Kościół katolicki w PRL

15.06.2018

W Krakowie ogólnopolska konferencja naukowa "Człowiek - rodzina - komunizm"

Prezes IPN dr Jarosław Szarek (2L), doktor nauk medycznych oraz specjalista w dziedzinie psychiatrii Wanda Półtawska (L), autorka szkolnych podręczników Teresa Król (2P) oraz dominikanin, profesor nauk teologicznych Jacek Salij (P) podczas ogólnopolskiej konferencji naukowej "Człowiek – rodzina – komunizm". Fot. PAP/J. Bednarczyk Prezes IPN dr Jarosław Szarek (2L), doktor nauk medycznych oraz specjalista w dziedzinie psychiatrii Wanda Półtawska (L), autorka szkolnych podręczników Teresa Król (2P) oraz dominikanin, profesor nauk teologicznych Jacek Salij (P) podczas ogólnopolskiej konferencji naukowej "Człowiek – rodzina – komunizm". Fot. PAP/J. Bednarczyk

Z okazji 50. rocznicy ogłoszenia encykliki "Humanae vitae" papieża Pawła VI odbyła się w piątek w Krakowie ogólnopolska konferencja naukowa "Człowiek - rodzina - komunizm. 50. rocznica ogłoszenia encykliki Humanae vitae w kontekście relacji państwo - Kościół w komunistycznej Polsce".

Tematyka konferencji obejmowała m.in. spór państwa i Kościoła o obronę życia, małżeństwa i rodziny przed i po ogłoszeniu encykliki "Humanae vitae", stosunek władz komunistycznych do encykliki oraz wkład środowiska skupionego wokół kard. Karola Wojtyły w przygotowanie papieskiego dokumentu.

Konferencję zorganizował krakowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej we współpracy z Wydziałem Duszpasterstwa Rodzin Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Patronat honorowy objęli metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski i prezes IPN dr Jarosław Szarek.

"Konferencję zorganizowaliśmy przede wszystkim ze względu na przypadającą w tym roku 40. rocznicę wyboru krakowskiego kardynała Karola Wojtyły na stolicę Piotrową. Z tej okazji przygotowujemy w październiku wielką sesję we współpracy z Węgrami, a także szereg innych działań" – powiedział PAP prezes IPN.

Jak podkreślił, konferencja stanowi otwarcie dyskusji na temat znaczenia pontyfikatu i roli Jana Pawła II, która od początku była dla IPN ważnym zagadnieniem. "Był to przecież człowiek, który zmienił bieg historii, a w IPN mamy tysiące dokumentów komunistycznego aparatu bezpieczeństwa, który czynił wszystko, żeby pomniejszyć rolę, sparaliżować działalność Karola Wojtyły jeszcze w Krakowie, a później jako papieża" – wyjaśnił Szarek.

Jak dodał, w dokumentach SB niewiele jest materiałów na temat samej encykliki. Zwrócił także uwagę, że była ona "początkiem aktywności świeckich i narodzin silnego ruchu obrony życia, który zmienił świadomość Polaków".

W kończącym konferencję panelu dyskusyjnym "Działania pro-life w PRL", prowadzonym przez Jarosława Szarka, udział wzięli przedstawiciele środowisk walczących w okresie PRL o obronę życia człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci: dr Wanda Półtawska, Teresa Król i o. Jacek Salij.

Uczestnicząca w panelu Wanda Półtawska - lekarka, przyjaciółka Jana Pawła II, była więźniarka niemieckiego obozu koncentracyjnego w Ravensbrueck, kończąca w tym roku 97 lat - stwierdziła m.in., że: "Nie może być dyskusji na temat ochrony życia, bo to jest nie do dyskusji, to jest do wykonania: dziecko trzeba ochronić. Ale jest problem, co się stało w Polsce, że problem moralny obrony życia stał się problemem politycznym" - stwierdziła Wanda Półtawska.

Jak wyjaśniła, dla niej "to się zaczęło już w 1946 r., dlatego, że to był problem światopoglądowy". "Polska przed wojną była krajem jednoznacznie katolickim, ochrona życia była zabezpieczona dlatego, że tak państwo, jak i Kościół chronili i małżeństwo, i życie ludzkie. Nie było rozwodów, nie było aborcji, dziecko było bezpieczne" – mówiła Wanda Półtawska. Jak podkreśliła, "przegłosowanie rozwodów państwowych sprawiło, że przestało być chronione małżeństwo, a dzieci niejednokrotnie zaczęły przeszkadzać". Sytuację pogorszyła dopuszczalność aborcji, a następnie antykoncepcja hormonalna – mówiła lekarka.

Jak stwierdziła, "sytuacja jest dokładnie taka sama dziś: Kościół podejmuje walkę przeciwko aborcji i antykoncepcji i następuje naturalna polaryzacja (…) i podział: za życiem, przeciwko życiu. Zjawia się pierwszy kontekst – lewica, prawica (…). Naród staje się podzielony" – mówiła Wanda Półtawska. Jej zdaniem "wraca problem moralnego i niemoralnego prawa i najważniejsze teraz jest zmienić to prawo".

Prelegentami byli naukowcy z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, Instytutu Pamięci Narodowej, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie i Akademii Ignatianum w Krakowie.

"Humanae vitae" - encyklika papieża Pawła VI o zasadach moralnych w dziedzinie przekazywania życia ludzkiego - została wydana 25 lipca 1968.(PAP)

autor: Anna Pasek

hp/ wus/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL