Daty

Kalendarz dat

1913

  • 4.1

    W Berlinie zmarł Alfred von Schlieffen, pruski feldmarszałek, teoretyk wojskowości, szef niemieckiego sztabu generalnego w latach 1891-1905.

  • 6.1

    I sekretarz KC PZPR Edward Gierek. Fot. PAP/CAF

    W Porąbce koło Będzina urodził się Edward Gierek, działacz komunistyczny, wieloletni I sekretarz KW PZPR w Katowicach; I sekretarz KC PZPR w latach 1970-1980.

  • 9.1

    W Yorba Linda w stanie Kalifornia urodził się Richard Nixon, prezydent USA w latach 1969-1974.

  • 10.1

    W Dubravce pod Bratysławą urodził się Gustav Husak, słowacki działacz komunistyczny; sekretarz generalny KC KPCz (1969-1987), prezydent Czechosłowacji w latach 1975-1989.

  • 16.1

    W Nisku urodził Mirosław Żuławski, pisarz, dyplomata.

  • 20.1

    Jan Kajus Andrzejewski. Fot. NAC

    W Villmanstrand w Finlandii urodził się Jan Kajus Andrzejewski "Broda", harcmistrz, uczestnik kampanii polskiej 1939 r.; żołnierz ZWZ-AK, major WP; w czasie powstania warszawskiego dowódca pułku "Broda"; poległ 31 sierpnia 1944 r. w czasie nieudanej próby przebicia się ze Starówki do Śródmieścia.

  • 22.1

    W Chełmży koło Torunia urodził się Stefan Wincenty Frelichowski, harcerz, katolicki ksiądz, kapelan Chorągwi Pomorskiej ZHP; więzień niemieckich obozów koncentracyjnych; zmarł w KL Dachau w lutym 1945 r.; beatyfikowany w 1999 r.

  • 25.1

    Witold Lutosławski. Fot. PAP/S. Dąbrowiecki

    W Warszawie urodził się Witold Lutosławski, jeden z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku, dyrygent; międzynarodową sławę przyniosły mu takie dzieła jak „Muzyka żałobna”, „Gry weneckie”, „Kwartet smyczkowy”, „Preludia i fuga”.

  • 29.1

    Arnold Szyfman, reżyser, dyrektor Teatru Polskiego w Warszawie. Fot. NAC

    W Warszawie z inicjatywy Arnolda Szyfmana otwarty został Teatr Polski; przedstawieniem inaugurującym jego działalność była premiera "Irydiona" Zygmunta Krasińskiego.

  • 29.1

    Władysław Bełza. Źródło: CBN Polona

    We Lwowie zmarł Władysław Bełza, poeta, autor utworów patriotycznych, m.in. "Katechizmu polskiego dziecka"; współzałożyciel Macierzy Szkolnej i Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.

  • 27.2

    W Nowym Jorku urodził się Irwin Shaw, prozaik, dramaturg, scenarzysta.

  • 27.2

    Kazimierz Sabbat. Fot. NAC

    W Bielinach Kapitulnych, woj. świętokrzyskie, urodził się Kazimierz Sabbat, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, premier (1976-1986) i prezydent RP na uchodźstwie (1986-1989).

  • 1.3

    W Paryżu założono Międzynarodową Federację Tenisową (ITF).

  • 4.3

    Thomas Woodrow Wilson objął urząd prezydenta USA, który sprawował do 1921 r.

  • 6.3

    W Prezmie na Łotwie urodził się Jerzy Sołtan, architekt i urbanista

  • 10.3

    Adam Schaff. Fot. PAP

    We Lwowie urodził się Adam Schaff, filozof, działacz komunistyczny, członek KPP, PPR i PZPR.

  • 13.3

    W Warszawie zmarł Walery Przyborowski, pisarz, autor powieści historycznych m.in. „Bitwa pod Raszynem”, „Szwedzi w Warszawie”; uczestnik powstania styczniowego.

  • 14.3

    W Siebieżu w Rosji urodził się Witold Rudziński, kompozytor, historyk muzyki, pedagog.

  • 18.3

    W Salonikach zastrzelony został przez anarchistę król Grecji Jerzy I.

  • 28.3

    W Wilnie urodził się Kajetan Sosnowski, malarz, współzałożyciel Grupy 55.

  • 16.4

    Józef Piłsudski zrzekł się funkcji komendanta głównego sił wojskowych podlegających Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych.

  • 17.5

    We Lwowie urodziła się Erna Rosenstein, malarka, poetka.

  • 20.5

    Hala Stulecia. Fot. PAP/M. Kulczyński

    We Wrocławiu otwarto Halę Stulecia; uroczystość odbyła się w 100. rocznicę ogłoszenia przez króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III odezwy wzywającej do powszechnego oporu przeciw Napoleonowi; w 2006 r. Hala Stulecia została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

  • 25.5

    We Lwowie zmarł Władysław Łoziński, powieściopisarz, historyk, publicysta.

  • 25.5

    W Krakowie zmarł Adam Bochenek, lekarz, anatom i histolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

  • 25.5

    W Wiedniu samobójstwo popełnił płk Alfred Redl, pracownik kontrwywiadu austro-węgierskiego, jednocześnie agent rosyjski.

  • 29.5

    W Paryżu odbyła się prapremiera baletu Igora Strawinskiego „Święto wiosny”.

  • 31.5

    Jerzy Wasowski. Fot.PAP/J. Tyszler

    W Warszawie urodził się Jerzy Wasowski, aktor, kompozytor, dziennikarz. Wspólnie z Jeremim Przyborą stworzył "Kabaret Starszych Panów".

  • 14.6

    W Łasku niedaleko Zduńskiej Woli urodził się Zbigniew Rakowiecki, aktor, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego; rozstrzelany przez Niemców 5 sierpnia 1944 r.

  • 17.6

    W Kijowie urodził się Stanisław Płotnicki, aktor.

  • 18.6

    Stanisław Marusarz. Fot. PAP/CAF

    W Zakopanem urodził się Stanisław Marusarz, wszechstronny narciarz, czterokrotny uczestnik igrzysk olimpijskich, wicemistrz świata w skokach narciarskich w 1938 r.; w czasie II wojny światowej kurier tatrzański, aresztowany przez Gestapo w 1940 r., uciekł z więzienia przy ul. Montelupich w Krakowie i przedostał się na Węgry.

  • 22.6

    W Warszawie urodził się Władysław Siła-Nowicki, adwokat, żołnierz ZWZ-AK, członek Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość; więziony przez władze komunistyczne (1947-1956); członek opozycji antykomunistycznej i obrońca w procesach politycznych; prezes Chrześcijańsko-Demokratycznego Stronnictwa Pracy (1990-1992).

  • 7.7

    W Warszawie urodził się Włodzimierz Pietrzak, krytyk literacki, poeta; poległ w powstaniu warszawskim.

  • 14.7

    W Omaha w stanie Nebraska urodził się Gerald Ford, polityk republikański, prezydent USA w latach 1974-1977; urząd prezydencki objął po ustąpieniu Richarda Nixona, wywołanym aferą Watergate.

  • 15.7

    W Smorgoniach urodził się Abraham Suckewer, poeta żydowski, tworzący w języku jidysz.

  • 9.8

    W Grabanowie niedaleko Białej Podlaskiej urodził się Tadeusz Kotz (Tadeusz Koc), pilot, płk WP; w czasie II wojny światowej m.in. dowódca Dywizjonu 303 (1943-1944).

  • 16.8

    W Brześciu nad Bugiem urodził się Menachem Begin, działacz syjonistyczny, izraelski polityk, w latach 1977-1983 premier Izraela. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1978 r.

  • 23.8

    W porcie kopenhaskim odsłonięto pomnik Małej Syrenki autorstwa duńskiego rzeźbiarza Edvarda Eriksena. Pomnik, przedstawiający poł-kobietę, pół-rybę - postać z baśni "Mała Syrenka" Hansa Christiana Andersena - jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli stolicy Danii.

  • 29.8

    Jan Ekier. Fot. PAP/P.Supernak

    W Krakowie urodził się Jan Ekier, pianista, pedagog, kompozytor. 

  • 31.8

    Założono klub piłkarski PSV Eindhoven.

  • 12.9

    W Oakville w stanie Alabama urodził się Jesse Owens, lekkoatleta, czterokrotny mistrz olimpijski z Berlina (1936).

  • 29.9

    W Cliftonville w Anglii urodził się Trevor Howard, aktor. 

  • 29.9

    W czasie podróży przez Kanał La Manche zginął Rudolf Diesel, niemiecki inżynier, konstruktor silnika wysokoprężnego; okoliczności jego utonięcia nie zostały wyjaśnione.

  • 29.9

    W Nowym Jorku urodził się Stanley Kramer, reżyser i producent filmowy.

  • 30.9

    W Warszawie urodził się Samuel Eilenberg, matematyk, profesor Uniwersytetu Columbia, współtwórca algebry homologicznej.

  • 14.10

     Józef Garliński. Fot. PAP/J. Mazur

    W Kijowie urodził się Józef Garliński, oficer Komendy Głównej AK, więzień KL Auschwitz, długoletni prezes Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie, historyk, działacz emigracyjny.

  • 27.10

    W Tarnopolu urodził się Kornel Filipowicz, pisarz, autor zbiorów opowiadań i mikropowieści, m.in. "Profile moich przyjaciół", "Romans prowincjonalny", "Pamiętnik antybohatera", "Ogród pana Nietschke", "Dzień wielkiej ryby"; autor i współautor scenariuszy filmowych.

  • 27.10

    W Wiener Neustadt w Austrii urodził się Andrzej Bobkowski, pisarz, autor m.in. dziennika "Szkice piórkiem"; nazywany "chuliganem wolności" po tym, jak napisał: "Człowiek wolny, intelektualista, pisarz i poeta naprawdę wolny, który chce być wolny, będzie do końca tego świata miał coś z chuligana".

  • 2.11

    W Nowym Jorku urodził się Burt Lancaster, aktor, laureat Oscara z rolę w filmie „Elmer Gantry”.

  • 7.11

    Albert Camus. Fot. ze zbiorów Biblioteki Kongresu USA, na lic. Creative Commons

    W Mondovi w Algierii urodził się Albert Camus, francuski pisarz, dramaturg, eseista; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1957 r.

  • 14.11

    Ukazał się pierwszy tom powieści Marcela Prousta „W poszukiwaniu utraconego czasu”.

  • 17.11

    Aleksander Bardini. Fot. PAP/A. Hawałej

    W Łodzi urodził się Aleksander Bardini, aktor, reżyser, pedagog.

  • 26.11

    Łukasz Ciepliński "Pług". Źródło: IPN

    W Kwilczu k. Międzychodu w Wielkopolsce urodził się Łukasz Ciepliński; komendant Obwodu ZWZ Rzeszów (1940-1941), a następnie komendant Inspektoratu Rejonowego ZWZ-AK Rzeszów (1941-1945); w 1945 r. pełnił istotne funkcje w Delegaturze Sił Zbrojnych; w styczniu 1947 r. stanął na czele IV Zarządu Głównego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość"; aresztowany przez UB w listopadzie 1947 r.; po okrutnym śledztwie skazany przez władze komunistyczne na karę śmierci; rozstrzelany 1 marca 1951 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie.

  • 29.11

    Elżbieta Barszczewska. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie urodziła się Elżbieta Barszczewska, aktorka, w okresie międzywojennym wystąpiła m.in. w filmach „Trędowata”, „Znachor”, „Profesor Wilczur”, „Dziewczęta z Nowolipek” i „Granica”.

  • 30.11

    W Jabłonce w powiecie brzozowskim urodził się kpt. Romuald Rajs, „Bury”; dowódca 1. kompanii szturmowej 3. Brygady Wileńskiej AK (1944), II szwadronu 5. Brygady Wileńskiej AK, następnie 3. Brygady Wileńskiej NZW; odpowiedzialny za pacyfikację w 1946 r. kilku białoruskich wsi nieopodal Bielska Podlaskiego, w których zginęło około 80 cywilów, w tym kobiety i dzieci; aresztowany przez UB w 1948 r.; skazany na karę śmierci i stracony w grudniu 1949 r.

  • 13.12

    Polskie Stronnictwo Ludowe rozpada się na PSL „Piast” i PSL „Lewica”.

  • 14.12

    W Samborze urodził się Artur Sandauer, prozaik, krytyk literacki, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

  • 18.12

    W Rzymie zmarł Teodor Rygier, rzeźbiarz, autor pomnika Adama Mickiewicza na krakowskim Rynku Głównym.

  • 25.12

    Mieczysław Moczar. Fot.PAP/H.Rosiak

    W Łodzi urodził się Mieczysław Moczar, wł. Mikołaj Demko, działacz komunistyczny, generał LWP, członek KPP, PPR i PZPR; w latach 1964-1968 minister spraw wewnętrznych.

  • 27.12

    W Słupiu urodził się Szczepan Pieniążek, sadownik, profesor SGGW, twórca i dyrektor Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach, członek Polskiej Akademii Nauk.

  • 29.12

    W Krakowie zmarła Jadwiga Sarnecka, pianistka i kompozytorka.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL