Kościół katolicki w PRL

01.02.2018

100 lat temu urodził się Ignacy Tokarczuk - biskup niezłomny

Abp Ignacy Tokarczuk. Fot. PAP/M. Delmanowicz Abp Ignacy Tokarczuk. Fot. PAP/M. Delmanowicz

100 lat temu, 1 lutego 1918 roku, w Łubiankach Wyższych koło Zbaraża urodził się abp Ignacy Tokarczuk. Jako metropolita przemyski wspierał w czasach PRL działania opozycji antykomunistycznej, m.in. KOR, ROPCiO, a następnie Solidarności. Za swą postawę nazywany był biskupem niezłomnym.

Ignacy Tokarczuk urodził się 1 lutego 1918 r. w Łubiankach Wyżnych k. Zbaraża. W 1937 r. wstąpił do seminarium duchownego we Lwowie i został studentem tamtejszego Uniwersytetu Jana Kazimierza. Studia kończył już w czasie wojny w konspiracyjnym seminarium. Święcenia kapłańskie przyjął 21 czerwca 1942 r. z rąk biskupa pomocniczego lwowskiego Eugeniusza Baziaka.

Jeszcze w czasie wojny był wikariuszem w Złotnikach, k. Podhajec. W 1944 r. UPA wydała na niego wyrok śmierci. Dzięki ostrzeżeniu udało mu się zbiec do Lwowa. 

W listopadzie 1945 r. wyjechał do Katowic. Rok później rozpoczął studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, w 1951 r. obronił doktorat. Początkowo pracował na KUL, a w 1952 r. wyjechał do Olsztyna, gdzie w Wyższym Seminarium Duchownym "Hosianum" był wykładowcą przez 10 lat. Wykładał filozofię i teologię. W 1962 r. powrócił na KUL i do 1965 r. pracował jako adiunkt na Wydziale Teologii.

W grudniu W 1965 r. otrzymał nominację na ordynariusza diecezji przemyskiej. Święceń biskupich udzielił mu 6 lutego 1966 r. w przemyskiej katedrze prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński.

W latach swej posługi biskupiej uważany był przez władze PRL za jednego z głównych wrogów ustroju. Zasłynął przede wszystkim z odważnych wystąpień, z przeciwstawiania się zakłamaniu i stanowczego piętnowania systemu oraz programu ateizacji społeczeństwa. Mimo braku zgody władz stworzył w swojej diecezji przeszło nowych 220 parafii, wybudował ponad 430 kościołów z domami parafialnymi i katechetycznymi. Znany był m.in. ze wspierania rozmaitych inicjatyw społecznych, w tym NSZZ "Solidarność". Stawał w obronie prześladowanych z powodów ideologicznych i politycznych.

Za swoją bezkompromisową postawę w obronie instytucji Kościoła Katolickiego w PRL był wielokrotnie szykanowany przez Służbę Bezpieczeństwa.

Był m.in. członkiem Rady Głównej Episkopatu Polski, członkiem Komisji ds. Duszpasterstwa Ogólnego, ds. Budowy Kościołów, a w latach 1967-1989 - członkiem Komisji Wspólnej Episkopatu i Rządu PRL. Ze względu na swe bezkompromisowe działania był bezwzględnie inwigilowany i szykanowany przez władze i służbę bezpieczeństwa.

Papież Jan Paweł II w czasie wizyty w diecezji przemyskiej 2 czerwca 1991 r. wyniósł go do godności arcybiskupiej, a 25 marca 1992 r. ustanowił go pierwszym metropolitą nowo powstałej metropolii przemyskiej. W 1993 r. przeszedł na emeryturę.

Jest autorem licznych artykułów i publikacji. Otrzymał też honorowe obywatelstwa wielu miast. 3 maja 2006 r. został odznaczony przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego Orderem Orła Białego - najwyższym odznaczeniem państwowym RP.

Arcybiskup Ignacy Tokarczuk zmarł w grudniu 2012 r. w Przemyślu. Pochowany został w  w podziemiach Archikatedry Przemyskiej. 

Przyjęta w 2013 r. uchwała Senatu podkreśla, że arcybiskup Tokarczuk  "dla wielu osób – także z kręgów laickiej opozycji i środowisk niepodległościowych - był niekwestionowanym autorytetem, a swoją niezłomną postawą dawał innym przykład". 

Sejm RP rok 2018 uznał rokiem abp Ignacego Tokarczuka. W uchwale podkreślono, że metropolita przemyski był "nieustępliwym obrońcą praw wiernych Kościoła katolickiego i jednym z duchowych przywódców pokojowych zmagań narodu polskiego o niepodległość Ojczyzny". (PAP)

api/ kyc/ huk/

 

 

 

 


(PAP)

kyc/ ls/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL