Daty

Kalendarz dat

1904

  • 11.1

    W Krakowie urodził się Adam Doboszyński, inżynier, działacz Stronnictwa Narodowego; w 1936 r. zorganizował tzw. najazd na Myślenice, w czasie którego podpalono synagogę i niszczono sklepy żydowskie; podczas II wojny światowej przebywał w Londynie; po wojnie powrócił do Polski; aresztowany przez UB i oskarżony o współpracę z Niemcami, po brutalnym śledztwie skazany w pokazowym procesie na karę śmierci; stracony w 1949 r.

  • 14.1

    Na scenie Teatru Nowości w Warszawie zadebiutowała Lucyna Messal.

  • 28.1

    W Warszawie zmarł Adam Münchheimer, kompozytor, dyrygent, pedagog, dyrektor teatru Wielkiego w Warszawie oraz Szkoły Muzycznej, współzałożyciel Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego.

  • 17.2

    W Rudniku urodził się Józef Chałasiński, socjolog, autor m.in. „Młodego pokolenia chłopów”, „Społecznej genealogii inteligencji polskiej”, „Społeczeństwa i wychowania”.

  • 17.2

    W Sarnach na Ukrainie urodził się Czesław Bobrowski, ekonomista, politolog, prawnik; w latach 1945-1948 prezes Centralnego Urzędu Planowania; twórca tzw. planu trzyletniego.

  • 18.2

    We Lwowie zmarł Bronisław Szwarce, działacz niepodległościowy stronnictwa „czerwonych”, członek Centralnego Komitetu Narodowego, więzień Szlisselburga, zesłaniec.

  • 22.2

    W Oberwaltersdorf w Dolnej Austrii urodził się Franz Kutschera; nazistowski zbrodniarz; od września 1943 r. dowódca SS i policji na okręg warszawski; odpowiedzialny m.in. za masowe egzekucje uliczne; zastrzelony 1 lutego 1944 r. w Warszawie przez żołnierzy oddziału specjalnego Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej, którzy wykonali na nim wyrok śmierci.

  • 27.2

    W Krakowie urodził się Jalu Kurek (właśc. Franciszek Kurek), polski poeta i prozaik, przedstawiciel tzw. Awangardy Krakowskiej, autor m.in. powieści „Grypa szaleje w Naprawie” i „Nad Czorsztynem się błyska”. 

  • 4.3

    W Zakopanem powstał Związek Górali.

  • 26.3

    W Warszawie urodził się Zbigniew Stypułkowski, prawnik, polityk, działacz stronnictw narodowych, żołnierz kampanii wrześniowej, współzałożyciel Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (1944), powstaniec warszawski; aresztowany przez NKWD i sądzony w procesie przywódców państwa polskiego w Moskwie w czerwcu 1945 r.; zwolniony po czterech miesiącach powrócił do Polski, zagrożony aresztowaniem pod koniec 1945 r. przedostał się na Zachód.

  • 17.4

    W Budapeszcie urodził się Franciszek Dąbrowski, komandor porucznik Marynarki Wojennej, zastępca dowódcy obrony Westerplatte we wrześniu 1939 r.

  • 21.4

    W Trieście urodził się Odilo Globocnik, nazistowski zbrodniarz, w latach 1939-1943 dowódca SS i policji w dystrykcie lubelskim; odpowiedzialny m.in. za zagładę ludności żydowskiej z terenów Generalnego Gubernatorstwa.

  • 28.4

    Jan Sztaudynger. Fot. PAP/CAF/G. Puciato

    W Krakowie urodził się Jan Sztaudynger, poeta, fraszkopisarz, satyryk, tłumacz literatury niemieckiej oraz redaktor pism poświęconych lalkarstwu.

  • 11.5

    W Figueres w Hiszpanii urodził się Salvador Dali, jeden z najsłynniejszych artystów XX wieku, malarz, grafik i rzeźbiarz.

  • 17.5

    W Paryżu urodził się Jean Gabin, aktor, uznawany za jednego z najwybitniejszych w historii francuskiego kina.

  • 21.5

    W Paryżu powstała Międzynarodowa Federacja Piłkarska - FIFA (Federation Internationale de Football Association).

  • 25.5

    Józef Kuropieska. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    W Jedlni pod Kozienicami urodził się Józef Kuropieska, oficer WP, uczestnik kampanii polskiej 1939 r.; w latach 1948-1949 zastępca szefa Sztabu Generalnego WP; aresztowany w 1950 r. i oskarżony o próbę obalenia ustroju Polski Ludowej; w 1952 r. skazany na karę śmierci; w 1955 r., po wcześniejszym uchyleniu wyroku, wypuszczony na wolność; komendant Akademii Sztabu Generalnego (1964-1968); autor wspomnień.

  • 28.5

    W Desznie niedaleko Jędrzejowa urodził się Wincenty Pstrowski, górnik, rębacz dołowy, wzór przodownika pracy w PRL-u, autor hasła: "Kto wyrąbie więcej niż ja?"

  • 22.6

    W Jelizawetgradzie na Ukrainie urodził się Michał Choromański, prozaik, dramatopisarz, autor powieści „Zazdrość i medycyna".

  • 1.7

    W Saint Louis rozpoczęły się III Letnie Igrzyska Olimpijskie.

  • 2.7

    W Paryżu urodził się Rene Lacoste, tenisista, trzykrotny zwycięzca French Open (1925, 1927, 1929), dwukrotnie wygrywał Wimbledon (1925, 1928) i U.S. Open (1926, 1927); jeden z "Czterech Muszkieterów", jak nazywano francuskich tenisistów dominujących w latach 20. na światowych kortach; współzałożyciel firmy odzieżowej Lacoste.

  • 3.7

    W Edlach w Austrii zmarł Teodor Herzl, żydowski pisarz, publicysta; twórca i ideolog syjonizmu politycznego.

  • 7.7

    W Duksztach (obecnie Litwa) urodziła się Helena Stankiewicz, poetka, działaczka społeczna.

  • 10.7

    W Woli Osowińskiej urodził się Zdzisław Krasnodębski, pilot, założyciel i pierwszy dowódca Dywizjonu 303.

  • 15.7

    W Chotomowie urodził się Marian Wyrzykowski, aktor, reżyser, pedagog, żołnierz kampanii wrześniowej i powstania warszawskiego; przez wiele lat związany z Teatrem Polskim w Warszawie.

  • 15.7

    W Badenweiler zmarł Antoni Czechow - rosyjski dramatopisarz, autor m.in. „Wiśniowego sadu”, „Trzech sióstr” i „Wujaszka Wani”.

  • 20.7

    W Warszawie urodziła się Hanna Ożogowska, pisarka, tłumaczka, autorka popularnych powieści dla młodzieży „Tajemnica zielonej pieczęci”, „Ucho od śledzia”, „Głowa na tranzystorach”.

  • 27.7

    W Tomaszowie mazowieckim urodził się Oskar Lange, polski ekonomista i polityk, członek Rady Państwa PRL.

  • 4.8

    W Kałuszu koło Stanisławowa urodził się Jonasz Stern, malarz, grafik; profesor krakowskiej ASP; współzałożyciel Grupy Krakowskiej.

  • 4.8

    Witold Gombrowicz. Fot. PAP/J. Grelowski

    W Małoszycach pod Ostrowcem Świętokrzyskim urodził się Witold Gombrowicz, prozaik, eseista, dramatopisarz; jeden z najciekawszych polskich pisarzy XX wieku; autor powieści "Ferdydurke", "Trans-Atlantyk", "Pornografia", „Kosmos”, dramatów "Iwona, księżniczka Burgunda", „Ślub” i "Operetka", a także „Dzienników”.

  • 6.8

    W Czuszowie koło Miechowa urodził się Aleksander Bocheński, eseista, tłumacz, publicysta, związany ze Stowarzyszeniem "Pax".

  • 26.8

    W High Lane w północno-zachodniej Anglii urodził się Christopher Isherwood, powieściopisarz, dramaturg, autor powieści „Pożegnanie z Berlinem”, na podstawie której powstał film „Kabaret” Boba Fosse’a.

  • 11.9

    Jacek Woszczerowicz. Źródło: NAC

    W Siedlcach urodził się Jacek Woszczerowicz, aktor, reżyser teatralny.

  • 19.9

    W Leszczynach, obecnie dzielnica Bielsko-Białej, urodził się Paweł Finder, działacz komunistyczny, członek KPP; sekretarz KC PPR w latach 1942-1943; aresztowany i rozstrzelany przez Niemców w lipcu 1944 r.

  • 21.9

    W Bogusławiu na Wołyniu urodził się Stefan Maria Kuczyński, historyk, mediewista, autor powieści historycznych, m.in. „Zawisza Czarny”.

  • 29.9

    W Kowlu urodził się Michał Waszyński, reżyser i scenarzysta filmowy; jeden z najpopularniejszych twórców międzywojennego kina polskiego; autor filmów "Jego ekscelencja subiekt", "Pieśniarz Warszawy", "Antek policmajster", "Bohaterowie Sybiru", "Znachor", "Dybuk", "Włóczęgi", "Wielka droga".

  • 9.10

    We Lwowie urodziła się Janina Romanówna, aktorka, wykładowczyni warszawskiej PWST.

  • 18.10

    W Warszawie urodził się Czesław Centkiewicz, pisarz, podróżnik, reportażysta, autor książek dla dzieci i młodzieży, twórca tzw. nurtu polarnego w polskiej literaturze.

  • 30.10

    Pomnik Adama Mickiewicza we Lwowie. Źródło: Wikimedia Commons

    We Lwowie odsłonięto pomnik Adama Mickiewicza.

  • 13.11

    Na Pl. Grzybowskim w Warszawie odbyła się zbrojna demonstracja PPS, wielu zabitych i rannych.

  • 23.11

    W Saint Louis zakończyły się III Letnie Igrzyska Olimpijskie.

  • 25.11

    Helena Grossówna. Źródło: NAC

    W Toruniu urodziła się Helena Grossówna, aktorka, tancerka; uczestniczka powstania warszawskiego.

  • 30.11

    W Kowenicach koło Sambora urodził się Andrzej Kuśniewicz, prozaik, eseista, poeta; autor "Lekcji martwego języka", "Króla Obojga Sycylii", "Mieszanin obyczajowych".

  • 26.12

    W Lozannie urodził się Alejo Carpentier, kubański pisarz, muzykolog, autor powieści „Podróż do źródeł czasu”.

  • 28.12

    We Lwowie odbyła się prapremiera widowiska „Betlejem polskie” Lucjana Rydla.

  • 29.12

    W Krakowie urodził się Witold Zechenter, poeta, prozaik, satyryk, dziennikarz. Współzałożyciel krakowskiego „Dziennika Polskiego” i „Echa Krakowa”.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL