Walka o niepodległość 1914-1918

30.06.2009 aktualizacja 16.08.2016

1918

3.I   Rada Regencyjna wydała dekret dotyczący tymczasowej organizacji władz Królestwa Polskiego.

8.I   Orędzie prezydenta Stanów Zjednoczonych Thomasa Woodrowa Wilsona do Kongresu na temat celów wojennych USA i warunków koniecznych do zawarcia trwałego pokoju na świecie. Wśród 14 punktów, ktore przedstawił prezydent, "13" dotyczył kwestii powstania niepodległej Polski.

25.I   I Korpus Polski pod dowództwem gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego rozpoczął walki z Armią Czerwoną w rejonie Bobrujska i Rohaczewa.

9.II   Państwa centralne podpisały w Brześciu Litewskim traktat pokojowy z Ukraińską Republiką Ludową. Na jego mocy do powstałego państwa ukraińskiego przyłączono Chełmszczyznę i Podlasie.

11.II   Dymisja rządu Jana Kucharzewskiego w związku z postanowieniami traktatu w Brześciu Litewskim.

15-16.II   Bunt wobec postanowień traktatu brzeskiego w dawnej II Brygadzie Legionów, przekształconej w Polski Korpus Posiłkowy, którą dowodził płk Józef Haller. Około 2 tys. jej żołnierzy, wśród nich sam płk. J. Haller, przedarło się przez front austriacko-rosyjski pod Rarańczą, a następnie weszło w skład powstającego na Ukrainie II Korpusu Polskiego. Reszta legionistów została przez Austriaków rozbrojona i uwieziona w obozach Huszt i Marmaros-Sziget.

27.II   Rada Regencyjna powołała rząd Antoniego Ponikowskiego.

3.III   W Brześciu Litewskim podpisany został pokój pomiędzy Rosją Sowiecką oraz Niemcami i Austro-Węgrami.

21.III   Początek niemieckiej ofensywy na froncie zachodnim.

23.III   Litwa ogłosiła niepodległość.

26.III   Marszałek Ferdinand Foch głównodowodzącym wojsk alianckich na froncie zachodnim. Gen. Józef Haller został dowódcą II Korpusu Polskiego, powstałego z połączenia II Brygady Legionów I II Korpusu Strzelców Polskich.

4.IV   Dymisja rządu Antoniego Ponikowskiego i powołanie przez Radę Regencyjną gabinetu Jana Kantego Steczkowskiego.

9.IV   Wybory do Rady Stanu.

7.V   W Bukareszcie podpisano pokój pomiędzy państwami centralnymi i Rumunią.

11.V   W wyniku walk z wojskami niemieckimi pod Kaniowem II Korpus Polski został rozbity i zmuszony do kapitulacji.

21.V   W okolicach Mińska pod naciskiem Niemców rozformowany został I Korpus Polski dowodzony przez gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego.

21.VI   Na Zamku Królewskim w Warszawie odbyło się inauguracyjne posiedzenie Rady Stanu.

15.VII   Początek ostatniej niemieckiej ofensywy na froncie zachodnim.

16-17.VII   W Jekaterynburgu bolszewicy zamordowali cara Mikołaja II i jego rodzinę.

18.VII   Kontrofensywa wojsk alianckich na froncie zachodnim.

2.VIII   Wojska japońskie wylądowały na Syberii - początek japońskiej interwencji zbrojnej w Rosji.

8.VIII   Bitwa pod Amiens, wojska alianckie przełamały front nad Sommą.

30.IX   Bułgaria podpisała zawieszenie broni.

4.X   Gen. J.Haller został Naczelnym Wodzem Armii Polskiej we Francji.

7.X   Rada Regencyjna ogłosiła odezwę "Do Narodu Polskiego", w której proklamowała niepodległość Polski.

16.X   Cesarz Karol I wydał manifest, w którym zapowiadał federacyjną formę państwa i równouprawnienie poszczególnych narodów.

19.X   W Cieszynie utworzono Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego. Rada Regencyjna przejęła od niemieckich władz zwierzchnictwo nad wojskami polskimi stacjonującymi na terenach niemieckiej okupacji. We Lwowie powstało Ukraińskie Zgromadzenie Konstytucyjne.

20.X   Proklamacja powstania państwa zachodnioukraińskiego.

26.X   Powstanie rządu Józefa Świeżyńskiego.

27.X   Propozycja cesarza Karola I dotycząca zawieszenia broni.

28.X   W Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna. W jej skład weszli m.im. Ignacy Daszyński, Jędrzej Moraczewski i Wincenty Witos. Czechosłowacki Komitet Narodowy ogłosił utworzenie państwa czechosłowackiego.

29.X   Proklamacja o powstaniu Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców.

30.X   Podpisanie zawieszenia broni pomiedzy Turcją i państwami alianckimi. Polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie przejęła władzę nad Zachodnią Małopolską.

31.X-1.XI   Początek walk ukraińsko-polskich we Lwowie.

1.XI.   W Lublinie rozpoczął się zjazd organizacji skautowych, w czasie którego utworzono ZHP.

3.XI   Zawieszenie broni pomiędzy aliantami i Austro-Węgrami. Bunt niemieckich marynarzy w Kilonii - początek rewolucyjnych wystąpień w Niemczech.

6-7.XI   W Lublinie powstał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele.

9.XI   Rewolucja w Berlinie. Abdykacja cesarza Wilhelma II.

10.XI   Powrót do Warszawy Józefa Piłsudskiego z więzienia w Magdeburgu. Początek rozbrajania żołnierzy niemieckich na ulicach Warszawy.

11.XI   W Rethondes koło Compiegne podpisano zawieszenie broni między aliantami a Niemcami. Cesarz Karol I zrzeka się praw monarszych w Austrii. Rada Regencyjna przekazała naczelne dowództwo wojsk polskich Józefowi Piłsudskiemu.

12.XI   W Poznaniu utworzono Tymczasową Naczelną Radę Ludową. Proklamowanie Republiki Niemieckiej Austrii.

14.XI   Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu pełnię władzy państwowej.

16.XI   Telegram Józefa Piłsudskiego adresowany do przywódców państw notyfikujący powstanie państwa polskiego. Proklamowanie Republiki Węgierskiej.

18.XI   Powołano rząd Jędrzeja Moraczewskiego.

22.XI   Józef Piłsudski zatwierdził "Dekret o najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej". Na mocy tego dekretu, będącego swego rodzaju ustawą zasadniczą, Piłsudski obejmował jako Tymczasowy Naczelnik Państwa "Najwyższą Władzę Republiki Polskiej" i miał ją sprawować do czasu zebrania się Sejmu Ustawodawczego.

28.XI. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski powołał Polską Marynarkę Wojenną.

7.XII. Rozkaz Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego w sprawie jednolitości armii.

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL