Daty

Kalendarz dat

1909

  • 3.2

    W Równem na Wołyniu urodziła się Zofia Terné, piosenkarka, aktorka, artystka kabaretów Qui Pro Quo i Cyrulik Warszawski oraz zespołu artystycznego II Korpusu; po II wojnie światowej związana z polonijnymi teatrami londyńskimi i Sekcją Polską Radia Wolna Europa.

  • 5.2

    W Łodzi urodziła się Grażyna Bacewicz, kompozytorka, skrzypaczka.

  • 7.2

    W Warszawie urodziła się Anna Świrszczyńska, poetka, pisarka, sanitariuszka w powstaniu warszawskim, autorka wielu tomików poetyckich „Budowałam barykadę”, dramatów „Orfeusz” oraz powieści dla młodzieży „Arkona, gród Świętowita”.

  • 8.2

    Mieczysław Karłowicz. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Tatrach, w lawinie schodzącej z Kościelca, zginął Mieczysław Karłowicz, kompozytor, dyrygent, autor poematów symfonicznych i pieśni na głos i fortepian.

  • 26.2

    W Rostowie urodziła się Emilia Malessa "Marcysia", kapitan Armii Krajowej, w latach 1940-1945 kierowała wydziałem łączności zagranicznej Oddziału V KG ZWZ-AK; aresztowana przez władze komunistyczne i skazana 1947 r. w procesie ZG Zrzeszenia WiN na 2 lata więzienia; ułaskawiona przez prezydenta Bolesława Bieruta. „Marcysia” wyjawiła nazwiska swoich współpracowników po zapewnieniu przez MBP ich nietykalności oraz będąc przekonaną o bezcelowości dalszej konspiracji. Oskarżana o zdradę przez część żołnierzy AK w 1949 roku popełniła samobójstwo.

  • 6.3

    Stanisław Jerzy Lec. Fot. PAP/CAF

    We Lwowie urodził się Stanisław Jerzy Lec, aforysta, poeta, satyryk.

  • 6.3

    W Mostach Wielkich koło Lwowa urodził się Włodzimierz Puchalski, fotograf, reżyser filmów przyrodniczych, podróżnik, autor pojęcia „bezkrwawe łowy” oznaczającego fotografowaniu zwierząt w ich naturalnym środowisku.

  • 7.3

    Ryszard Siwiec. Fot. IPN

    W Dębicy urodził się Ryszard Siwiec, filozof, żołnierz AK; w 1968 r. w proteście przeciw agresji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację dokonał aktu samospalenia w czasie Centralnych Dożynek na Stadionie Dziesięciolecia.

  • 13.3

    W Warszawie urodził się Lucjan Szenwald, poeta, działacz komunistyczny, żołnierz I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, uczestnik bitwy pod Lenino.

  • 19.3

    W Purwiszkach urodził się Józef Łobodowski, poeta, pisarz, laureat Nagrody Młodych Polskiej Akademii Literatury w roku 1937, żołnierz kampanii wrześniowej; od 1939 roku przebywał i tworzył na emigracji.

  • 19.3

    Gen. Elżbieta Zawacka "Zo". Fot. PAP/W. Szabelski

    W Toruniu urodziła się Elżbieta Zawacka, kurierka i emisariuszka KG ZWZ-AK, jedyna kobieta wśród cichociemnych; po wojnie więziona przez władze komunistyczne; była drugą - po Marii Wittek - kobietą w polskiej armii ze stopniem generała.

  • 23.3

    W Wiedniu zmarł Wojciech Dzieduszycki, galicyjski polityk konserwatywny, pisarz, filozof, historyk sztuki.

  • 27.3

    W Wilnie urodził się Światopełk Karpiński, poeta, satyryk, współpracownik „Cyrulika Warszawskiego” i „Szpilek”, autor m.in. „Mieszczańskiego poematu”.

  • 8.4

    Helena Modrzejewska. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Newport Beach na Bay Island w stanie Kalifornia zmarła Helena Modrzejewska, jedna z najwybitniejszych polskich aktorek; za jej najwybitniejsze kreacje uznaje się m.in. szekspirowskie role Ofelii, Julii i Lady Makbet.

  • 13.4

    We Lwowie urodził się Stanisław Ulam, matematyk, absolwent Politechniki Lwowskiej; od 1936 r. w USA; wykładowca m.in. Uniwersytetu Harvarda, profesor Uniwersytetu Wisconsin w Madison; od 1943 r. pracował w ośrodku badań jądrowych w Los Alamos, współtwórca pierwszej amerykańskiej bomby wodorowej.

  • 1.5

    W Warszawie urodził się Zbigniew Uniłowski, pisarz.

  • 4.5

    W Warszawie urodził się Wacław Komar, działacz komunistyczny, uczestnik wojny domowej w Hiszpanii; szef II Oddziału Sztabu Generalnego LWP (1945-1947), wiceminister obrony narodowej i główny kwatermistrz LWP (1951-1953); w 1953 r. aresztowany, zwolniony bez procesu w 1956 r.; od sierpnia 1956 r. dowódca Wojsk Wewnętrznych, usunięty ze stanowiska w 1960 r.

  • 13.5

    Z Mediolanu wystartował pierwszy wyścig kolarski Giro d’ Italia.

  • 15.5

    W Krakowie założono Akademicki Związek Sportowy.

  • 21.5

    Zdzisław Mrożewski. Fot. PAP/ A.Rybczyński

    We Włocławku urodził się Zdzisław Mrożewski, aktor, związany z Teatrem Polskim w Warszawie, Teatrem Narodowym oraz Teatrem Współczesnym; wystąpił m.in. w filmach „Śmierć prezydenta” i „Polonia Restituta”.

  • 14.6

    W Warszawie zmarł Witold Wojtkiewicz, malarz, rysownik, ilustrator, jeden z czołowych twórców Młodej Polski.

  • 20.6

    W Hobart na Tasmanii urodził się Errol Flynn, aktor, znany z ról w filmach „Kapitan Blood” i „Przygody Robin Hooda”.

  • 15.7

    Urodził się Roman Zambrowski, działacz komunistyczny, jeden z głównych polityków grupy „puławian”; w 1968 roku usunięty z PZPR.

  • 16.7

    August Horch. Źródło: NAC

    W Zwickau w Niemczech August Horch założył przedsiębiorstwo motoryzacyjne Audi. 

  • 23.7

    W Warszawie zmarł Zygmunt Noskowski, kompozytor, dyrygent, pedagog, krytyk muzyczny.

  • 24.7

    W Olszanie k. Kijowa urodził się Jerzy Różycki, matematyk, kryptolog; w 1933 r. wraz z Marianem Rejewskim i Henrykiem Zygalskim złamał kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

  • 25.7

    Francuski inżynier Louis Blériot na pokładzie samolotu własnej konstrukcji przeleciał nad Kanałem La Manche; przelot z Les Barraques koło Calais do Dover zajął mu 37 minut.

  • 28.7

    W Birkenhead w Anglii urodził się Malcolm Lowry, pisarz, autor powieści "Pod wulkanem".

  • 1.8

    W Krzyżu urodził się Henryk Worcell (właściwie: Tadeusz Kurtyka), polski pisarz, autor powieści „Zaklęte rewiry”, ojciec himalaisty Wojciecha Kurtyki.

  • 18.8

    W Sadkowej Górze urodził się Władysław Jan Jasiński, instruktor harcerski, twórca organizacji konspiracyjnej „Odwet” w Tarnobrzegu, dowódca oddziału partyzanckiego „Jędrusie”.

  • 19.8

    Jerzy Andrzejewski. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie urodził się Jerzy Andrzejewski, prozaik, publicysta, scenarzysta; w latach 1950-1957 członek PZPR, poseł na Sejm (1952-1957); od 1976 r. członek Komitetu Obrony Robotników, a następnie KSS "KOR"; redaktor niezależnego "Zapisu" (1977); autor powieści "Popiół i diament", "Ciemności kryją ziemię", "Bramy raju" i "Miazga".

  • 30.8

    W Radomiu urodził się Tadeusz Sołtyk, inżynier, konstruktor lotniczy.

  • 6.9

    W Moskwie urodził się Edward Hartwig, fotograf, współzałożyciel i członek honorowy Związku Polskich Artystów Fotografików.

  • 25.9

    W Warszawie urodził się Anatol Fejgin, działacz komunistyczny, członek KPP, PPR i PZPR; funkcjonariusz Głównego Zarządu Informacji WP (1945-1949), następnie dyrektor Departamentu X Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (1951-1954); odpowiedzialny za terror i zbrodnie komunistyczne; po październikowej "odwilży", w 1957 r. skazany na 12 lat więzienia za "łamanie socjalistycznej praworządności".

  • 5.10

    W Bliżynie koło Skarżyska-Kamiennej urodził się Edward Osóbka-Morawski, działacz socjalistyczny, współzałożyciel i wiceprzewodniczący KRN, od 1944 r. przewodniczący PKWN, a następnie premier tzw. Rządu Tymczasowego uznawanego przez ZSRS. W latach 1945-1947 premier Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej.

  • 5.10

    W Moskwie urodził się Zbigniew Koczanowicz, aktor, reżyser.

  • 8.10

    W Nieświeżu urodził się Piotr Jaroszewicz, działacz komunistyczny; oficer polityczny PSZ w ZSRS, gen. LWP, członek Biura Politycznego KC PZPR, premier PRL w latach 1970-1980.

  • 9.10

    W Truskawcu Zdroju urodził się Zbigniew Kopalko, reżyser radiowy i teatralny.

  • 17.10

    W Warszawie urodził się Juliusz Wiktor Gomulicki, historyk literatury, varsavianista, znawca twórczości Cypriana Norwida; żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego.

  • 22.10

    Na Jasnej Górze w nocy z 22 na 23 października z obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej skradziono dwie złote korony podarowane przez papieża Klemensa XI.

  • 28.10

    W Dublinie urodził się Francis Bacon, malarz, przedstawicieli nurtu ekspresyjno-romantycznego.

  • 29.10

    Powstało Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.

  • 10.11

    W Symbirsku nad Wołgą urodził się Paweł Jasienica, właściwie Leon Lech Beynar, pisarz, publicysta, żołnierz Armii Krajowej; autor m.in. znanych esejów historycznych "Polska Piastów", "Polska Jagiellonów" oraz "Rzeczpospolita Obojga Narodów".

  • 23.11

    W Warszawie urodziła się Loda Niemirzanka, tancerka, popularna polska aktorka lat 30., zagrała m.in. w filmach "Ada! To nie wypada!", "Moi rodzice rozwodzą się"; w czasie II wojny światowej w AK.

  • 25.11

    W Paryżu zmarł Cyprian Godebski, rzeźbiarz, autor pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie.

  • 26.11

    W Slatinie urodził się Eugene Ionesco, francuski dramaturg rumuńskiego pochodzenia, jeden z twórców teatru absurdu.

  • 2.12

    Marion Doenhoff 2002 r. Fot. PAP/EPA

    Na zamku Friedrichstein pod Królewcem urodziła się Marion Doenhoff, dziennikarka, redaktorka naczelna i wydawca tygodnika "Die Zeit", zwolenniczka pojednania niemiecko-polskiego.

  • 10.12

    W Niechanowie w pobliżu Gniezna urodził się Adam Borys, ps. Pług, podpułkownik WP, cichociemny; organizator i pierwszy dowódca batalionu „Parasol” Kierownictwa Dywersji KG AK.

  • 19.12

    Założono klub piłkarski Borussia Dortmund.

  • 19.12

    W Łodzi urodził się Marian Małowist, historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, badacz dziejów gospodarczych średniowiecza i epoki nowożytnej.

  • 24.12

    We Lwowie urodził się Adam Rapacki, ekonomista, dyplomata i polityk, w PRL-u wieloletni minister spraw zagranicznych, autor planu utworzenia w Europie Środkowej strefy bezatomowej.

  • 27.12

    W Waliszewie koło Łowicza urodził się Henryk Jabłoński, polityk, historyk; działacz PPS; żołnierz kampanii polskiej 1939 r., uczestnik walk pod Narwikiem (1940), członek polskiego ruchu oporu we Francji; minister oświaty i szkolnictwa wyższego (1966-1972); przewodniczący Rady Państwa (1972-1985); członek Biura Politycznego KC PZPR (1971-1981).

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL