Daty

Kalendarz dat

1894

  • 8.1

    O. Maksymilian Maria Kolbe. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Zduńskiej Woli urodził się Rajmund Kolbe, imię zakonne Maksymilian Maria, franciszkanin, misjonarz, założyciel klasztorów w Niepokalanowie i Nagasaki, redaktor katolickich pism; zamordowany w 1941 r. w KL Auschwitz; w 1982 r. kanonizowany przez papieża Jana Pawła II.

  • 9.1

    W Warszawie urodził się Henryk Stażewski, malarz, przedstawiciel abstrakcji geometrycznej.

  • 13.1

    Gen. Stanisław Grzmot-Skotnicki. Źródło: NAC

    W Sotnikach koło Sandomierza urodził się Stanisław Grzmot-Skotnicki, oficer Legionów Polskich, generał WP; w czasie kampanii polskiej 1939 r. dowódca Grupy Operacyjnej "Czersk"; zmarł 19 września 1939 r. w wyniku ran odniesionych w bitwie nad Bzurą.

  • 13.1

    W Warszawie zmarł Jerzy Aleksandrowicz, botanik, wykładowca i organizator instytucji związanych z przyrodą; pionier jedwabnictwa; w 1879 r. założył pierwszą w Polsce Szkołę Ogrodniczą.

  • 6.2

    W Pradze urodziła się Maria Czapska, historyczka literatury, eseistka, działaczka Rady Pomocy Żydom („Żegota”), współpracowniczka paryskiej „Kultury”.

  • 20.2

    W Rzeszowie urodził się Mieczysław Boruta-Spiechowicz, generał WP, dowódca 5 Dywizji Piechoty Armii Polskiej w Związku Sowieckim (1941-1942), następnie dowódca I Korpusu Polskiego w Wielkiej Brytanii (1943-1945). Jeden z założycieli w 1977 r. Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO). 

  • 20.2

    Jarosław Iwaszkiewicz. Fot. NAC

    W Kalniku koło Kijowa urodził się Jarosław Iwaszkiewicz, poeta, prozaik, dramatopisarz, tłumacz i eseista; w PRL wieloletni prezes Związku Literatów Polskich, autor m.in. powieści „Sława i chwała”, „Czerwone tarcze”, „Kochankowie z Marony”, opowiadań „Panny z Wilka”, „Brzezina” oraz licznych wierszy, listów, wspomnień i biografii muzyków.

  • 12.3

    W Poznaniu zmarł August Cieszkowski, filozof, ekonomista.

  • 26.4

    Rudolf Hess. Fot. NAC

    W Aleksandrii urodził się Rudolf Hess, zastępca Adolfa Hitlera w NSDAP; w 1941 r. w tajemniczych okolicznościach poleciał samolotem do Wielkiej Brytanii, aby prawdopodobnie na własną rękę negocjować warunki pokoju; internowany do zakończenia wojny; skazany przez Międzynarodowy Trybunał w Norymberdze na dożywotnie więzienie.

  • 29.4

    W Wiedniu urodził się Josef von Sternberg, reżyser filmowy, autor min. „Błękitnego anioła” (1930) z niezapomnianą rolą Marleny Dietrich, która otworzyła jej drogę do Hollywood i światowej sławy.

  • 5.6

    We Lwowie uroczyście otwarto Panoramę Racławicką.

  • 23.6

    W Paryżu z inicjatywy Pierre’a de Coubertina powołano Międzynarodowy Komitet Olimpijski.

  • 23.6

    W Paryżu zmarł Władysław Czartoryski, syn Adama Jerzego Czartoryskiego, po jego śmierci w 1861 r. przywódca Hotelu Lambert; założyciel Muzeum Czartoryskich w Krakowie.

  • 30.6

    W Londynie uroczyście otwarto Tower Bridge.

  • 12.7

    Ukazał się pierwszy numer pisma "Robotnik", organu prasowego PPS.

  • 13.7

    W Odessie urodził się Izaak Babel, rosyjski pisarz żydowskiego pochodzenia, dramaturg, dziennikarz, autor „Armii konnej”, „Opowiadań odesskich”; funkcjonariusz Czeka, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, rozstrzelany przez NKWD w 1940 roku.

  • 14.7

    We Lwowie drużyny "Sokoła" Lwów i "Sokoła" Kraków rozegrały pierwszy mecz w historii polskiego futbolu.

  • 25.7

    We wsi Obljaj w Bośni urodził się Gavrilo Princip, serbski nacjonalista, który 28 czerwca 1914 r. w Sarajewie zastrzelił austriackiego następcę tronu arcyksięcia Franciszka Ferdynanda oraz jego żonę Zofię; konsekwencją zamachu był wybuch I wojny światowej.

  • 26.7

    Magdalena Samozwaniec. Fot. PAP/CAF

    W Krakowie urodziła się Magdalena Samozwaniec, pisarka; córka malarza Wojciecha Kossaka, siostra Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej; autorka popularnych powieści i opowiadań satyrycznych.

  • 1.8

    We Lwowie urodził się Wilhelm Orlik-Rueckemann, oficer Legionów Polskich, członek Polskiej Organizacji Wojskowej, generał WP; od sierpnia 1939 r. dowódca Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP).

  • 27.8

    Kazimierz Wierzyński. Fot. NAC

    W Drohobyczu urodził się Kazimierz Wierzyński, poeta, współtwórca grupy "Skamander", naczelny redaktor "Przeglądu Sportowego" (1926-1931), złoty medalista olimpijskiego konkursu sztuki z 1928 r. za zbiór wierszy "Laur Olimpijski".

  • 11.9

    W Słupie na Mazowszu urodziła się Maria Kownacka, pisarka, autorka utworów dla dzieci, m.in. "Plastusiowego pamiętnika".

  • 13.9

    Julian Tuwim. Fot. PAP/S. Dąbrowiecki

    W Łodzi urodził się Julian Tuwim, poeta, tłumacz, satyryk, współtwórca grupy poetyckiej "Skamander", kierownik literacki wielu kabaretów warszawskich m.in. sławnego "Qui Pro Quo", autor "Balu w operze", "Kwiatów polskich", wielu piosenek, wśród nich "Miłość ci wszystko wybaczy" czy "Na pierwszy znak", a także popularnych wierszy dla dzieci.

  • 4.10

    Józef Beck. Fot. CAW

    W Warszawie urodził się Józef Beck, legionista, członek POW, pułkownik WP, jeden z najbliższych współpracowników marszałka Józefa Piłsudskiego; w latach 1932-1939 minister spraw zagranicznych RP.

  • 15.10

    W Kaczynie koło Łomży urodził się Zygmunt Kaczyński, ksiądz, poseł na Sejm (1919-1927), dyrektor Katolickiej Agencji Prasowej (1930-1939), minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego w rządzie RP na uchodźstwie (1943-1944); w 1945 r. powrócił do Polski; założyciel i redaktor "Tygodnika Warszawskiego"; aresztowany przez władze komunistyczne i skazany na 10 lat pozbawienia wolności; zmarł w 1953 r. więzieniu.

  • 15.10

    Władze francuskie aresztowały Alfreda Dreyfusa, oficera armii francuskiej, pochodzenia żydowskiego, niesłusznie oskarżonego o zdradę państwa - przekazanie niemieckiej ambasadzie w Paryżu francuskich tajemnic wojskowych; Dreyfus skazany został na podstawie spreparowanych dowodów i zesłany na Wyspę Diabelską w Gujanie; w 1906 r. zrehabilitowany.

  • 1.11

    W Liwadii na Krymie zmarł car Aleksander III Romanow; władzę w Rosji przejął jego syn Mikołaj II.

  • 3.11

    W Poznaniu powstała niemiecka organizacja nacjonalistyczna Deutscher Ostmarkenverein, nazywana Hakatą (od nazwisk organizatorów: Hansemann, Kennemann i Tiedemann); jej celem była germanizacja polskich ziem w zaborze pruskim.

  • 19.11

    Gen. Wacław Stachiewicz. Źródłó: NAC

    We Lwowie urodził się Wacław Stachiewicz, oficer Legionów Polskich, generał WP, od 1935 r. szef Sztabu Głównego WP; podczas kampanii polskiej 1939 r. szef Sztabu Naczelnego Wodza.

  • 28.11

    Arkady Fiedler. Fot. NAC

    W Poznaniu urodził się Arkady Fiedler, podróżnik, pisarz; uczestnik powstania wielkopolskiego, żołnierz POW, w czasie II wojny światowej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie; autor ponad 30 książek m.in. "Dywizjonu 303" i "Kanady pachnącej żywicą".

  • 3.12

    Na Samoa zmarł Robert Louis Stevenson, pisarz, autor powieści „Wyspa skarbów”, „Porwany za młodu”.

  • 5.12

    W Berlinie zakończono budowę Reichstagu.

  • 7.12

    W La Chenaie zmarł Ferdinand de Lesseps, francuski inżynier, przedsiębiorca, dyplomata; budowniczy Kanału Sueskiego (1859-1869) i inicjator budowy Kanału Panamskiego.

  • 7.12

    Antoni Pajdak. Fot. PAP/T. Michalak

    W Biskupicach urodził się Antoni Pajdak ps. "Traugutt”, „Okrzejski”, działacz niepodległościowy, żołnierz Legionów, polityk PPS; od 1943 r. zastępca Delegata Rządu na Kraj, od 1944 r. minister-członek Krajowej Rady Ministrów; jeden z aresztowanych w 1945 r. przez NKWD przywódców Polskiego Państwa Podziemnego; w Moskwie sądzony w odrębnym procesie i skazany na 5 lat pozbawienia wolności; po odbyciu kary zesłany do Krasnojarskiego Kraju, skąd powrócił w 1955 r.; współzałożyciel KOR; w 1977 r. w mieszkaniu Antoniego Pajdaka ogłoszono apel "Do społeczeństwa polskiego" i poinformowano o powstaniu Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO). Zmarł 20 marca 1988 r.

  • 8.12

    W Zakopanem zmarł Jan Krzeptowski, „Sabała”, gawędziarz, skrzypek, pieśniarz, przewodnik tatrzański, nazwany przez twórcę stylu zakopiańskiego Stanisława Witkiewicza Homerem Tatr.

  • 9.12

    Mjr Adam Królikiewicz. 1935 r. Fot. NAC

    We Lwowie urodził się Adam Królikiewicz, major WP, komendant Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu; uczestnik wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. oraz kampanii polskiej 1939 r.; jeździec, brązowy medalista olimpijski (1924) w indywidualnym konkursie skoków.

  • 22.12

    Alfred Dreyfus. Fot. Wikimedia Commons

    Alfred Dreyfus, oficer armii francuskiej, pochodzenia żydowskiego, niesłusznie oskarżony o zdradę państwa - przekazanie Niemcom francuskich tajemnic wojskowych - skazany został na dożywocie i zesłany na Wyspę Diabelską w Gujanie; w 1906 r. zrehabilitowany.

  • 27.12

    W Warszawie urodził się Mieczysław Grydzewski, publicysta, krytyk literacki, współzałożyciel i członek redakcji miesięcznika „Skamander”, twórca i redaktor tygodnika „Wiadomości Literackie” (1924-1939); w czasie II wojny światowej wspólnie z Zygmuntem Nowakowskim doprowadził do powstania „Wiadomości Polskich”; w latach 1946-1966 redaktor naczelny londyńskich „Wiadomości”.

  • 28.12

    W Krakowie zmarł Henryk Rodakowski, malarz, portrecista, przedstawiciel nurtu romantycznego.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL