Polska po 1989 roku

11.08.2017

Nazistowski naukowiec nie jest już patronem gdańskiego tramwaju

Spółka zarządzająca taborem komunikacji miejskiej w Gdańsku zdecydowała, że niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla, Adolf Butenandt przestanie być patronem jednego z tramwajów. Powód – pojawiające się w mediach wątpliwości zw. z nazistowską przeszłością naukowca.

O usunięciu Butenandta z grona patronów poinformowała w piątek PAP Alicja Mongird, rzecznik prasowa spółki Gdańskie Autobusy i Tramwaje. Wyjaśniła, że nazwisko noblisty zniknęło już z pojazdu, a z jego wnętrza usunięto informacje dotyczące naukowca.

Butenandt został patronem jednego z gdańskich tramwajów przed sześciu laty. „W 2010 r. otrzymaliśmy od miasta listę z nazwiskami 25 osób, wśród nich Butenandta, które wpisały się w historię Gdańska i miasto chciało je docenić ustanawiając je patronami tramwajów” – powiedziała PAP Mongird dodając, że dostarczone spółce nazwiska umieszczono na tramwajach Pesa Swing, które przyjechały do Gdańska w 2011 r. i od tego czasu jeździły po mieście.

„Gdy ustanawialiśmy tych patronów, nie znaliśmy przeszłości Butenandta. Kiedy pojawiły się doniesienia (medialne – PAP), postanowiliśmy, że nie będzie on już patronem” – powiedziała też PAP Mongird.

Urodzony w 1903 r. Adolf Butenandt był biochemikiem. Jak informuje gedanopedia.pl od 1933 do 1936 r. wraz ze swoim zespołem pracował w Technische Hochschule Danzig (dziś w jej obiektach działa Politechnika Gdańska, która to uczelnia nadała w 1994 r. Butenandtowi tytuł doktora honoris causa) zajmując się badaniami nad hormonami płciowymi. Efektem tych badań było m.in. wyodrębnienie progesteronu i testosteronu. W 1939 r., już po wyprowadzce z Gdańska, za swoje odkrycia otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii (wspólnie z Leopoldem Ruzicką).

Butenandt zmarł w 1995 r. Niedługo po jego śmierci media informowały, że naukowiec był zwolennikiem nazizmu: w 1933 r. podpisał deklarację wierności niemieckich profesorów Adolfowi Hitlerowi, a od 1936 r. należał do NSDAP. Później media informowały też, że noblista mógł brać udział w doświadczeniach prowadzonych przez Josefa Mengele na więźniach w Oświęcimiu. „Są dane wskazujące, że właśnie tam przeprowadzono na kobietach pierwsze +kuracje+ hormonalne i potwierdzono ich rakotwórcze działanie” – pisał w 2005 r. „Nasz Dziennik”.

W ostatnich dniach domniemania te przypomniało kilka polskich mediów. To właśnie te doniesienia legły u podstaw decyzji miejskiej spółki o usunięciu nazwiska Butenandta z grona patronów gdańskich tramwajów.

Tradycja ustanawiania patronów dla gdańskich tramwajów narodziła się w 2010 roku. W ten sposób chciano upamiętnić tych powszechnie znanych gdańszczan, ale też przypominać o osobach mniej znanych, a mających związki z miastem.

Na liście patronów są więc m.in. Jan Heweliusz, Gabriel Fahrenheit czy Arthur Schopenhauer, ale też np. zmarły Andrzej Sulewski – zmarły w 2010 r. animator, który przez ponad 20 lat na ulicach historycznego centrum miasta odgrywał rolę pirata czy Stanisław Supłatowicz - syn wodza plemienia Shawnee, który urodził się i wychował w indiańskiej wiosce w Kanadzie, ale przez wiele lat mieszkał w Gdańsku i tu pisał książki popularyzujące indiańską kulturę. (PAP)

aks/ skr/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL