Druga Rzeczpospolita

05.03.2017

Tablica przypomina o bielskim monumencie prezydenta Gabriela Narutowicza

Pomnik Gabriela Narutowicza na placu Blichowym w Bielsku. Lata 1929-1938. Źródło: NAC Pomnik Gabriela Narutowicza na placu Blichowym w Bielsku. Lata 1929-1938. Źródło: NAC

Bielski samorząd przypomniał o jedynym w II RP pomniku prezydenta Gabriela Narutowicza. Zniszczyli go Niemcy podczas okupacji. Na cokole monumentu Adama Mickiewicza, który obecnie stoi w jego miejscu, umieszczono pamiątkową tablicę - podał rzecznik magistratu Tomasz Ficoń.

Tablicę zaprojektował i wykonał bielski artysta Jacek Grabowski. Umieścił na niej wizerunek monumentu poświęconego pierwszemu prezydentowi RP, a także inskrypcję. "W tym miejscu w 1928 roku stanął pomnik pierwszego Prezydenta RP Gabriela Narutowicza zbudowany ze składek społecznych, zaprojektowany przez Jana Raszkę. Jego odsłonięcie było wielką patriotyczna demonstracją. W 1939 roku zburzyli go Niemcy. Pamięć o nim pozostała" – głosi treść inskrypcji.

Gabriel Narutowicz został wybrany na prezydenta przez Zgromadzenie Narodowe w grudniu 1922 r. Zaważyły głosy lewicy i mniejszości narodowych. Pięć dni po objęciu urzędu został zamordowany przez zwolennika endecji Eligiusza Niewiadomskiego.

O upamiętnieniu prezydenta zaczęto mówić w Bielsku już w 1923 r. Powstał wówczas lokalny Komitet Uczczenia Pamięci Gabriela Narutowicza. Wspierał go m.in. ówczesny niemiecki burmistrz miasta Kuno de Pongratz.

W 1927 r. utworzono komitet budowy pomnika z dyrektorem policji Janem Podgórskim na czele. Monument dłuta pochodzącego ze Śląska Cieszyńskiego rzeźbiarza i medaliera Jana Raszki został odsłonięty rok później. Składał się z umieszczonego na rozczłonkowanym cokole klasycznego obelisku, zwieńczonego rzeźbą orła. We wnęce pod orłem umieszczone zostało popiersie prezydenta Narutowicza odlane z brązu.

W uroczystości odsłonięcia monumentu uczestniczył m.in. wojewoda śląski Michał Grażyński. Wydarzenie zgromadziło ok. 3 tys. bielszczan. Miasto liczyło wówczas ok. 22 tys. mieszkańców.

Pomnik został zniszczony przez Niemców po rozpoczęciu się II wojny światowej. Ok. 1950 r. usunięto wszelkie pozostałości po nim, a 11 lat później odsłonięto monument Adama Mickiewicza. (PAP)

szf/ dsr/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL