Polska Partia Socjalistyczna

26.04.2018
Delegaci PPS na kongres II Międzynarodówki. Londyn 1896. Siedzą od lewej: Ignacy Mościcki, Bolesław Jędrzejowski, Józef Piłsudski, Aleksander Dębski. Stoją: Bolesław Miklaszewski, Witold Jodko-Narkiewicz. Źródło: Wikimedia Commons Delegaci PPS na kongres II Międzynarodówki. Londyn 1896. Siedzą od lewej: Ignacy Mościcki, Bolesław Jędrzejowski, Józef Piłsudski, Aleksander Dębski. Stoją: Bolesław Miklaszewski, Witold Jodko-Narkiewicz. Źródło: Wikimedia Commons

Polska Partia Socjalistyczna była kontynuacją pierwszego ugrupowania socjalistycznego na ziemiach polskich, powstałego w 1889 r. Proletariatu. Oficjalnie za datę jej powstania przyjmuje się rok 1892.

Polska Partia Socjalistyczna była kontynuacją pierwszego ugrupowania socjalistycznego na ziemiach polskich, powstałego w 1889 r. Proletariatu. Oficjalnie za datę jej powstania przyjmuje się rok 1892.

Program PPS zakładał nie tylko walkę o poprawę bytu robotników czy powszechną edukację. Jasno stawiał też sprawę niepodległości Polski. Na tym tle już w 1894 r. doszło do pierwszego rozłamu i wydzielenia się tzw. Socjaldemokracji Królestwa Polskiego – organizacji internacjonalistycznej ignorującej, potem zaś sabotującej kwestię państwowości polskiej. Od tego roku kierowniczym ciałem PPS był Centralny Komitet Robotniczy, w którego składzie znalazł się m.in. Józef Piłsudski. Jako redaktor organu PPS, pisma „Robotnik”, zaczął mieć najsilniejszy wpływ na ideologię formacji.

Początkowo aktywność partii sprowadzała się do działalności edukacyjno-agitacyjnej. Później, w 1904 r., z inicjatywy Piłsudskiego powstaje Organizacja Bojowa PPS, która przez kilka lat będzie przeprowadzała zamachy na przedstawicieli caratu i rosyjskie instytucje. Na tle formy walki, lecz i przywództwa Piłsudskiego, w 1906 r. doszło do kolejnego rozłamu. Część działaczy, tzw. Starych, stworzyła PPS-Frakcję Rewolucyjną (potocznie nazywaną „Frakami”) i jej właśnie podlegała Organizacja Bojowa, „Młodzi” zaś utworzyli PPS-Lewicę, która będzie dryfować w internacjonalnym kierunku SDKPiL, z czasem zlewając się z nią w całość.

W latach I wojny aktywność PPS osłabła, co było wynikiem wystąpienia z jej szeregów Piłsudskiego – choć zachował on duży wpływ na partię. Większość bojowców Organizacji Bojowej i innych członków Frakcji Rewolucyjnej weszła w skład Polskiej Organizacji Wojskowej.

Po odzyskaniu niepodległości przedstawiciele PPS zasiadali w sejmie RP i zajmowali stanowiska ministerialne. Zajmowali najwyższe urzędy. Z PPS wywodził się m.in. drugi prezydent RP, Stanisław Wojciechowski. Z partią związane były tak ważne dla międzywojennej Polski nazwiska, jak Aleksander Prystor, Tomasz Arciszewski, Walery Sławek, Jędrzej Moraczewski czy Feliks Perl.

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL