Europa i świat po II wojnie światowej

28.08.2017

Zmarł Ibrahim Jazdi, b. szef irańskiego MSZ, który przeszedł na stronę opozycji

W wieku 86 lat zmarł Ibrahim Jazdi, minister spraw zagranicznych Iranu po zwycięstwie rewolucji islamskiej w 1979 r., który następnie przeszedł na stronę liberalnej opozycji - podały irańskie media. Jazdi zmarł w niedzielę w Izmirze na zachodzie Turcji.

Jak sprecyzowała irańska agencja IRNA, polityk przeszedł w Izmirze operację chirurgiczną; wcześniej USA nie przyznały mu wizy medycznej.

Jazdi był poplecznikiem ajatollaha Chomeiniego, założyciela Islamskiej Republiki Iranu. Szefem dyplomacji został w tymczasowym gabinecie Mehdiego Bazargana, pierwszym rządzie po zwycięstwie rewolucji i obaleniu szacha.

Do dymisji podał się w listopadzie 1979 roku, żeby zaprotestować przeciwko wzięciu przez rewolucyjnych radykałów amerykańskich dyplomatów w Teheranie jako zakładników. Kryzys z zakładnikami spowodował zerwanie stosunków dyplomatycznych między USA i Iranem.

Od 1995 roku Jazdi stał na czele opozycyjnego Ruchu Wyzwolenia Iranu (MLI), małej postępowej partii liberalnej, która oficjalnie została zakazana w 2001 roku, ale była przez władze tolerowana. MLI, który powstał w latach 60. pod przywództwem wywodzącego się z kręgów opozycji Bazargana, miał niewielkie wpływy na irańskiej scenie politycznej; był popularny w środowiskach intelektualnych i uniwersyteckich.

Jazdi był wielokrotnie aresztowany po kontestowanej reelekcji byłego ultrakonserwatywnego prezydenta Mahmuda Ahmadineżada w 2009 roku.

Dwaj ówcześni kandydaci irańskich reformatorów w wyborach, Mehdi Karubi i Mir-Hosejn Musawi, odmówili uznania ponownego wyboru Ahmadineżada, twierdząc że wybory sfałszowano, i stanęli na czele ruchu kontestacji. Protesty zakończyły się ulicznymi rozruchami, w których kilkadziesiąt osób poniosło śmierć, a kilkuset manifestantów, reformatorskich polityków, dziennikarzy i działaczy na rzecz społeczeństwa obywatelskiego zostało aresztowanych i skazanych na kary więzienia.

Jazdi był blisko związany z reformatorami. W wyborach prezydenckich w 2013 roku i w maju 2017 roku popierał kandydaturę obecnego prezydenta, uważanego za pragmatyka Hasana Rowhaniego. (PAP)

cyk/ mal/

 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL