Daty

Kalendarz dat

1889

  • 23.1

    Ignacy Domeyko. Źródło: NAC

    W Santiago zmarł Ignacy Domeyko, geolog, mineralog i inżynier górnictwa. Filomata, przyjaciel Adama Mickiewicza, uczestnik powstania listopadowego; po jego upadku udał się na emigrację, w 1838 r. wyjechał na stałe do Chile.

     

  • 29.1

    W Brzeźnicy w powiecie wadowickim urodził się Jan Piwowarczyk, ksiądz, etyk, publicysta, działacz Chrześcijańskiej Demokracji; rektor seminarium duchownego w Krakowie (1939-1944); współzałożyciel "Tygodnika Powszechnego", wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego.

  • 1.2

    Tadeusz Piskor. Fot. NAC

    W Borze pod Ostrowcem w pow. Iłża. urodził się Tadeusz Piskor, oficer Legionów Polskich, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego. W latach 1926-1931 szef Sztabu Generalnego (od 1928 r. Sztabu Głównego). Podczas kampanii polskiej w 1939 r. dowódca Armii "Lublin". 

  • 4.2

    W Dębowej Górze koło Skierniewic urodził się Ryszard Bolesławski, reżyser teatralny i filmowy, aktor; w latach 30. realizował filmy w Hollywood, współpracując z największymi gwiazdami. Do jego najbardziej znanych dzieł należą „Cud nad Wisłą”, „Ostatnia cesarzowa”, „Nędznicy”.

  • 2.3

    W twierdzy Szlisselburg koło Petersburga zmarł Ludwik Waryński, działacz rewolucyjny, założyciel i przywódca I Proletariatu.

  • 12.3

    W Kijowie urodził się Wacław Niżyński, tancerz, choreograf. 

  • 3.4

    W Mirowie koło Częstochowy urodził się Marian Januszajtis-Żegota, organizator Polskich Drużyn Strzeleckich, żołnierz Legionów Polskich, generał Wojska Polskiego; uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, w czasie kampanii 1939 r. dowódca Korpusu Ochotniczego Obrony Lwowa.

  • 14.4

    W Suchej Beskidzkiej urodził się Walery Goetel, geolog, ekolog i paleontolog; badacz budowy geologicznej Tatr; w latach 1939-51 rektor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

  • 15.4

    W Grodzisku Mazowieckim urodził się Kalman Szapiro, cadyk, rabin Piaseczna; w czasie wojny przybywał w warszawskim getcie, głosząc kazania i angażując się w działalność samopomocową; zamordowany w 1943 r. w niemieckim obozie w Trawnikach.

  • 20.4

    Adolf Hitler. Fot. PAP/EPA

    W Braunau w Austrii urodził się Adolf Hitler, przywódca III Rzeszy Niemieckiej, zbrodniarz, odpowiedzialny za śmierć milionów ludzi, zamordowanych przez totalitarny nazistowsko-niemiecki reżim.

     

  • 6.5

    W Paryżu otwarto Wystawę Światową; jedną z jej największych atrakcji była wieża Eiffla, najwyższa wówczas wieża na świecie.

  • 24.5

    W "Kurierze Codziennym" ukazał się ostatni odcinek powieści Bolesława Prusa "Lalka".

  • 25.5

    W Barłożnie w powiecie starogardzkim urodził się Bronisław Komorowski, ksiądz, działacz patriotyczny, duszpasterz kościoła św. Stanisława Biskupa Męczennika w Wolnym Mieście Gdańsku; aresztowany przez Niemców we wrześniu 1939 r., w marcu 1940 r. rozstrzelany w KL Stutthof; beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II w czerwcu 1999 r.

  • 29.5

    W Kijowie urodził się Igor Sikorski, amerykański konstruktor lotniczy pochodzenia rosyjskiego; twórca pierwszych samolotów wielosilnikowych i pierwszej udanej konstrukcji śmigłowca.

  • 23.6

    W Bolszoj Fontan pod Odessą urodziła się Anna Achmatowa, jedna z najwybitniejszych poetek rosyjskich.

  • 5.7

    W Maisons-Laffitte urodził się Jean Cocteau, poeta, prozaik, dramatopisarz, krytyk literacki, scenarzysta i reżyser filmowy.

  • 8.7

    Ukazało się pierwsze wydanie amerykańskiej gazety „Wall Street Journal”.

  • 14.7

    Urodził się Ante Pavelić, chorwacki polityk, przywódca faszystowskiego ugrupowania ustaszy, w latach 1951-1945 szef Niepodległego Państwa Chorwackiego, odpowiedzialny za zbrodnie ludobójstwa popełniane na ludności żydowskiej, romskiej i serbskiej.

  • 14.7

    Przedstawiciele socjaldemokratycznych partii Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Belgii powołali do życia na zjeździe w Paryżu II Międzynarodówkę.

  • 8.8

    Zofia Kossak-Szczucka. Fot. PAP/CAF

    W Kośminie na Lubelszczyźnie urodziła się Zofia Kossak-Szczucka, pisarka, publicystka, w czasie II wojny światowej współorganizatorka Frontu Odrodzenia Polski i Rady Pomocy Żydom "Żegota".

  • 17.9

    Tadeusz Hołówko. Źródło: NAC

    W Semipałatyńsku, obecnie Semej w Kazachstanie, urodził się Tadeusz Hołówko, działacz PPS, współpracownik Józefa Piłsudskiego, przedstawiciel ruchu prometejskiego; współtwórca BBWR, zwolennik dialogu z Ukraińcami oraz stworzenia federacji państw środkowo i wschodnioeuropejskich, stanowiącej przeciwwagę dla ZSRS; zastrzelony w 1931 r. przez ukraińskich nacjonalistów.

  • 26.9

    W Messkirch w Badenii urodził się Martin Heidegger, niemiecki filozof, egzystencjalista; jego najważniejsze dzieło – „Bycie i czas” (1927).

  • 2.10

    W Jadowie koło Wołomina urodził się Gustaw Orlicz-Dreszer, żołnierz Legionów Polskich, generał WP; w czasie zamachu majowego dowodził wojskami wiernymi marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu; w latach 1930-1936 inspektor armii, od 1930 r. prezes ZG Ligi Morskiej i Kolonialnej; w 1936 r. objął stanowisko inspektora obrony powietrznej państwa; zginął w katastrofie lotniczej nad Bałtykiem w okolicy Orłowa w 1936 r.

  • 3.10

    W Hamburgu urodził się Carl von Ossietzky, niemiecki publicysta, działacz pacyfistyczny, prześladowany przez nazistowski reżim, więziony w obozach koncentracyjnych; laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1935 r.; zmarł w więziennym szpitalu w Berlinie w 1938 r.

  • 5.10

    Pierwsze wejście na szczyt Kilimandżaro – pierwszymi zdobywcami byli Niemiec Hans Meyer i Austriak Ludwig Purtscheller.

  • 6.10

    W Dubnie urodził się Jan Pohoski, polityk, członek Polskiej Organizacji Wojskowej, działacz PSL „Wyzwolenie”, w 1940 r. zamordowany przez Niemców w Palmirach.

  • 6.10

    Maria Dąbrowska. Fot. PAP/CAF

    W Russowie koło Kalisza urodziła się Maria Dąbrowska, pisarka, publicystka, tłumaczka; autorka m.in. powieści "Noce i dnie" oraz "Dzienników".

  • 6.10

    W Paryżu otwarto kabaret Moulin Rouge.

  • 29.10

    W Saratowie zmarł Nikołaj Czernyszewski, rosyjski filozof, socjalista, pisarz; w 1864 r. skazany przez władze carskie na wieloletnie zesłanie na Syberię.

  • 4.11

    Tytus Chałubiński. Źródło: NAC

    W Zakopanem zmarł Tytus Chałubiński, lekarz, przyrodnik, społecznik, jeden z pionierów taternictwa, współzałożyciel Towarzystwa Tatrzańskiego i Muzeum Tatrzańskiego.

  • 7.11

    W Dyneburgu urodził się Stanisław Swianiewicz, ekonomista, prof. Uniwersytetu Wileńskiego; więzień sowiecki, cofnięty z transportu oficerów skierowanych do Katynia; autor głośnej książki "W cieniu Katynia" uważanej za jeden z najważniejszych dokumentów na temat tej zbrodni.

  • 14.11

    W Allahabadzie urodził się Jawaharlal Nehru, jeden z przywódców Indyjskiego Kongresu Narodowego, pierwszy premier niepodległych Indii (1947-1964).

  • 17.11

    W Królewskiej Hucie, obecnie Chorzów, zmarł Juliusz Ligoń, poeta ludowy, działacz społeczny i oświatowy; szykanowany przez władze pruskie za umacnianie polskiej świadomości narodowej na Górnym Śląsku.

  • 6.12

    Ludwika Nitschowa. Źródło: CBN Polona

    W Radłowie urodziła się Ludwika Nitschowa, rzeźbiarka, autorka warszawskiego pomnika Syreny.

  • 7.12

    W Paryżu urodził się Gabriel Marcel, filozof, pisarz.

  • 26.12

    W Petersburgu urodził się Jan Dembowski, biolog, profesor uniwersytetów w Wilnie, Łodzi i Warszawie, prezes PAN (1952-56), marszałek sejmu PRL I kadencji.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL