Kultura i sztuka 1945-1989

10.09.2013 aktualizacja 22.08.2016

Historia w rytmie rocka

III Ogólnopolski Przegląd Muzyki Młodej Generacji w Jarocinie. Fot. PAP/W. Kryński III Ogólnopolski Przegląd Muzyki Młodej Generacji w Jarocinie. Fot. PAP/W. Kryński

Czy tekst piosenki rockowej może być źródłem historycznym? Z pewnością. Do jego analizy potrzeba jednak odpowiednich umiejętności. Poniżej kilka wskazówek wraz z przykładami.

Tekst rockowy – cechy szczególne

Tekst piosenki rockowej jest bardzo ważnym, o ile nie najistotniejszym, elementem utworu  rockowego. Często ma charakter prostego komunikatu lub prowokacji słownej. Piosenka rockowa operuje językiem potocznym, nawet dosadnym, nie unika wulgarności, odwołuje się do konkretu, faktu. Odnosi się bezpośrednio do rzeczywistości, którą komentuje, prezentując subiektywne odczucia autora. Główną determinantą tekstu jest warstwa muzyczna, a dobór słownictwa ogranicza fraza muzyczna.

Tekst rockowy pozwala na porozumienie twórcy z odbiorcą poprzez ekspozycję pewnych słów kluczowych. Mają one znaczenie symboliczne zarówno dla słuchacza, jak i autora. Do haseł, będących treścią przekazu rockowego, należą: pragnienie prawdy, wolności, uczucia, czy bezpieczeństwa. Warto pamiętać, że  teksty rockowe nie są jedynie produktami artystycznymi, ale pewnymi faktami społecznymi ze względu na źródło powstania, charakter odbioru i funkcjonowanie społeczne. Dzięki temu  można na ich podstawie, w świetle wiedzy pochodzącej z innych materiałów socjologicznych, rekonstruować wiedzę i obraz świata tych, których postawy wyrażają.

Tekst rockowy pozwala na porozumienie twórcy z odbiorcą poprzez ekspozycję pewnych słów kluczowych. Mają one znaczenie symboliczne zarówno dla słuchacza, jak i autora.

O polskim tekście rockowym można mówić dopiero od końca lat 70-tych. Wcześniejszy repertuar zespołów big-beatowych oparty był na prostych i przyjemnych piosenkach o miłości, czy anglojęzycznych przebojach.  Wraz z pojawieniem się na scenie rockowej takich autorów jak Kora (Maanam), Bogdan Olewicz (Perfect), Grzegorz Ciechowski (Republika), Lech Janerka, Kazik Staszewski (Kult) ranga tekstu rockowego wzrosła, a ich twórczość może być traktowana jako oddzielne zjawisko artystyczne, mieszczące się w poetyce piosenki rockowej.

Czy tekst rockowy może być źródłem historycznym?

Wybrane przeze mnie fragmenty tekstów rockowych powstały w konkretnej rzeczywistości - w rzeczywistości lat osiemdziesiątych. Ich wykorzystywanie na lekcjach pozwoli uczniom na poznanie  ówczesnych realiów życia.

Do czego można wykorzystać teksty piosenki rockowej:

- ilustracja lekcji z historii najnowszej,

- poznanie języka rówieśników z lat osiemdziesiątych,

- poznanie uczuć, wrażeń, sposobu pojmowania świata przez młodzież lat osiemdziesiątych,

- podkreślenie ważności nurtu rockowego w życiu młodych ludzi ostatniej dekady PRL-u,

- określenie roli i funkcji cenzury  w życiu kulturalnym PRL-u

Przystępując do analizy i interpretacji tekstu rockowego należy:

Spróbować określić czas powstania utworu. Czasem autorzy datują teksty, pomocna może być także informacja, z jakiej płyty pochodzi utwór i kiedy została ona wydana. W miarę możliwości znaleźć wywiad lub wspomnienie autora tekstu, ponieważ czasem zdarzają się nieuzasadnione nadinterpretacje tekstu.

Gabriela Sierocińska - Dec

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL