Centralny Okręg Przemysłowy

12.06.2018

Budowa COP-u była największą inwestycją II RP w połowie lat 30. XX w. Budowa i rozbudowa infrastruktury pochłaniała blisko 60 proc. całego budżetu państwa. Rozbudowa przemysłu była jednak gwałtownie potrzebna. Wciąż niezaleczone zniszczenia powojenne, bardzo mało efektywna gospodarka rolna, a także kryzysy gospodarcze powodowały, że ludność prowincji pauperyzowała się w szalonym tempie, czego efektem był nie tylko głód, lecz i protesty oraz strajki chłopskie. 

Realizacja COP wypełniała więc trzy zadania: po pierwsze, wpływała na uprzemysłowienie Polski, zwłaszcza w przemyśle ciężkim i zbrojeniowym; po drugie, pozwalała zredukować bezrobocie. Po trzecie wreszcie, była sukcesem propagandowym – podsycała w opinii europejskiej, ale też wewnętrznej, mit Polski jak kraju rozwijającego się i nowoczesnego. 

COP obejmował obszary Podkarpacia, Lubelszczyzny, regionu świętokrzyskiego, Małopolski, zahaczał także o kawałek Mazowsza. Stanowiło to ok. 15 proc. terytorium II RP. Jego centralnym punktem był Sandomierz, wokół którego koncentrowało się najwięcej zakładów i fabryk. COP miał uniezależniać Polskę od krajów ościennych. Dla pozyskania energii wybudowano elektrownie wodne i cieplne.

Wyraźnie stawiano na rozwój przemysłu zbrojeniowego, lub gałęzi mogących spełniać wobec niego zadania służebne. W Kraśniku, Jawidzu i Nowej Dębie produkowano amunicję, w Stalowej Woli – broń ciężką; podobnie w Radomiu, Pionkach i Starachowicach. W Mielcu konstruowano samoloty, a w Niedomicach pod Tarnowem – celulozę do wyrobu prochu.

To ukierunkowanie nie zmieniło znacząco siły polskiej armii – wybuch II wojny zastał zresztą COP nie w pełni jeszcze wydajny. 

Projekt COP był zasługą głównie Eugeniusza Kwiatkowskiego, którego dokonaniem jest również Gdynia – zarówno miasto, jak i port.
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL