Okupacja niemiecka

07.07.2018 aktualizacja 13.07.2018

Litwa: rozpoczęły się obchody 74. rocznicy operacji „Ostra Brama”

Wilno, Litwa. Cmentarz Na Rossie, polska nekropolia narodowa w Wilnie. Kwatera żołnierska, na której spoczywają polscy oficerowie i ochotnicy polegli w latach 1919–1920 w walkach o Wilno, a także żołnierze Armii Krajowej polegli podczas operacji „Ostra Brama” w 1944 r. Fot. PAP/T. Waszczuk Wilno, Litwa. Cmentarz Na Rossie, polska nekropolia narodowa w Wilnie. Kwatera żołnierska, na której spoczywają polscy oficerowie i ochotnicy polegli w latach 1919–1920 w walkach o Wilno, a także żołnierze Armii Krajowej polegli podczas operacji „Ostra Brama” w 1944 r. Fot. PAP/T. Waszczuk

Na Litwie w sobotę rozpoczęły się siedmiodniowe obchody 74. rocznicy operacji „Ostra Brama” - próby wyzwolenia Wilna przez Armię Krajową spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem wojsk radzieckich w 1944 r.

"Operacja +Ostra Brama+, powstanie wileńskie, jest drugim co do wielkości czynem zbrojnym po powstaniu warszawskim" - wskazuje w rozmowie z PAP Artur Kondrat, prezes zarządu Stowarzyszenia Łagierników Żołnierzy Armii Krajowej, współorganizatora wileńskich obchodów.

"Naszym obowiązkiem jest oddanie hołdu tym wszystkim, którzy walczyli o zachowanie granic II RP, którzy wyzwalali Wilno z rąk okupanta niemieckiego i chcieli, żeby ta Polska miała taki charakter i kształt, jaki miała w roku 1939" - dodał.

Obchody w sobotę zainaugurowała w wileńskim kościele Piotra i Pawła msza święta w intencji poległych żołnierzy AK okręgu wileńskiego i nowogródzkiego oraz żyjących kombatantów i rodzin żołnierzy AK. Po południu odbyła się uroczystość na cmentarzu na Rossie w kwaterze wojskowej przy mauzoleum marszałka Józefa Piłsudskiego, gdzie są pochowani też żołnierze, którzy zginęli w 1944 r. podczas wyzwalania Wilna.

W sobotę wieczorem w Domu Kultury Polskiej w Wilnie odbędzie się koncert patriotyczny z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości.

W ciągu następnych dni, w ramach obchodów rocznicy powstania wileńskiego, będą składane kwiaty na grobach żołnierzy AK rozsianych po Wileńszczyźnie, odbędą się: rajd rowerowy, gra miejska dla młodzieży "Burza w Wilnie", wycieczka autokarowa po miejscach pamięci narodowej związanej z operacją "Ostra Brama", projekcja filmów "Wyklęty" Konrada Łęckiego i "Nie pamiętam" Mirosława Mamczura.

Obchody zakończy 13 lipca uroczystość w podwileńskiej miejscowości Krawczuny, w miejscu, gdzie została stoczona ostatnia bitwa żołnierzy AK z oddziałami Wehrmachtu o Wilno.

W wileńskich uroczystościach uczestniczy około 150-osobowa grupa z Polski: członkowie Stowarzyszenia Łagierników Żołnierzy Armii Krajowej, delegacje Światowego Związku Żołnierz Armii Krajowej i Stowarzyszenia Odra-Niemen, harcerze, przedstawiciele polskiej placówki dyplomatycznej w Wilnie oraz polskich organizacji społecznych na Litwie, m.in. Wileńska Młodzież Patriotyczna i Związek Polaków na Litwie.

Operacja "Ostra Brama" stanowiła część akcji "Burza", zakładającej samodzielne wyzwalanie przez Armię Krajową okupowanych ziem polskich przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w nocy z 6 na 7 lipca 1944 roku. Oprócz piechoty i artylerii w sile około 17 tys. żołnierzy Niemcy wyprowadzili tam do walki broń pancerną i siły lotnicze. Okręgi wileński i nowogródzki AK przeciwstawiły im około 10 tys. żołnierzy, wyłącznie piechoty i kawalerii.

Mimo dużej przewagi wroga, Polakom udało się wyzwolić znaczną część Wilna. Do 13 lipca, już we współdziałaniu z wojskami radzieckimi, całe miasto zostało oczyszczone z Niemców. Na Górze Zamkowej żołnierze AK wywiesili biało-czerwoną flagę, jednak już po kilku godzinach została ona zerwana przez żołnierzy radzieckich, którzy wywiesili czerwony sztandar. Później dowództwo i żołnierze AK zostali rozbrojeni; większość z nich trafiła do więzień lub została zesłana na Syberię.

Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)

aki/ mmp/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL