Daty

Kalendarz dat

1867

  • 5.1

    Portret generała Stanisława Puchalskiego, autorstwa Wincentego Wodzinowskiego (1916). Fot. PAP/J. Ochoński

    W Wapowcach urodził się Stanisław Puchalski, marszałek polny cesarsko-królewskiej armii Austro-Węgier; od lutego do października 1916 r. komendant Legionów Polskich, w II RP pełnił funkcje szkoleniowe w wojsku, od 1920 r. w rezerwie kadrowej.

  • 16.1

    W Poznaniu zmarła Konstancja Łubieńska, pisarka, publicystka, założycielka „Dziennika Domowego”, przyjaciółka Adama Mickiewicza.

  • 31.1

    Gen. Mariusz Zaruski. Fot. NAC

    W Dumanowie koło Kamieńca urodził się Mariusz Zaruski, żołnierz Legionów Polskich, generał WP, założyciel Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR), jeden z pionierów polskiego narciarstwa i taternictwa zimowego, organizator polskiego żeglarstwa morskiego; aresztowany przez NKWD zmarł w 1941 r. sowieckim więzieniu.

  • 7.2

    III zlot członków Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" z Małopolski we Lwowie. 05.1939. Fot. NAC

    We Lwowie powstało Polskie Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" o charakterze sportowo-wychowawczym; przed I wojną światową rozwinęło przede wszystkim w Galicji działalność paramilitarną tworząc w 1912 r. Polowe Drużyny Sokole.

  • 8.2

    Franciszek Józef I, cesarz Austrii i król Węgier. Fot. NAC

    W wyniku przeprowadzonej reformy konstytucyjnej ustanowiona została dualistyczna monarchia Austro-Węgier.

  • 26.3

    Stanisław Noakowski - autoportret. Źródło: Wikimedia Commons

    W Nieszawie urodził się Stanisław Noakowski, architekt, malarz, historyk sztuki, profesor Politechniki Warszawskiej.

  • 30.3

    Cesarstwo Rosyjskie sprzedało Stanom Zjednoczonym Alaskę i Wyspy Aleuckie; jednym z głównych negocjatorów transakcji ze strony amerykańskiej był Polak, gen. Włodzimierz Krzyżanowski, który następnie został pierwszym amerykańskim administratorem Alaski.

  • 13.4

    Leon Petrażycki. Fot. NAC

    W Kołłątajowie na Witebszczyźnie urodził się Leon Petrażycki, prawnik, filozof, socjolog.

  • 27.4

    Urodził się Stanisław Bukowiecki, prawnik, działacz niepodległościowy, w latach 1919-1939 prezes Prokuratorii Generalnej RP.

  • 7.5

    Władysław Reymont. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    We wsi Kobiele Wielkie koło Radomska urodził się Władysław Reymont, pisarz, laureat Nagrody Nobla w 1924 r., autor "Chłopów" i "Ziemi Obiecanej".

  • 14.5

    Adam Stefan Sapieha. Fot. Wikipedia

    W Krasiczynie urodził się książę Adam Stefan Sapieha, arcybiskup metropolita krakowski, kardynał. 

  • 15.6

    W Warszawie na mocy ukazu cara Aleksandra II utworzono Archiwum Akt Dawnych.

  • 14.8

    W Warszawie urodził się Artur Oppman, pseudonim Or-Ot, poeta, publicysta, pułkownik WP. 

  • 26.9

    Gen. Józef Leśniewski. Źródło: NAC

    W majątku Poznajów koło Witebska urodził się Józef Leśniewski, generał WP, dowódca 3. Dywizji Strzelców I Korpusu Polskiego w Rosji (1917-1918); w latach 1919-1920 minister spraw wojskowych i członek Rady Obrony Państwa.

  • 9.10

    W Warszawie zmarł Ignacy Feliks Dobrzyński, kompozytor, dyrygent, pianista i pedagog.

  • 25.10

    Józef Dowbor-Muśnicki. Fot. CAW

    W Garbowie k. Zawichostu urodził się Józef Dowbor-Muśnicki, gen. armii rosyjskiej; po 1918 r. generał Wojska Polskiego; organizator i dowódca I Korpusu Polskiego w Rosji (1917-1918); w czasie powstania wielkopolskiego naczelny dowódca armii wielkopolskiej.

  • 3.11

    Gen. Stanisław Szeptycki. Fot. CAW

    W Przyłbicach koło Jaworowa urodził się Stanisław Szeptycki, dowódca III Brygady Legionów Polskich, następnie komendant Legionów; szef Sztabu Generalnego WP (1918-1919), w czasie wojny polsko-bolszewickiej dowódca Frontu Litewsko-Białoruskiego, od marca 1920 r. dowódca 4 Armii.

  • 7.11

    Maria Skłodowska-Curie. Fot. PAP/Reprodukcja

    W Warszawie urodziła się Maria Skłodowska-Curie, autorka pionierskich prac z fizyki i chemii jądrowej, jedyna dotąd kobieta uhonorowana przez Szwedzką Akademię Nauk dwiema Nagrodami Nobla.

  • 1.12

    Ignacy Mościcki. Fot. PAP/CAF

    W Mierzanowie w pow. ciechanowskim urodził się Ignacy Mościcki, działacz niepodległościowy, chemik technolog, profesor Politechniki Lwowskiej, autor ponad 60 prac i patentów; od 1922 r. dyrektor naczelny Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie; prezydent RP w latach 1926-1939. 

  • 5.12

    Józef Piłsudski. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Zułowie na Wileńszczyźnie urodził się Józef Piłsudski, mąż stanu, współtwórca niepodległej Polski; członek PPS od 1893 r., jeden z przywódców PPS Frakcji Rewolucyjnej; współzałożyciel i komendant główny Związku Walki Czynnej; komendant główny Związku Strzeleckiego; dowódca I Brygady Legionów Polskich (1914-1916), inicjator utworzenia Polskiej Organizacji Wojskowej; członek Tymczasowej Rady Stanu (1917); po odzyskaniu niepodległości Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz (1918-1922), marszałek Polski; w 1926 r. dokonał zamachu stanu, w wyniku którego przejął władzę w państwie; dwukrotny premier (1926-1928 i 1930), Generalny Inspektor Sił Zbrojnych i minister spraw wojskowych w latach 1926-1935; zmarł 12 maja 1935 r. w Belwederze.

  • 13.12

    Artur Grottger. Fot. Wikimedia Commons

    W Amelie-les-Bains we Francji zmarł Artur Grottger, malarz, rysownik, autor prac poświęconych m.in. powstaniu styczniowemu.

  • 21.12

    W Jabłonicy Polskiej na Podkarpaciu urodził się Jan Stapiński, polityk, poseł do parlamentu wiedeńskiego i na Sejm II RP jeden z twórców polskiego ruchu ludowego.

  • 21.12

    Galicja pod zaborem austriackim uzyskała autonomię na mocy tzw. konstytucji grudniowej, którą wydał cesarz Franciszek Józef I.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL