Epoka nowożytna

07.12.2017

XVI-wieczne starodruki z białostockiego Seminarium Duchownego w internecie

Psałterz Dawidów Jakuba Wujka z Wągrowca z 1594 r. na platformie Podlaskiej Biblioteki Cyfrowej Psałterz Dawidów Jakuba Wujka z Wągrowca z 1594 r. na platformie Podlaskiej Biblioteki Cyfrowej

Kilkanaście najstarszych i najcenniejszych ksiąg z XVI wieku, m.in.: Biblia i Psałterz Dawidów ze zbiorów Archidiecezjalnego Wyższego Seminarium Duchownego w Białymstoku, można już oglądać w internecie. To pierwsze starodruki z tego seminarium udostępnione on-line.

Dziewiętnaście dzieł jest dostępnych na platformie Podlaskiej Biblioteki Cyfrowej, a ich kopie trafiły do Biblioteki Narodowej - poinformował w czwartek, podsumowując projekt, kierownik pracowni digitalizacji Biblioteki Uniwersyteckiej im. Jerzego Giedroycia w Białymstoku Wiesław Wróbel.

Prace nad renowacją i udostępnieniem w wersji cyfrowej najcenniejszych XVI-wiecznych starodruków Archidiecezjalnego Wyższego Seminarium Duchownego (AWSD) w Białymstoku trwały dwa lata. Dzieła konserwowane były w Krakowie, Warszawie i Toruniu. Digitalizacja odbywała się w Białymstoku. Dzięki formie cyfrowej dokumenty mają być szerzej dostępne.

Starodruki są głównie w języku łacińskim, ale także w języku polskim, francuskim, niemieckim oraz greckim.

"Starodruk jest wyjątkową gratką" - powiedział PAP Wróbel i dodał, że są to "najstarsze księgi tutaj, na Podlasiu, najstarsze księgi drukowane(...) pochodzące z największych drukarń Europy z Antwerpii, Wenecji, Kolonii. Są to druki religijne, zawierające mnóstwo treści o charakterze religijnym, ale same w sobie są też doskonałym materiałem badawczym, jeśli chodzi o oprawę. Starodruki zawierają: treści, notatki, drzeworyty, znaki proweniencyjne, ilustracje".

Jednym z najcenniejszych zdigitalizowanych starodruków jest zaprezentowane na spotkaniu pochodzące z Antwerpii z 1575 roku dzieło Jakuba z Witry. "Księga zawiera kazania duchownego, żyjącego na przełomie XII i XIII wieku (...) dotyczące listów i ewangelii o konkretnych częściach roku. Są to wzory kazań, jest to też pewnego rodzaju nauka dla duchownych" - wyjaśnił Wróbel.

Zdigitalizowana została też Biblia z 1599 r. wydana w Krakowie zawierająca księgi Nowego i Starego Testamentu przetłumaczona na język polski przez jezuitę Jakuba Wujka z Wągrowca. Ten sam duchowny jest także autorem zaprezentowanego Psałterza Dawidów z 1594 roku.

"W wielu dziełach brakowało części, np. stronic tytułowych(...) a dzięki pracom konserwatorskim w piękny sposób zostały odtworzone, uzupełnione o brakujące części" - powiedział dyrektor Biblioteki AWSD w Białymstoku - ks. dr Dariusz Wojtecki pokazując księgę z komentarzami do ewangelii Martina Luthera z 1578 roku.

Biblioteka białostockiego Seminarium Duchownego posiada 1436 starodruków. Ks. dr Dariusz Wojtecki poinformował PAP, że większość z nich pochodzi z działalności biblioteki seminaryjnej w latach 1820-1843. "Na pewno nawiązujemy do tego, co się dzieje w tym regionie, na tych terenach. Ich właścicielami byli ludzie, którzy żyli na tym terenie i myślę, że to jest głównym atutem naszego księgozbioru" - ocenił ks. dr Wojtecki.

Dyrektor biblioteki seminaryjnej podkreślił, że udostępnienie starodruków w wersji cyfrowej ma bardzo duże znaczenie. "Z biblioteki bardzo specjalistycznej, dzięki renowacji i digitalizacji stajemy się biblioteką bardziej otwartą" - powiedział ks. dr Wojtecki.

Dyrektor biblioteki AWSD poinformował, że starodruki w wersji cyfrowej widziało dotychczas blisko 400 osób. To według niego pokazuje, że jest potrzeba prowadzenia takich działań.

Projekt został dofinansowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura Cyfrowa 2017” kwotą ponad 18,7 tys. zł. Całość prac kosztowała prawie 23,5 tys. zł.

Seminarium Duchowne w Białymstoku ma w planach renowację i digitalizację kolejnych starodruków.(PAP)

autor: Małgorzata Półtorak, Izabela Próchnicka

mpt/ kow/ itm/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL