Daty

Kalendarz dat

1861

  • 27.1

    W Bochni urodził się Rudolf Modrzejewski, syn Heleny Modrzejewskiej, inżynier i architekt, pionier budownictwa mostów wiszących, we Francji i USA znany jako Ralph Modjeski.

  • 30.1

    We Lwowie zmarł Walery Łoziński, pisarz i publicysta, autor m.in. powieści „Zaklęty dwór”.

  • 4.2

    Stany południowe, które opuściły unię Stanów Zjednoczonych utworzyły Skonfederowane Stany Ameryki. Prezydentem nowego organizmu państwowego został generał Jefferson Davis.

  • 9.2

    Prezydentem Skonfederowanych Stanów Ameryki, został Jefferson Davis.

  • 18.2

    Wiktor Emanuel II z dynastii sabaudzkiej został pierwszym królem zjednoczonych Włoch.

  • 19.2

    Manifest cara Aleksandra III zniósł poddaństwo chłopów w Cesarstwie Rosyjskim.

  • 26.2

    W Paryżu zmarł gen. Wojciech Chrzanowski, w Powstaniu Listopadowym szef Sztabu Głównego. W 1849 r. naczelny wódz armii piemonckiej. 

  • 27.2

    Demonstracja patriotyczna zaatakowana przez kozaków (27 luty 1861 r.).. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie na Placu Zamkowym odbyła się manifestacja patriotyczna, brutalnie stłumiona przez wojska rosyjskie; zginęło pięciu Polaków, których pogrzeb na Powązkach 2 marca stał się wielką demonstracją wobec rosyjskiej okupacji na ziemiach polskich; było to jedno z wydarzeń, które przyczyniło się do wybuchu powstania styczniowego w 1863 r.

  • 2.3

    W Warszawie odbył się pogrzeb pięciu zabitych podczas demonstracji na Placu Zamkowym 27 lutego; uroczystość ta stała się wielką manifestacją patriotyczną Polaków wobec rosyjskiej okupacji na ziemiach polskich.

  • 10.3

    W Petersburgu zmarł Taras Szewczenko, poeta ukraiński uznawany za wieszcza narodowego, malarz.

  • 8.4

    Patriotyczna manifestacja na Placu Zamkowym w Warszawie została krwawo rozpędzona przez rosyjskie wojsko, które strzelało do bezbronnych ludzi. Zginęło co najmniej 200 osób, 500 zostało rannych.

  • 12.4

    W Poznaniu zmarł Tytus Działyński, działacz społeczny i polityczny, uczestnik powstania listopadowego, kawaler Orderu Virtuti Militari; mecenas sztuki, wydawca źródeł historycznych, założyciel Biblioteki Kórnickiej.

  • 14.4

    Stefan Szolc-Rogoziński. Fot. NAC

    W Kaliszu urodził się Stefan Szolc-Rogoziński, podróżnik, etnograf, badacz Afryki, przede wszystkim Kamerunu.

  • 30.4

    W Nowosiółkach na Białorusi urodził się Marian Zdziechowski, slawista, filozof kultury, krytyk literacki i publicysta, profesor Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie.

  • 29.5

    Litografia N. E. Maurina przedstawiająca Joachima Lelewela. Fot. PAP/CAF

    W Paryżu zmarł Joachim Lelewel, jeden z największych polskich uczonych, historyk, bibliograf, numizmatyk, działacz niepodległościowy, członek Rządu Narodowego w czasie powstania listopadowego; "Nauka była zatrudnieniem całego mego życia, jest ona moją drugą ojczyzną" - mawiał o sobie.

  • 30.5

    W Warszawie zmarł książę Michaił Gorczakow, rosyjski generał, w czasie wojny krymskiej dowódca armii na Krymie (1855); od 1856 r. namiestnik Królestwa Polskiego.

  • 15.7

    Książę Adam Czartoryski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Montfermeil we Francji zmarł książę Adam Jerzy Czartoryski, minister spraw zagranicznych Rosji (1804-1806). W Królestwie Polskim członek Rady Administracyjnej i senator-wojewoda. W czasie Powstania Listopadowego prezes Rządu Narodowego. Na emigracji przywódca obozu Hotelu Lambert.

  • 21.7

    W czasie wojny secesyjnej wojska Konfederacji wygrały bitwę pod Bull Run.

  • 1.8

    W londyńskim dzienniku „The Times” opublikowano pierwszą prognozę pogody przygotowana przez Roberta FitzRoya, żeglarza i meteorologa.

  • 14.10

    Władze rosyjskie wprowadziły stan wojenny na terytorium Królestwa Polskiego.

  • 4.11

    Uruchomiona została linia kolejowa na trasie Wiedeń – Lwów.

  • 15.11

    W Stebniku koło Drohobycza urodził się Juliusz Leo, prawnik, poseł do galicyjskiego Sejmu Krajowego i austriackiej Rady Państwa; prezydent Krakowa (1904-1918), twórca tzw. Wielkiego Krakowa; pierwszy prezes Naczelnego Komitetu Narodowego (1914).

  • 24.11

    W Kamieńcu Podolskim urodził się Józef Kallenbach, historyk literatury.

  • 2.12

    W Krakowie urodził się Franciszek Stefczyk, nauczyciel, założyciel pierwszej na ziemiach polskich wiejskiej spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowej.

  • 12.12

    W Luboni k. Leszna zmarł Franciszek Morawski, żołnierz i poeta, uczestnik bitew pod Raszynem (1809) i Lipskiem (1813), minister wojny w Rządzie Narodowym w okresie powstania listopadowego, członek literackiego Towarzystwa Iksów i Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

  • 16.12

    W Urłowie koło Zborowa zmarł Karol Lipiński, skrzypek, kompozytor.

  • 22.12

    Zenon Przesmycki. Fot. NAC

    W Radzyniu Podlaskim urodził się Zenon Przesmycki (ps. Miriam, Jan Żagiel), poeta, krytyk literacki, tłumacz, wydawca, jeden z twórców programu Młodej Polski.

  • 31.12

    Włodzimierz Przerwa-Tetmajer. Fot. NAC

    W Harklowej koło Nowego Targu urodził się Włodzimierz Przerwa-Tetmajer, malarz, grafik, współzałożyciel i działacz PSL, pierwowzór postaci Gospodarza w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL