Daty

Kalendarz dat

1901

  • 4.1

    W Poznaniu urodził się Marian Sojda, piłkarz m.in. Warty Poznań, 14-krotny reprezentant kraju m.in. na Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu w 1924 roku, żołnierz Wojska Polskiego, zamordowany przez NKWD w Katyniu.

  • 5.1

    Adam Ciołkosz. Fot. NAC

    W Krakowie urodził się Adam Ciołkosz, publicysta, historyk, poseł na Sejm II RP, jeden z czołowych działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej.

  • 7.1

    W Warszawie urodził się Stanisław Dubois, działacz socjalistyczny, żołnierz wojny polsko-bolszewickiej, członek PPS, poseł na Sejm RP, więzień brzeski, zginął w 1942 roku w KL Auschwitz.

  • 9.1

    W Warszawie urodził się Stanisław Dubois, działacz socjalistyczny, uczestnik powstań śląskich i wojny polsko-bolszewickiej; przewodniczący Rady Głównej Czerwonego Harcerstwa TUR, członek Rady Naczelnej PPS; rozstrzelany w KL Auschwitz w sierpniu 1942 r.; niektóre źródła podają datę 7 stycznia.

  • 14.1

    W Warszawie urodził się Alfred Tarski, matematyk, filozof, jeden z najwybitniejszych logików, profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley.

  • 16.1

    W Banes urodził się Fulgencio Batista, kubański wojskowy i polityk, prezydent Kuby 1940-44, dyktator 1952-59, obalony przez rewolucję Fidela Castro.

  • 21.1

    W Warszawie urodził się Janusz Meissner, pilot, pisarz, autor książek o tematyce lotniczej.

  • 22.1

    W Cowes na wyspie Wight zmarła królowa Wiktoria z dynastii hanowerskiej, sprawująca władzę w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii od 1837 r.; okres jej rządów nazwano erą wiktoriańską.

  • 27.1

    Jan Kurnakowicz. Fot. PAP/CAF

    W Wilnie urodził się Jan Kurnakowicz, aktor, znany m.in. z filmu "Zakazane piosenki".

  • 27.1

    W Mediolanie zmarł Giuseppe Verdi, kompozytor włoski, autor oper „Nabucco”, „La Traviatta”, „Rigoletto.

  • 30.1

    W Słupi urodził się Tadeusz Bielecki, publicysta, polityk stronnictw narodowych, poseł na sejm II RP, działacz emigracyjny.

  • 1.2

    W Cadiz w stanie Ohio urodził się Clark Gable, amerykański aktor, odtwórca m.in. postaci Rhetta Butlera w ekranizacji powieści Margaret Mitchell „Przeminęło z wiatrem”.

  • 2.2

    W Łodzi urodził się Kazimierz Krukowski, "Lopek", aktor, konferansjer, reżyser, literat. 

  • 14.2

    W Krakowie uruchomiono wodociągi miejskie.

  • 17.2

    W Zatorze urodził się Konstanty Grzybowski - prawnik, historyk idei, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, współtwórca ustroju i założeń konstytucji II Rzeczypospolitej.

  • 22.2

    W Płocku urodziła się Mira Zimińska-Sygietyńska, aktorka teatralna i kabaretowa, reżyser, pedagog; w 1948 r. wraz ze swym mężem Tadeuszem Sygietyńskim, kompozytorem i pedagogiem, założyła Państwowy Zespół Pieśni i Tańca „Mazowsze”, którego dyrektorem była od 1957 r.

  • 25.2

    W Warszawie zmarł Wojciech Gerson, malarz, historyk sztuki, pedagog; współzałożyciel Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie.

  • 26.2

    W Warszawie zmarła Lucyna Ćwierczakiewiczowa, publicystka, autorka popularnych książek kucharskich „Jedyne praktyczne przepisy wszelkich zapasów spiżarnianych oraz pieczenia ciast” oraz „365 obiadów za 5 złotych”.

  • 2.3

    Stefan Korboński. Źródło: IPN

    W Praszce koło Wielunia urodził się Stefan Korboński, w czasie okupacji niemieckiej kierownik Walki Cywilnej ZWZ-AK, a potem szef Oporu Społecznego w Kierownictwie Walki Podziemnej. W marcu 1945 r., po aresztowaniu przez NKWD Jana Stanisława Jankowskiego, objął obowiązki Delegata Rządu na Kraj. 

  • 5.3

    Julian Przyboś. Źródło: Wikimedia Commons

    W Gwoźnicy koło Strzyżowa urodził się Julian Przyboś, poeta awangardowy, eseista, teoretyk literatury, członek POW, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej.

  • 6.3

    Aleksander Gierymski - autoportret. Fot. MKiDN. Źródło: Wikimedia Commons

    W Rzymie zmarł Aleksander Gierymski, malarz; do jego najbardziej znanych prac należą "Sjesta włoska", "W altanie", "Anioł Pański", "Święto Trąbek" oraz "Żydówka z pomarańczami".

  • 7.3

    W Ocestowie w Dalmacji urodziła się Rita Gorgonowa, bohaterka jednego z najgłośniejszych procesów II RP, oskarżona i skazana na 8 lat więzienia za zamordowanie Elżbiety Zarembianki.

  • 15.3

    W Lisich Jamach pod Lubaczowem urodził się Franciszek Misztal, inżynier, konstruktor lotniczy, współtwórca projektu PZL.23 Karaś i PZL.38 Wilk.

  • 16.3

    Stanisław Wyspiański. Fot. NAC

    W Teatrze Miejskim w Krakowie odbyła się premiera "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego.

  • 16.3

    Prezydent Krakowa Józef Friedlein dokonał uroczystego otwarcia pierwszej linii tramwaju elektrycznego.

  • 21.3

    We Lwowie urodził się Jerzy Marr (właśc. Oktawian Zawadzki), aktor teatralny i filmowy, wystąpił m.in. w filmach „Zew morza”, „Tajemnica skrzynki pocztowej”, „Szyb L-23”.

  • 6.4

    Marian Hemar. Fot. NAC

    We Lwowie urodził się Marian Hemar, pisarz, satyryk, autor tekstów piosenek, dramaturg, kierownik literacki teatrów rewiowych; od 1939 roku przebywał na emigracji; autor tekstów m.in. piosenek „Upić się warto”, „Ten wąsik”, „Nikt, tylko ty”, „Kiedy znów zakwitną białe bzy”.

  • 9.4

    Stanisław Wigura. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Stanisław Wigura, inżynier mechanik, konstruktor lotniczy, pilot sportowy; w 1929 r. wraz z Franciszkiem Żwirką odbył lot dookoła Europy samolotem RWD-2; zginął (wraz ze Żwirką) w 1932 r. w katastrofie lotniczej samolotu RWD-6 nad Cierlickiem Górnym koło Cieszyna.

  • 13.5

    Witold Pilecki. Źródło: IPN

     W Ołońcu na północy Rosji urodził się Witold Pilecki, oficer ZWZ-AK, który w 1940 r. dobrowolnie poddał się aresztowaniu i wywózce do KL Auschwitz, aby zdobyć informacje o niemieckim obozie. Po ucieczce z Auschwitz walczył w Powstaniu Warszawskim. W 1947 r. został aresztowany przez władze komunistyczne, a następnie skazany na śmierć i stracony.

  • 20.5

     Pomnik Dzieci Wrzesińskich we Wrześni. Fot. PAP/J. Kaczmarczyk

    Polskie dzieci, strajkujące we Wrześni przeciwko przymusowemu nauczaniu religii w języku niemieckim, zostały przez niemieckie władze szkolne poddane brutalnej chłoście. Wobec ich rodziców wymierzono kary grzywny lub aresztu.

  • 30.5

    Mieczysław Fogg. Źródło: NAC

    W Warszawie urodził się Mieczysław Fogg, piosenkarz, wykonawca przebojów "Ostatnia niedziela", "Jesienne róże", "Czy pamiętasz tę noc w Zakopanem", "Szkoda twoich łez, dziewczyno” i "Piosenka o mojej Warszawie"; w czasie II wojny światowej pomagał artystom pochodzenia żydowskiego, za co został uhonorowany po wojnie tytułem "Sprawiedliwy wśród narodów świata".

  • 10.6

    Jerzy Ziętek. Fot. PAP/CAF/R. Gładysz

    W Szobiszowicach (obecnie dzielnica Gliwic) urodził się Jerzy Ziętek, uczestnik Powstań Śląskich, członek BBWR. Po wojnie wojewoda śląski, członek KC PZPR (1964-1981), przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach (1964-1973).

  • 6.7

    W Łodzi urodził się Stanisław Rembek, pisarz, autor powieści „Nagan”, "Wyrok na Franciszka Kłosa" i "W polu".
     

  • 17.7

     W Klimontowie urodził się Bruno Jasieński, właściwie Wiktor B. Zysman, poeta, czołowy twórca polskiego futuryzmu, związany z ruchem komunistycznym.

  • 18.7

    W Holsterhausen w Westfalii urodził się Stanisław Mikołajczyk, działacz ruchu ludowego, premier rządu RP na uchodźstwie (1943-1944).

  • 3.8

    Prymas Stefan Wyszyński. Fot. PAP/CAF

    W miejscowości Zuzela nad Bugiem urodził się Stefan Wyszyński, kardynał, arcybiskup gnieźnieński i warszawski, prymas Polski w latach 1948-1981; przywódca duchowy, mąż stanu, nazywany Prymasem Tysiąclecia.

  • 19.8

    Uroczyste poświęcenie metalowego krzyża zamontowanego na Giewoncie.

  • 1.9

    W Dąbrowie Tarnowskiej urodził się Jerzy Braun, pisarz, działacz polityczny, w czasie okupacji niemieckiej przedstawiciel Stronnictwa Pracy w Radzie Jedności Narodowej, ostatni Delegat Rządu RP na Kraj. W latach 1948-1956 więziony przez władze komunistyczne.

  • 28.9

    W Łodzi uroczyście otwarto Teatr Wielki, wśród gości honorowych byli m.in. Henryk Sienkiewicz i Henryk Siemiradzki.

  • 29.9

    W Rzymie urodził się Enrico Fermi - fizyk, wybitny badacz energetyki jądrowej, uruchomił pierwszy reaktor jądrowy, laureat Nagrody Nobla.

  • 1.10

    W Myślenicach urodziła się Stanisława Przybyszewska, autorka dramatów historycznych związanych z historią rewolucji francuskiej, m.in. "Sprawy Dantona", malarka.

  • 8.10

    Sopot uzyskał prawa miejskie.

  • 12.10

    W Warszawie wmurowano kamień węgielny pod budowę kościoła Najświętszego Zbawiciela.

  • 17.10

    W Krakowie popełnił samobójstwo Michał Bałucki, komediopisarz, prozaik.

  • 25.10

    Włądysłąw Jan Grabski. Źródło: NAC

    W Borowie nad Bzurą urodził się Władysław Jan Grabski, pisarz, autor powieści historycznych.

  • 31.10

    W Teatrze Miejskim w Krakowie odbyła się prapremiera dramatu "Dziady" Adama Mickiewicza, spektakl wyreżyserował Stanisław Wyspiański.

  • 3.11

    W Rudzie Łańcuckiej urodził się Stanisław Tołpa, botanik, badacz torfu, opracował klasyfikację torfów europejskich.

  • 5.11

    Filharmonia Warszawska. 1901 r. Źródło: CBN Polona

    Początek działalności Filharmonii Warszawskiej.

  • 12.11

    W Częstochowie urodził się Juliusz Gardan, reżyser i scenarzysta filmowy.

  • 14.11

    W Białymstoku urodził się Alfons Karny, rzeźbiarz.

  • 18.11

    Stany Zjednoczone i Wielka Brytania zawarły porozumienie dotyczące budowy Kanału Panamskiego, łączącego Ocean Atlantycki z Pacyfikiem.

  • 19.11

    W Warszawie otwarto Hotel Bristol.

  • 22.11

    W Warszawie urodził się Józef Lejtes, reżyser, jeden z najbardziej znanych twórców polskiego kina międzywojennego, autor filmów „Barbara Radziwiłłówna”, „Dziewczęta z Nowolipek” i „Granica”.

  • 5.12

    W Chicago urodził się Walt Disney, producent filmowy, reżyser, scenarzysta i ilustrator, który zrewolucjonizował światowy przemysł rozrywkowy; stworzył szereg znanych postaci, wśród nich Myszkę Miki i Kaczora Donalda.

  • 5.12

    W Wuerzburgu urodził się Werner Heisenberg, fizyk, współtwórca mechaniki kwantowej, laureat Nagrody Nobla w 1932 r.

  • 10.12

    Medal Pokojowej Nagrody Nobla. Fot. PAP/EPA

    W Sztokholmie po raz pierwszy wręczono Nagrody Nobla.

  • 14.12

    Prof. Kazimierz Michałowski. 1973 r. Fot. PAP/J. Morek; J. Rosikoń

    W Tarnopolu urodził się Kazimierz Michałowski, archeolog, egiptolog, historyk sztuki; w 1937 roku został kierownikiem pierwszej polskiej ekspedycji badawczej w Egipcie; dzięki wykopaliskom jego zespołu powstała galeria sztuki egipskiej w Muzeum Narodowym w Warszawie; twórca szkoły archeologii śródziemnomorskiej na UW.

  • 14.12

    Feliks Stamm. 1947 r. Fot. PAP/CAF

    W Kościanie urodził się Feliks Stamm, trener bokserski, wychowawca kilku pokoleń polskich pięściarzy, m.in. takich mistrzów ringu jak Jerzy Kulej, Józef Grudzień czy Zbigniew Pietrzykowski.

  • 23.12

    Jakub Berman. Fot. PAP

    W Warszawie urodził się Jakub Berman, członek KPP, działacz Związku Patriotów Polskich i Centralnego Biura Komunistów Polski. W latach 1948-1956 członek Biura Politycznego PZPR, nadzorujący m.in. stalinowski aparat bezpieczeństwa.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL