Kultura i sztuka w okresie międzywojennym

20.03.2017 aktualizacja 30.10.2017

2017 - Rok Josepha Conrada

03.12.1857 Joseph Conrad. Źródło: Wikimedia Commons. Fot. George Charles Beresford Joseph Conrad. Źródło: Wikimedia Commons. Fot. George Charles Beresford

Z okazji przypadającej 3 grudnia 2017 r. 160. rocznicy urodzin autora "Jądra ciemności" Sejm RP ustanowił rok 2017 Rokiem Josepha Conrada. W uchwale podkreślono, że w swoich powieściach Conrad "pokazał wizję Europy bez granic, wyrażał europejskiego ducha polskości, oraz uczynił polskość dobrem powszechnym". Conrad-Korzeniowski - właśc. Józef Teodor Konrad Korzeniowski - był synem polskich patriotów, zesłańców syberyjskich, pisarzem zasłużonym dla kultury polskiej i światowej - stwierdzono w uchwale. Podkreślono, że dzięki swojemu dorobkowi literackiemu "zajmuje niekwestionowaną pozycję klasyka literatury nowoczesnej, który zmienił oblicze prozy powieściowej".

Ustanowienie roku 2017 Rokiem Josepha Conrada-Korzeniowskiego jest formą uczczenia autora takich powieści jak m.in. "Jądro ciemności", "Lord Jim", "Smuga cienia" czy "Tajny agent". "Świadomość polskiego pochodzenia wielkiego pisarza nie jest powszechne ani w naszym kraju, ani tym bardziej w Wielkiej Brytanii. W świadomości znacznej części odbiorców w kraju (i niemal wszystkich za granicą) Conrad to pisarz brytyjski, co jest o tyle zrozumiałe, że pisał po angielsku i wywarł ogromny wpływ na kulturę anglosaską. Tymczasem Conrad, pomimo iż opuścił ojczyznę w wielu 17 lat, uważał się za Polaka i wspierał polskie dążenia niepodległościowe. Wpływał też znacząco na naszą kulturę współczesną" - przypomina Instytut Książki. (PAP)

Joseph Conrad, właśc. Józef Teodor Konrad Korzeniowski herbu Nałęcz, urodził się 3 grudnia 1857 roku w Berdyczowie. Jego ojciec, Apollo Korzeniowski, był poetą, który za działalność w przygotowującej powstanie partii Czerwonych został zesłany na Syberię. Matka Konrada - Ewa - postanowiła wyjechać na zesłanie wraz z mężem, zabierając ze sobą malutkie dziecko. Nędza zesłańczego życia zabiła najpierw ją, a potem jej męża. W wieku 8 lat Konrad Korzeniowski dostał się pod opiekę swego wuja - Tadeusza Bobrowskiego. 

Młody człowiek próbował nauki w kilku szkołach - w Krakowie i we Lwowie, ale nigdzie nie odniósł większych sukcesów. Zamykało to przed nim drogę kariery w monarchii Austro-Węgierskiej, nie mógł także osiedlić się ani nawet pojawić w Rosji. Jako synowi zesłańców i poddanemu cara groził mu natychmiastowy pobór do rosyjskiego wojska na wiele lat. Ta groźba, która wisiała nad Korzeniowskim wiele lat, spowodowała, że tak usilnie starał się potem o obywatelstwo brytyjskie.

W wieku 17 lat Conrad rozpoczął karierę w marynarce, najpierw francuskiej, potem brytyjskiej. W wieku 20 lat Korzeniowski zaczął uczyć się angielskiego, w którym potem miał tworzyć. W Polsce najbardziej znaną powieścią Conrada jest "Lord Jim"- książka o oficerze marynarki, który w chwili zagrożenia opuścił powierzony sobie statek i pasażerów. Ważne miejsce w literaturze światowej zajmuje też "Jądro ciemności" - mroczna opowieść o porażce "misji cywilizacyjnej" białego człowieka. Oprócz nich jako inne znane powieści Conrada można wymienić "Nostromo" oraz powieści polityczne "Tajny agent" i "W oczach Zachodu".

W 1914 r. Korzeniowski przyjechał do Polski. Po powrocie do Wielkiej Brytanii już nigdy nie odwiedził ojczyzny.

Joseph Conrad tworzył na przełomie XIX i XX wieku, w jego utworach można dostrzec zarówno cechy romantyczne, jak i pozytywistyczne. Psychologiczno-moralna problematyka twórczości Conrada wpisuje jego pisarstwo do kanonu literatury światowej. 

Józef Korzeniowski zmarł 3 sierpnia 1924 roku na atak serca. Został pochowany w Canterbury.

W Polsce prozę Conrada na deskach teatru kilkakrotnie wystawił reżyser Teatru Powszechnego Zygmunt Huebner. Z kolei jedną z najsłynniejszych europejskich adaptacji filmowych dzieł Conrada jest "Czas Apokalipsy" z 1979 roku w reż. Francisa Coppoli oparty na fabule "Jądra ciemności". (PAP)

aszw/ aleb/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL