiction; autor powieści "20 000 mil podmorskiej żeglugi", "Tajemnicza Wyspa", "W 80 dni dookoła świata", "Dzieci kapitana Granta".

  •  Igor Newerly. Fot. PAP/S. Czarnogórski

    1903
    / 114 LAT

    W Białowieży urodził się Igor Newerly, pisarz, autor książek "Chłopiec z Salskich Stepów", "Pamiątka z Celulozy" i "Zostało z uczty bogów", więzień niemieckich obozów Majdanek, Auschwitz, Bergen-Belsen, sygnatariusz Listu 34 z 1964 roku.

  • 1900
    / 117 LAT

    W Krakowie w Teatrze Miejskim odbyła się prapremiera „Snu srebrnego Salomei” Juliusza Słowackiego.

  • 1882
    / 135 LAT

    W Berlinie niemiecki bakteriolog Robert Koch ogłosił wyodrębnienie bakterii prątka odpowiedzialnej za gruźlicę; 24 marca obchodzony jest Światowy Dzień Gruźlicy.

  • 1849
    / 168 LAT

    We Lwowie urodził się Tadeusz Barącz, rzeźbiarz, autor m.in. lwowskiego pomnika króla Jana III Sobieskiego.

  • 1844
    / 173 LATA

    W Kopenhadze zmarł Bertel Thorvaldsen, rzeźbiarz, autor m.in. warszawskich pomników księcia Józefa Poniatowskiego i Mikołaja Kopernika.

  • 1839
    / 178 LAT

    W Paryżu uroczyście otwarta została Biblioteka Polska.

  • Leopold Kronenberg. Źródło: CBN Polona

    1812
    / 205 LAT

    W Warszawie urodził się Leopold Kronenberg, finansista, przemysłowiec, polityk, jeden z najwybitniejszych działaczy gospodarczych na ziemiach polskich w XIX w. Budowniczy Kolei Warszawsko-Terespolskiej i Kolei Nadwiślańskiej, założyciel Banku Handlowego i Szkoły Handlowej w Warszawie. W 1861 r. współtwórca obozu "białych" i jeden z jego przywódców w Powstaniu Styczniowym.

  • Fragment obrazu Michała Stachowicza „Przysięga Tadeusza Kościuszki na Rynku Krakowskim”. Fot. PAP/W. Kryński

    1794
    / 223 LATA

    Na Rynku Głównym w Krakowie Tadeusz Kościuszko złożył uroczystą przysięgę, ogłaszając tym samym akt powstania narodowego, znanego w historii jako Insurekcja Kościuszkowska. 

  • 1568
    / 449 LAT

    Król Zygmunt II August powołał Komisję Morską.

  • 1455
    / 562 LATA

    W Rzymie zmarł papież Mikołaj V (1447-1455).

Rok 2017 - 150. rocznica urodzin Józefa Piłsudskiego

Społeczności dzieje.pl

Polecamy

  • wbh
  • Narodowy Instytut Audiowizualny
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL