Druga Rzeczpospolita

23.09.2017

Najnowszy „Biuletyn IPN” poświęcony historii Śląska

Najnowszy, wrześniowy „Biuletyn IPN” jest w całości poświęcony Górnemu Śląskowi i jego skomplikowanym losom. Zamieszczone w czasopiśmie artykuły obejmują okres od początków woj. śląskiego w II Rzeczypospolitej do upadku PRL. Autorami większości tekstów są pracownicy katowickiego oddziału IPN.

Lech Krzyżanowski, który zamieścił w „Biuletynie” tekst na temat pierwszych lat woj. śląskiego w II RP, zaznaczył, że region ten, mimo najmniejszej powierzchni, miał największe znaczenie dla gospodarki odradzającego się przed blisko 100 laty państwa. Pochodziło z niego 75 proc. węgla kamiennego wydobywanego w ówczesnej Polsce, 100 proc. koksu, 87 proc. cynku i 100 proc. ołowiu – wskazał.

Przypomniał, że w okresie międzywojennym woj. śląskie cieszyło się dużą autonomią – miało własny parlament i odrębne regulacje prawne w wielu dziedzinach. W czasie okupacji zostało wcielone do Rzeszy, a jego ludność stała się celem bezwzględnej polityki narodowościowej – Polacy byli poddani brutalnym represjom i ginęli w masowych egzekucjach, a tych, których uznano za nadających się do zniemczenia, wpisywano na Niemiecką Listę Narodowościową, czyli budzącą do dziś kontrowersje Volkslistę.

Ewa Koj, która w „Biuletynie” pisze o ruchu oporu przeciwko hitlerowskiemu okupantowi, podkreśliła, że wpis na Volkslistę wcale nie przesądzał na Górnym Śląsku o przynależności narodowej. W marcu 1944 r. gestapo zatrzymało tu kilkuset żołnierzy i współpracowników katowickiego inspektoratu Armii Krajowej – wielu z nich zostało wcześniej wpisanych na Volkslistę, co teoretycznie miało czynić z nich etnicznych Niemców – mówiła.

O powojennym podziemiu na Górnym Śląsku i w Zagłębiu napisali Dariusz Węgrzyn i Adam Dziuba. Kolejne artykuły poświęcono dziejom regionu pod rządami komunistów – m.in. powojennym migracjom – wysiedlaniu Niemców, przyjeździe na Śląsk dawnych mieszkańców Kresów Wschodnich i migracji zarobkowej do najbardziej uprzemysłowionego regionu kraju.

Autorzy konfrontują też prawdziwe realia życia w tej „przemysłowej niecce” z obrazem lansowanym w czasach propagandy sukcesu, piszą o kolejnych kryzysach, strajkach i ich tłumieniu przez władze, ruchu Solidarności, a wreszcie – schyłku PRL.

Andrzej Grajewski przypomniał w swoim artykule postać pochodzącego ze Śląska ks. Franciszka Blachnickiego - twórcę ruchu Światło-Życie, a obecnie kandydata na ołtarze. Do „Biuletynu IPN” dołączono płytę DVD z filmem „Prorok nie umiera. Ks. Franciszek Blachnicki” w reżyserii Adama Kraśnickiego. (PAP)

kon/ son/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL