Polska po 1989 roku

13.09.2017

Do Ratusza Głównego Miasta Gdańska powrócił element latarni smolnej

Trzymacz - oryginalny element latarni smolnej powrócił w środę na ścianę Ratusza Głównego Miasta Gdańska. Zabytek przekazało gospodarzom ratusza w depozyt gdańskie Muzeum Narodowe, do którego trzymacz trafił po II wojnie światowej.

Wykonana z kutego żelaza zdobionego polichromią i złoceniami latarnia smolna pojawiła się na fasadzie gdańskiego Ratusza Głównego Miasta w drugiej połowy XVIII w. Do 1945 r. lampa wisiała na południowo-wschodnim narożniku obiektu - u zbiegu ulic Długiej i Długiego Targu, które miała oświetlać. Na latarnię składał się tzw. trzymacz – przymocowany do ściany element w kształcie orła z rozpostartymi skrzydłami oraz trzymana w dziobie przez ptaka misa na łańcuchach (umieszczano w niej pochodnie smolne, która płonąc dawały światło).

Ze zniszczeń II wojny światowej ocalał tylko trzymacz oraz niewielka kula – część konstrukcji, którą orzeł trzymał w dziobie. Oba te elementy trafiły po 1945 roku do gdańskiego Muzeum Narodowego.

Jak poinformował w środę Andrzej Gierszewski – rzecznik prasowy Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, które ma swoją siedzibę w Ratuszu Głównego Miasta Gdańska, Muzeum Narodowe zdecydowało się przekazać MHMG w czasowy depozyt latarniany trzymacz.

Gierszewski wyjaśnił, że ten zabytkowy element został w środę zawieszony na dziedzińcu Ratusza Głównego Miasta Gdańska, gdzie – dzięki zadaszeniu, nie będzie narażony na szkodliwe działanie zmiennych warunków atmosferycznych.

Rzecznik dodał, że MHMG będzie też czynić starania o pozyskanie (najprawdopodobniej również w formie depozytu) drugiego oryginalnego elementu latarni – kuli, która nadal znajduje się w magazynach gdańskiego Muzeum Narodowego.

W końcu czerwca br. na południowo-wschodnim narożniku Ratusza Głównego Miasta Gdańska zawisła kopia latarni smolnej wykonana na podstawie przedwojennych zdjęć lampy oraz na wzór zachowanego oryginalnego trzymacza. Na zlecenie MHMG kopię lampy wykonał kowal-artysta - Bartosz Nawacki.

Historia Ratusza sięga XIV w., kiedy to powstał pierwszy budynek będący siedzibą władz najważniejszego obszaru Gdańska - Głównego Miasta. Ulokowana była tu m.in. Komora Palowa czyli miejsce, w którym pobierano miejskie podatki, w tym tzw. opłaty palowe, czyli rodzaj cła płaconego od wpływających i wypływających z gdańskiego portu statków oraz przewożonych przez nie towarów. Od połowy XV w. do 1921 r. Ratusz pełnił funkcję centrum władzy dla całej nadmotławskiej aglomeracji (przed wiekami Gdańsk składał się z kilku miejskich organizmów).

W połowie XVI w. dużą część budynku zniszczył pożar. Przy okazji odbudowy Ratusz rozbudowano, już w stylu renesansowym i zyskał zachowany do dziś kształt. Na ratuszowej wieży postawiono wtedy nowy hełm, a na iglicy posadowiono pozłocony posąg panującego wówczas w Polsce króla Zygmunta II Augusta. Wewnątrz hełmu zainstalowano zespół grających dzwonów zwany carillonem, a wieża została wyposażona w czterostronny zegar.

W 1945 r. Ratusz zostały poważnie zniszczony - zawaliła się m.in. wieża. Obiekt stopniowo odbudowywano wyposażając w oryginalne elementy, których część się zachowała. (PAP)

aks/ itm/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL