Walka o niepodległość 1914-1918

18.08.2017 aktualizacja 31.08.2017

Białoruś: wystawa poświęcona I Korpusowi Polskiemu gen. Dowbora-Muśnickiego

Sztab I Korpusu Polskiego z dowódcą gen. Józefem Dowbór-Muśnickim (siedzi w środku). 1918 r. Źródło: CAW Sztab I Korpusu Polskiego z dowódcą gen. Józefem Dowbór-Muśnickim (siedzi w środku). 1918 r. Źródło: CAW

W Narodowym Muzeum Historycznym w Mińsku otwarto w piątek wystawę poświęconą „dowborczykom” - żołnierzom I Korpusu Polskiego, który powstał w 1917 r. jako część armii rosyjskiej, a którego oficerowie stali się potem ważnymi postaciami w armii niepodległej Polski.

„I Korpus Polski był pod wieloma względami formacją unikalną. Stał się jednym z zaczątków Wojska Polskiego” – mówił w piątek wieczorem ambasador RP na Białorusi Konrad Pawlik, otwierając wystawę.

I Korpus Polski został utworzony 24 lipca 1917 r. w armii carskiej na terenach dzisiejszej Białorusi z Polaków walczących na zachodnim i północnym froncie I wojny światowej. Oficerów zwano „dowborczykami” od nazwiska ich dowódcy gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, a historia tej formacji była nierozerwalnie związana z losami twierdzy w Bobrujsku.

I Korpus Polski został utworzony 24 lipca 1917 r. w armii carskiej na terenach dzisiejszej Białorusi z Polaków walczących na zachodnim i północnym froncie I wojny światowej. Oficerów zwano „dowborczykami” od nazwiska ich dowódcy gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, a historia tej formacji była nierozerwalnie związana z losami twierdzy w Bobrujsku.

Początkowo mający walczyć z Niemcami, żołnierze I Korpusu toczyli boje głównie z bolszewikami, m.in. zdobywając w 1918 r. twierdzę bobrujską, a także Mińsk Litewski (dzisiejszą stolicę Białorusi). Po traktacie brzeskim formacja została rozbrojona przez oddziały niemieckie.

Po powrocie do kraju żołnierze I Korpusu brali udział w organizowaniu struktur Wojska Polskiego. Walczyli w powstaniu wielkopolskim oraz wojnie polsko-bolszewickiej, a także na frontach II wojny światowej.

„W Twierdzy Bobrujsk swoją karierę wojskową rozpoczął m.in. wybitny dowódca Wojska Polskiego, późniejszy bohater spod Monte Cassino gen. Władysław Anders, który wówczas był rotmistrzem i adiutantem generała Józefa Dowbora-Muśnickiego.

Z I Korpusu pochodził Konstanty Plisowski - bohater obrony Twierdzy Brzeskiej z 1939 r., który ponad dwa tygodnie wraz z wiernymi żołnierzami stawiał opór porażającej sile niemieckiego najeźdźcy.

"Tam także służył potomek Franciszka Skaryny – Jan, bohater powstania wielkopolskiego” – opowiadał w rozmowie z PAP historyk Ihar Mielnikau, który stworzył wystawę wraz z Elżbietą Iniewską, zajmującą się sprawami nauki i kultury w polskiej ambasadzie w Mińsku.

"Chcieliśmy pokazać historię wojskowych urodzonych na tych ziemiach. Dzięki tej wystawie Białorusini mają dostęp do informacji, których w żaden inny sposób by nie uzyskali" – wyjaśniła Elżbieta Iniewska. W ciągu ostatniego roku Iniewskiej udało się odnaleźć w polskim Narodowym Archiwum Cyfrowym i odtworzyć życiorysy dwudziestu oficerów I Korpusu, które stały się częścią wystawy.

"O I Korpusie Polskim na Białorusi wiadomo tak naprawdę bardzo niewiele – powiedziała PAP Elżbieta Iniewska. - Mało osób zdaje sobie sprawę z tego, jak wielu bohaterów, którzy wyszli z twierdzy Bobrujsk, było potem ważnymi postaciami II wojny światowej".

"Chcieliśmy pokazać historię wojskowych urodzonych na tych ziemiach. Dzięki tej wystawie Białorusini mają dostęp do informacji, których w żaden inny sposób by nie uzyskali" – wyjaśniła. W ciągu ostatniego roku Iniewskiej udało się odnaleźć w polskim Narodowym Archiwum Cyfrowym i odtworzyć życiorysy dwudziestu oficerów I Korpusu, które stały się częścią wystawy.

Na wystawie zaprezentowano także historię twierdzy bobrujskiej i odtworzone przez Mielnikaua mundury oficerów I Korpusu. Impreza cieszyła się dużym zainteresowaniem, w niewielkiej sali muzeum tłoczyło się kilkadziesiąt osób. "Taka frekwencja w upalny piątkowy wieczór świadczy o tym, że poruszyliśmy naprawdę ważny temat" - powiedział Mielnikau.

Z Mińska Justyna Prus (PAP)

just/ kot/ mc/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL