Daty

Kalendarz dat

1885

  • 15.1

    Urodził się Czesław Michałowski, prawnik, polityk, minister sprawiedliwości rządów RP od 1930 do 1936 roku.

  • 15.1

    W Warszawie zmarł Antoni Edward Odyniec, poeta, filareta, pamiętnikarz, tłumacz; autor „Listów z podróży” opisujących wspólną z Adamem Mickiewiczem podróż po Europie (1829-1830).

  • 15.1

    Urodził się Czesław Michałowski, prawnik, polityk, minister sprawiedliwości rządów II RP od 1930 do 1936 roku.

  • 27.1

    W Wilnie urodził się Bronisław Ziemięcki, polityk, działacz PPS, poseł na Sejm i minister rządów II RP, w latach 1927-33 prezydent Łodzi, zamordowany przez Niemców 22 lutego 1944 roku.

  • 28.1

    Prezydent Władysław Raczkiewicz. Fot. NAC

    W Kutaisi w Gruzji urodził się Władysław Raczkiewicz, trzykrotny minister spraw wewnętrznych (1921, 1925-1926 i 1936); od 1921 do 1939 r. pełnił kolejno funkcję wojewody nowogrodzkiego, wileńskiego, krakowskiego i pomorskiego; początkowo zbliżony do endecji, w latach 30. związany z sanacją; w 1930 r. został senatorem z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem, a następnie marszałkiem Senatu; od 1934 r. prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy; w latach 1939-1947 prezydent RP na uchodźstwie.

  • 2.2

    W Płocku urodził się Jerzy Bujalski, lekarz, polityk, minister zdrowia w rządzie W. Witosa; zm. w Auschwitz w 1942 r.

  • 12.2

    W Fleinhausen w okolicach Augsburga urodził się Julius Streicher, działacz nazistowski, wydawca antysemickiego pisma "Der Stuermer"; gauleiter Frankonii; współorganizator eksterminacji Żydów; skazany na karę śmierci przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze i powieszony.

  • 24.2

    Witkacy. Fot. Wikimedia Commons

    W Warszawie urodził się Stanisław Ignacy Witkiewicz „Witkacy” - malarz, pisarz, dramaturg, filozof, fotograf - autor m.in. "Nienasycenia" i "Szewców", twórca słynnych portretów, główny teoretyk awangardowej grupy malarzy formistów. Założył w Zakopanem Teatr Niezależny, w którym objął kierownictwo artystyczne. Był jednym z najoryginalniejszych twórców kultury polskiej. 18 września 1939 r. popełnił samobójstwo w Jeziorach – kresowej wiosce.

  • 24.2

    Juliusz Kaden-Bandrowski. Fot. Wikimedia Commons

    W Rzeszowie urodził się Juliusz Kaden-Bandrowski, żołnierz Legionów Polskich, pisarz, autor powieści "Generał Barcz", "Czarne skrzydła" i "Mateusz Bigda". 

  • 24.2

    W Fredericksburgu w stanie Teksas urodził się Chester Nimitz, admirał, w czasie II wojny światowej dowódca floty amerykańskiej na Pacyfiku.

  • 25.2

    W Węglewie koło Gniezna urodził się Józef Kostrzewski, muzeolog, współtwórca uniwersytetu w Poznaniu; kierował m.in. badaniami w Biskupinie.

  • 26.2

    W Kutaliai na północ od Taurogów urodził się Aleksandras Stulginskis, przewodniczący litewskiego Sejmu Ustawodawczego, w latach 1920-1922 pełniący obowiązki prezydenta Litwy; w 1922 r. wybrany na prezydenta Litwy (1922-1926); więzień sowieckich łagrów.

  • 13.3

    W Nowogrodzie urodził się Lew Rudniew, rosyjski architekt, projektant gmachu Uniwersytetu Moskiewskiego im. Łomonosowa oraz Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.

  • 19.3

    W tygodniku „Wędrowiec” ukazał się pierwszy odcinek powieści Bolesława Prusa „Placówka”.

  • 19.3

    W Poznaniu zmarł Władysław Niegolewski, wielkopolski działacz społeczny i niepodległościowy, prawnik, uczestnik Wiosny Ludów i powstania styczniowego, poseł do parlamentów pruskiego i niemieckiego.

  • 26.3

    "Rugi pruskie": Zarządzenie władz pruskich dotyczące usuwania Polaków nie mających niemieckiego obywatelstwa z Poznańskiego i Pomorza Gdańskiego; w jego wyniku wypędzono około 26 tys. osób.

  • 17.4

    W Rungsted w Danii urodziła się Karen Blixen, pisarka, autorka powieści "Pożegnanie z Afryką".

  • 29.4

    W Pradze urodził się Egon Erwin Kisch, pisarz, dziennikarz, reporter.

  • 15.5

    Gen. Marian Kukiel. Fot. NAC

    W Dąbrowie koło Tarnowa urodził się Marian Kukiel, historyk wojskowości, minister obrony narodowej w rządzie RP na uchodźstwie (1942-1949).

  • 22.5

    W Paryżu zmarł Victor Hugo, poeta, dramatopisarz, prozaik, czołowy przedstawiciel francuskiego romantyzmu; obrońca swobód demokratycznych; uczestnik rewolucji lutowej 1848; autor m.in. powieści "Katedra Marii Panny w Paryżu" i „Nędznicy”.

  • 27.5

    W Derebczynie koło Jampola urodził się Zbigniew Pronaszko, malarz, rzeźbiarz, scenograf.

  • 3.6

    W Niżnym Nowogrodzie urodził się Jakow Swierdłow, działacz bolszewicki, jeden z najbliższych współpracowników Lenina; od 1917 r. sekretarz KC RKP(b) i przewodniczący Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego Rad.

  • 9.6

    Gen. Felicjan Sławoj Składkowski. Fot. NAC

    W Gąbinie urodził się Felicjan Sławoj Składkowski, działacz PPS, żołnierz Legionów Polskich i POW; minister spraw wewnętrznych (1926-1929, 1930-1931, 1936-1939), poseł na Sejm (1930-1939) i ostatni premier II RP (1936-1939).

  • 21.6

    Janusz Jędrzejewicz. Źródło: NAC

    We wsi Spiczyńce urodził się Janusz Jędrzejewicz, żołnierz Legionów Polskich i POW, pułkownik WP, działacz BBWR, poseł na Sejm (1928-1935), senator (1935-1938); minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego (1931-1934); premier RP w latach 1933-1934.

  • 23.6

    Juliusz Osterwa. Fot. NAC

    W Krakowie urodził się Juliusz Osterwa, aktor, reżyser i reformator teatru, twórca "Reduty".

  • 23.7

    Zmarł generał Ulisses Grant, uczestnik wojny z Meksykiem oraz wojny secesyjnej, zwycięzca bitew pod Vicksburgiem i Chattanoogą, od 1963 roku głównodowodzący sił Unii; osiemnasty prezydent Stanów Zjednoczonych.

  • 26.7

    Władze pruskie rozpoczęły akcje wysiedlania z granic państwa Polaków nieposiadających pruskiego obywatelstwa (tzw. rugi pruskie).

  • 26.7

    W Elbeuf urodził się Andre Maurois (właściwie: Emile Herzog), francuski pisarz, członek Akademii Francuskiej.

  • 25.8

    W Raudnitz urodził się Georg Wilhelm Pabst, austriacki reżyser, scenarzysta; autor filmów „Zatracona ulica”, „Puszka Pandory”, „Dziennik upadłej dziewczyny”, „Opera za trzy grosze”, „Paracelsus”.

  • 11.9

    W Eastwood w Anglii urodził się David Herbert Lawrence, pisarz, autor powieści „Kochanek Lady Chatterley”.

  • 15.9

    W Żytomierzu zmarł Juliusz Zarębski, pianista, kompozytor.

  • 22.9

    W Wiedniu urodził się Erich von Stroheim, aktor, reżyser, scenarzysta; autor filmu „Chciwość”; zagrał w „Towarzyszach broni” i „Bulwarze Zachodzącego Słońca”.

  • 27.9

    Stanisłąw Pigoń - w stroju akademickim. Źródło: NAC

    W Komborni koło Krosna urodził się Stanisław Pigoń, historyk literatury, edytor; profesor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, w latach 1927-1928 jego rektor; od 1931 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim.

  • 22.10

    W Rudzie koło Ropczyc urodził się Stanisław Kot, historyk kultury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Stronnictwa Ludowego; w latach 1941-1942 ambasador w Związku Sowieckim rządu RP na uchodźstwie, następnie minister informacji (1943-1944).

  • 23.10

    W Kcyni urodził się Jan Czochralski, chemik, twórca metody wzrostu kryształów, stanowiącej podstawę współczesnej elektroniki.

  • 24.10

    W Wiedniu odbyła się premiera operetki „Baron cygański” Johanna Straussa.

  • 30.10

    W Hailey w stanie Idaho urodził się Ezra Pound, poeta, krytyk literacki, eseista, tłumacz; inspirator nowatorskich prądów w literaturze i sztuce, współtwórca imagizmu i wortycyzmu.

  • 31.10

    We Lwowie urodził się Karol Radek, pierw. Karol Sobelsohn, działacz rewolucyjny, publicysta, członek Kominternu oraz polskiego, niemieckiego i rosyjskiego ruchu komunistycznego; aresztowany w 1937 r., oskarżony o zbrodnie sabotażu i dywersji, skazany na 10 lat łagru; zginął w niewyjaśnionych okolicznościach w 1939 r.

  • 9.11

    W Tundutowie urodził się Wielimir Chlebnikow, rosyjski poeta, współtwórca futuryzmu w literaturze rosyjskiej.

  • 19.11

    Kazimierz Sosnkowski. Fot. CAW

    W Warszawie urodził się Kazimierz Sosnkowski, założyciel Związku Walki Czynnej; szef sztabu I Brygady Legionów Polskich; w czasie wojny polsko-bolszewickiej dowódca Armii Rezerwowej; minister spraw wojskowych i członek Rady Obrony Państwa (1920-1924); w czasie kampanii polskiej 1939 r. dowodził Frontem Południowym; w rządzie RP na uchodźstwie wicepremier i minister stanu, przewodniczący Komitetu Ministrów dla Spraw Kraju; Komendant Główny ZWZ (1939-1940); w lipcu 1941 r., po podpisaniu układu Sikorski-Majski, ustąpił z rządu na znak protestu; po śmierci gen. Władysława Sikorskiego objął funkcję Naczelnego Wodza, którą sprawował do 30 września 1944 r.

  • 20.12

    W Nowogrodzie urodził się Adam Chętnik, etnograf, działacz społeczny i oświatowy, badacz kultury kurpiowskiej, założyciel regionalnych muzeów w Łomży i Nowogrodzie.

  • 21.12

    W Ząbkowicach urodziła się Anna Podgórska, nauczycielka, działaczka społeczna i niepodległościowa, uczestniczka powstania warszawskiego.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL