Daty

Kalendarz dat

1927

  • 4.1

    Węglowce: "Poznań", "Wilno", "Kraków" w porcie w Gdyni. 01.1927.  Fot. NAC

    Do portu w Gdyni wszedł pierwszy polski statek: SS Wilno - pierwsza polska jednostka handlowa wpływająca do nowego polskiego portu wraz z kilkoma innymi statkami stanowiła zalążek Polskiej Marynarki Handlowej. Dwa dni później w porcie poświęcono bandery SS Wilno i innych jednostek PMH.

  • 5.1

    W Warszawie urodził się Władysław Ślesicki, reżyser filmowy, autor m.in. filmu i serialu „W pustyni i w puszczy” (1973).

  • 7.1

    W Nowym Sączu urodził się Józef Hałas, malarz, pedagog.

  • 8.1

    W Warszawie urodziła się Małgorzata Lorentowicz, aktorka.

  • 9.1

    Działalność rozpoczęło  Ministerstwo Poczt i Telegrafów – pierwszym ministrem został Bogusław Miedziński.

  • 10.1

    W Berlinie odbyła się premiera filmu "Metropolis" w reżyserii Fritza Langa.

  • 11.1

    W Józefowie koło Warszawy zmarł prof. Andrzej Gawroński, indolog, językoznawca, autor podręcznika sanskrytu.

  • 11.1

    W Los Angeles szef jednej z wytwórni filmowych Louis B. Mayer, przedstawił ideę nowej organizacji, której celem było usprawnienie przemysłu filmowego; tak powstała znana na całym świecie Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej, która oficjalnie rozpoczęła działalność 11 maja 1927 r.

  • 14.1

    W nocy z 14 na 15 stycznia polska policja rozpoczęła aresztowania członków Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej Hromady. Wśród zatrzymanych znaleźli się także białoruscy posłowie na sejm RP.

  • 21.1

    W Wilnie urodził się Tadeusz Łepkowski, historyk, badacz dziejów Ameryki Łacińskiej i historii Polski XVIII-XIX wieku.

  • 23.1

    W Filharmonii Warszawskiej rozpoczął się I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

  • 28.1

    W Radziejowicach urodziła się Maria Łopatkowa, działaczka społeczna, pedagożka, pisarka, współtwórczyni Komitetu Obrony Praw Dziecka, posłanka na sejm PRL, senator III kadencji RP.

  • 30.1

    W Warszawie zakończył się I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, którego zwycięzcą został rosyjski pianista Lev Oborin.

  • 4.2

    W Warszawie zmarł Józef Pius Dziekoński, architekt.

  • 7.2

    Juliette Greco. Fot. PAP/EPA

    W Montpellier urodziła się Juliette Greco, francuska piosenkarka, aktorka.

  • 10.2

    Prof. Maciej Gintowt. Fot. PAP/CAF/J. Mazur

    W Warszawie urodził się Maciej Gintowt, architekt,współautor (z Maciejem Krasińskim) projektów Hali Widowiskowo-Sportowej w Katowicach "Spodek" oraz Hali "Olivia" w Gdańsku. 

  • 15.2

    Nadawanie na fali 442 metrów rozpoczęła rozgłośnia Polskiego Radia w Krakowie.

  • 26.2

    Józef Wybicki. Źródło: BN Polona

    Ministerstwo Spraw Wewnętrznych RP wydało okólnik ogłaszający "Mazurka Dąbrowskiego" hymnem narodowym. Autor melodii opartej na motywach ludowego mazura jest nieznany; słowa napisał pisarz i polityk Józef Wybicki. Pieśń powstała w dniach 16-19 lipca 1797 r. we włoskim miasteczku Reggio nell'Emilia. Pierwszy raz została wykonana publicznie 20 lipca 1797 roku.

  • 2.3

    W Czechowicach-Dziedzicach urodził się Witold Szalonek, kompozytor, pedagog.

  • 5.3

    W Bogucicach, obecnie dzielnica Katowic, urodziła się Maria Klejdysz, aktorka.

  • 6.3

    Gabriel Garcia Marquez. Fot. PAP/EPA

    W Aracata w Kolumbii urodził się Gabriel García Márquez - pisarz, uważany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli realizmu magicznego; do jego najsłynniejszych dzieł należą "Sto lat samotności", "Miłość w czasach zarazy", "Generał w labiryncie"; w 1982 r. otrzymał literacką Nagrodę Nobla.

  • 8.3

    We wsi Wrocanka koło Jasła urodził się Stanisław Kania, działacz komunistyczny, członek Biura Politycznego KC PZPR (1975-1981), I sekretarz KC PZPR (1980-1981), członek Rady Państwa (1982-1985).

  • 8.3

    Sarkofag Juliusza Słowackiego w podziemiach katedry wawelskiej. 1927 r. Fot. NAC

    Uchwała Rady Ministrów o sprowadzeniu do Polski prochów Juliusza Słowackiego i złożeniu ich na Wawelu.

  • 11.3

    Rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych została zdelegalizowana Niezależna Partia Chłopska.

  • 19.3

    Wiesław Drzewicz. Fot.PAP/CAF

    W Warszawie urodził się Wiesław Drzewicz, aktor, znany m.in. z seriali "W labiryncie" i „07 zgłoś się”; dużą popularność zyskał dzięki roli dozorcy w radiowych "Matysiakach"; swojego głosu użyczył postaci Gargamela z animowanego serialu dla dzieci "Smerfy".

  • 20.3

    W Grajewie urodził się Bogusław Stachura, w latach 70. szef SB, a w stanie wojennym wiceminister spraw wewnętrznych.

  • 27.3

    Mścisław Rostropowicz. Fot. PAP/CAF/J. Bednarczyk

    W Baku urodził się Mścisław Rostropowicz, światowej sławy wirtuoz wiolonczeli, dyrygent i pedagog; w latach 70. po udzieleniu poparcia dysydentowi Aleksandrowi Sołżenicynowi władze ZSRS zmusiły go do emigracji; osiedlił się w USA, gdzie kierował i dyrygował Narodową Orkiestrą Symfoniczną.

  • 2.4

    Jerzy Katlewicz. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Bochni urodził się Jerzy Katlewicz, dyrygent, pedagog.

  • 3.4

    Inauguracja pierwszego sezonu rozgrywek piłkarskich o mistrzostwo Polski w systemie ligowym - Liga Piłki Nożnej. Wcześniej w latach 1920-1926 mecze rozgrywano w formule pucharowej.

  • 6.4

    Bogna Sokorska. Fot. PAP

    W Warszawie urodziła się Bogna Sokorska, śpiewaczka operowa, dysponująca sopranem koloraturowym.

  • 7.4

    W USA miała miejsce pierwsza transmisja telewizyjna, podczas której widzowie mogli zobaczyć i usłyszeć przyszłego prezydenta Herberta Hoovera.

  • 8.4

    W Sosnowcu urodził się Jerzy Przeździecki, prozaik, dramatopisarz, scenarzysta filmowy.

  • 9.4

    Jacek Karpiński. Międzynarodowe Targi Poznańskie 1971. Fot. PAP/CAF/L. Surowiec

    W Turynie urodził się Jacek Karpiński, inżynier, elektronik i informatyk, twórca pierwszego polskiego mikrokomputera K-202, w czasie II wojny światowej żołnierz harcerskiego batalionu „Zośka”, powstaniec warszawski.

  • 14.4

    Szkoła Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie: przygotowania do lotu ze strzelaniem. 1938 r. Fot. NAC

    Oficerska Szkoła Lotnictwa została przeniesiona z Grudziądza do Dęblina.

  • 15.4

    Feliks Perl. Fot. Wikimedia Commons

    W Warszawie zmarł Feliks Perl, działacz socjalistyczny, publicysta, jeden z głównych teoretyków PPS, w latach 1915-1927 redaktor naczelny "Robotnika".

  • 16.4

    Papież Benedykt XVI. Fot. PAP/M. Chojnowski

    W Marktl am Inn w Bawarii urodził Joseph Ratzinger, teolog, arcybiskup Monachium i Freisingu (1977-1982), od 1977 r. kardynał; w latach 1981-2005 prefekt watykańskiej Kongregacji Nauki i Wiary; w 2005 r. wybrany na papieża, przybrał imię Benedykta XVI. W 2013 r. ustąpił ze sprawowanej funkcji, jego następcą został papież Franciszek; do poprzedniej rezygnacji papieża, Grzegorza XII, doszło w 1415 r.

  • 16.4

    Hejnalista mariacki. 1937 r. Fot. NAC

    Polskie Radio po raz pierwszy transmitowało odegranie hejnału z wieży Mariackiej w Krakowie.

  • 18.4

    Tadeusz Mazowiecki. 1968 r. Fot. PAP/A. Kossobudzki Orłowski

    W Płocku urodził się Tadeusz Mazowiecki, działacz opozycji demokratycznej, redaktor naczelny "Tygodnika Solidarność"; uczestnik obrad Okrągłego Stołu; pierwszy niekomunistyczny premier Polski po II wojnie światowej (1989-1991); w latach 90. wysłannik ONZ na Bałkanach.

  • 19.4

    W Tarnawatce koło Tomaszowa Lubelskiego urodził się Jan Tyszkiewicz, kompozytor, wieloletni dziennikarz Radia Wolna Europa.

  • 24.4

    Rozgłośnia poznańska Polskiego Radia nadała pierwszą audycję.

  • 29.4

    Gerard Cieślik. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    W Hajdukach Wielkich, obecnie dzielnica Chorzowa, urodził się Gerard Cieślik, piłkarz, wielokrotny reprezentant Polski, zawodnik Ruchu Chorzów.

  • 6.5

    Premiera filmu „Uśmiech losu” w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego.

  • 20.5

    Franciszek Macharski. Fot. PAP/J.Bednarczyk

    W Krakowie urodził się Franciszek Macharski, metropolita krakowski w latach 1979-2005, kardynał.

  • 22.5

    W Chinach nastąpiło jedno z najbardziej tragicznych w historii trzęsień ziemi; o sile 7,9 w skali Richtera na południowym zachodzie Chin spowodowało śmierć ok. 200 tys. osób.

  • 22.5

    Szymon Kobyliński. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Warszawie urodził się Szymon Kobyliński, grafik, rysownik, karykaturzysta, eseista i dziennikarz.

  • 1.6

    Rozporządzenie Prezydenta RP o popieraniu rozbudowy i rozwoju gospodarczego miasta i portu Gdyni

  • 4.6

    W Poznaniu urodziła się Xymena Zaniewska, scenograf, architekt, projektantka mody.

  • 7.6

    Tadeusz Chmielewski. Fot. PAP/T. Gzell

    W Tomaszowie Mazowieckim urodził się Tadeusz Chmielewski, reżyser, scenarzysta, producent filmowy; autor filmów "Ewa chce spać", "Gdzie jest generał", "Pieczone gołąbki", "Jak rozpętałem II wojnę światową", "Nie lubię poniedziałku", "Wiosna panie sierżancie" i "Wierna rzeka".

  • 7.6

    W Warszawie zabity został sowiecki poseł Piotr Wojkow; zamachu dokonał rosyjski emigrant Borys Kowerda; zabójstwo to spowodowało znaczne pogorszenie relacji polsko-sowieckich.

  • 8.6

    Wiktor Woroszylski. Fot. PAP/T. Abramowicz

    W Grodnie urodził się Wiktor Woroszylski, poeta, prozaik, tłumacz

  • 14.6

    Portret Juliusza Słowackiego. Źródło: CBN Polona

    W Paryżu na Cmentarzu Montmartre przeprowadzono ekshumację szczątków Juliusza Słowackiego, które na polecenie marszałka Józefa Piłsudskiego sprowadzono do Polski i uroczyście złożono na Wawelu.

  • 14.6

    Warszawskie zoo. 1938. Fot. NAC

    Uchwałą warszawskiego magistratu powołano Miejski Ogród Zoologiczny na Pradze.

  • 15.6

    Obraz Andrzeja Wróblewskiego pt. Rozstrzelanie VIII ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Fot. PAP/Reprodukcja

    W Wilnie urodził się Andrzej Wróblewski, malarz; szczególne miejsce w jego twórczości zajmuje cykl "Rozstrzelania", stworzony pod koniec lat 40., odnoszący się do przeżyć okupacyjnych.

  • 23.6

    W Wolsztynie urodził się Cezary Julski, aktor filmowy i teatralny.

  • 28.6

    Portret Juliusza Słowackiego. Źródło: CBN Polona

    Na Wawelu złożone zostały prochy Juliusza Słowackiego, przeniesione z cmentarza Montmarte w Paryżu.

  • 2.7

    Obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej. Fot. PAP/J. Ochoński

    W Wilnie kardynał Aleksander Kakowski koronował obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej. Na uroczystości obecni byli m.in. prezydent Ignacy Mościcki i marszałek Józef Piłsudski. 

  • 4.7

    W Subiaco we Włoszech urodziła się Gina Lollobrigida, aktorka filmowa. 

  • 5.7

    W Przemyślu urodził się Edward Wichura, aktor. 

  • 9.7

    Zdzisław Maklakiewicz. Fot. PAP/E. Wołoszczuk

    W Warszawie urodził się Zdzisław Maklakiewicz, aktor, żołnierz Armii Krajowej; stworzył niezapomnianą kreację w "Rejsie" Marka Piwowskiego, znany również z filmów "Wniebowzięci i "Jak to się robi".

  • 15.7

    Constance Markiewicz. Fot. NAC

    W Dublinie zmarła Constance Markiewicz, irlandzka polityczka i działaczka niepodległościowa, uczestniczka powstania wielkanocnego w 1916 roku, pierwsza kobieta wybrana do brytyjskiego parlamentu, minister pracy w irlandzkim rządzie Eamona de Valery.

  • 18.7

    Tadeusz Łomnicki. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Podhajcach koło Lwowa urodził się Tadeusz Łomnicki, aktor, reżyser, pedagog, założyciel i pierwszy dyrektor Teatru Na Woli w Warszawie; ogromny dorobek artystyczny Łomnickiego obejmuje 82 role sceniczne, 51 ról filmowych, 26 ról w spektaklach Teatru TV , 12 reżyserii teatralnych; odtwórca roli Michała Wołodyjowskiego w filmach „Pan Wołodyjowski”, „Potop”, Stefana Starzyńskiego w filmie „Gdziekolwiek jesteś, panie prezydencie”; zmarł w 1992 roku podczas prób nad Królem Learem w Teatrze Nowym w Poznaniu.

  • 19.7

    W Warszawie urodził się Michał Bobrowski, satyryk, scenarzysta i reżyser, twórca telewizyjnego programu „Spotkania z balladą”.

  • 5.8

    Janusz Tazbir. Fot. PAP/A.Rybczyński

    W Kałuszynie urodził się Janusz Tazbir, historyk, znawca epoki nowożytnej, badacz dziejów kultury i historii ruchów religijnych; autor książek "Państwo bez stosów. Szkice z dziejów tolerancji w Polsce XVI i XVII w.", "Historia Kościoła katolickiego w Polsce 1460-1795", "Reformacja w Polsce. Szkice o ludziach i doktrynie", "Polskie przedmurze chrześcijańskiej Europy. Mity a rzeczywistość historyczna".

  • 6.8

    Włodzimierz Zagórski. Fot. Wikipedia

    Po zwolnieniu z więzienia wojskowego na Antokolu w Wilnie w niewyjaśnionych okolicznościach zaginął gen. Włodzimierz Zagórski, oficer wywiadu austriackiego, szef sztabu Komendy Legionów Polskich; w niepodległej Polsce m.in. szef Departamentu Lotnictwa. W czasie zamachu majowego stanął po stronie rządu; aresztowany 15 maja 1926 r.

  • 13.8

     Zmarł James Olivier Curwood, amerykański pisarz, autor popularnych powieści przygodowych.

  • 15.8

    W Krakowie urodził się Witold Gruca, tancerz i choreograf.

  • 28.8

    W Spale odbyły się pierwsze ogólnopolskie dożynki z udziałem prezydenta RP Ignacego Mościckiego.

  • 1.9

    W Poznaniu urodził się Stefan Makne, pilot szybowcowy, samolotowy, balonowy, zdobywca Pucharu Gordona Bennetta.

  • 13.9

    W Warszawie zmarł gen. Antoni Listowski, w czasie wojny polsko-bolszewickiej dowodził m.in. 2. Armią i Frontem Ukraińskim.

  • 22.9

    W Toruniu urodził się Bogusław Wolniewicz, filozof, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

  • 2.10

    W Komorowie, w powiecie Ostrów Mazowiecka, urodził się Bronisław Dembowski, biskup, filozof, uczestnik obrad Okrągłego Stołu.

  • 5.10

    W Los Angeles zmarł Sam Warner, współzałożyciel i dyrektor wytwórni filmowej Warner Bros.,urodzony w Krasnosielcu, obecnie w woj. mazowieckim.

  • 6.10

    W Nowym Jorku odbyła się premiera „Śpiewaka Jazzbandu”, pierwszego filmu dźwiękowego. Reżyserem filmu był Alan Crossland, a w rolach głównych wystąpili Al Jolson i May McAvoy.

  • 14.10

    W Londynie urodził się Roger Moore, angielski aktor, jeden z odtwórców postaci agenta Jamesa Bonda.

  • 16.10

    Guenter Grass. Fot. PAP/EPA

    W Gdańsku urodził się Guenter Grass, niemiecki pisarz, a także rzeźbiarz i rysownik; autor m.in. powieści „Blaszany bębenek”, „Psie lata”, „Wróżby kumaka”; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1999 r.

  • 23.10

    Leszek Kołakowski. Fot. PAP/J. Undro

    W Radomiu urodził się Leszek Kołakowski, filozof, historyk filozofii, eseista; wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego; od 1970 r. na emigracji, profesor Uniwersytetu w Oksfordzie; autor m.in. dzieła „Główne nurty marksizmu. Powstanie-rozwój-rozkład”.

  • 23.10

    Andrzej Strumiłło. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Wilnie urodził się Andrzej Strumiłło, malarz, grafik, rzeźbiarz, scenograf, poeta, pisarz, fotograf. Część źródeł jako datę jego urodzenia podaje 23 października 1928 r.

  • 24.10

    W Tulonie urodził się Gilbert Becaud, francuski piosenkarz, kompozytor, aktor.

  • 26.10

    Z Rapperswilu wraz ze zbiorami tamtejszego Muzeum Narodowego Polskiego sprowadzono do Polski urnę z sercem Tadeusza Kościuszki, a także bezcenne polskie dzieła sztuki, książki, manuskrypty, które w większości zostały zniszczone podczas powstania warszawskiego.

  • 3.11

    Zbigniew Cybulski. Fot. PAP/Archiwum

    W Kniażach koło Stanisławowa urodził się Zbigniew Cybulski, aktor, w historii polskiego kina zapisał się rolami w filmach "Popiół i diament" Andrzeja Wajdy, "Salto" Tadeusza Konwickiego, "Do widzenia, do jutra" i "Jowita" Janusza Morgensterna, "Rękopis znaleziony w Saragossie" i "Jak być kochaną" Wojciecha Jerzego Hasa.

  • 10.11

    Premiera filmu "Ziemia obiecana" w reżyserii Aleksandra Hertza i Zbigniewa Gniazdowskiego.

  • 10.11

    Edmund Fetting. Fot. PAP/Z. Matuszewski

    W Warszawie urodził się Edmund Fetting, aktor, piosenkarz, muzyk jazzowy; wystąpił m.in. w filmach "Lokis. Rękopis profesora Wittembacha", "Śmierć prezydenta", a także w serialu "Czarne chmury".

  • 23.11

    Marszałek Józef Piłsudski i Kasztanka. Fot. NAC

    W Mińsku Mazowieckim w koszarach 7 Pułku Ułanów Lubelskich padła "Kasztanka" - ulubiona klacz marszałka Józefa Piłsudskiego.

  • 23.11

    Stanisław Przybyszewski. Fot. NAC

    W Jarontach pod Inowrocławiem zmarł Stanisław Przybyszewski, pisarz, poeta, dramaturg, publicysta.

  • 23.11

    W Isola d`Asti w Piemoncie urodził się Angelo Sodano, kardynał, watykański dyplomata; w latach 1991-2006 sekretarz stanu Watykanu.

  • 28.11

    Rozwiązanie Sejmu i Senatu I kadencji.

  • 10.12

    W Genewie marszałek Józef Piłsudski wziął udział w sesji Rady Ligi Narodów poświęconej normalizacji stosunków polsko-litewskich.

  • 11.12

    Uruchomiono linię kolejową z Warszawy do Grodziska Mazowieckiego, zbudowaną przez spółkę akcyjną "Elektryczne Koleje Dojazdowe"; była to pierwsza normalnotorowa elektryczna kolej w Polsce.

  • 13.12

    Na mocy rozporządzenia Prezydenta RP odcień koloru czerwonego na fladze Rzeczpospolitej zmieniony został z karmazynu na cynober.

  • 16.12

    W Warszawie urodził się Andrzej Wielowieyski, działacz polityczny; żołnierz AK; od 1957 r. związany z warszawskim Klubem Inteligencji Katolickiej; redaktor miesięcznika „Więź”; w 1980 r. ekspert MKS w Stoczni Gdańskiej, doradca Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność"; członek Prymasowskiej Rady Społecznej (1981-1985); od 1988 r. w Komitecie Obywatelskim przy przewodniczącym NSZZ "S"; uczestnik obrad Okrągłego Stołu; wicemarszałek Senatu (1989-1991); działacz Unii Demokratycznej i Unii Wolności; poseł na Sejm (1991-2001); senator (2001-2005); poseł do Parlamentu Europejskiego (2008-2009).

  • 21.12

    Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów utworzono Państwowe Zakłady Lotnicze (PZL) z siedzibą w Warszawie. 

  • 24.12

    W Wiśle spłonęła rezydencja prezydenta RP, modrzewiowy pałacyk myśliwski Fryderyka Habsburga. W miejscu spalonego pałacyku kilka lat później stanął nowy gmach, wg projektu Adolfa Szyszko-Bohusza.

  • 28.12

    W Grabocinie w powiecie będzińskim urodził się Edward Babiuch, działacz komunistyczny, w latach 1970-1980 członek Biura Politycznego i sekretarz KC PZPR; premier PRL w 1980 r.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL