Daty

Kalendarz dat

1928

  • 4.1

    W Warszawie zmarł Karol Janowski, architekt, organizator i profesor Wydziały Architektury Politechniki Warszawskiej.

  • 4.1

    Jan Lenica. 1970 r. Fot. PAP/J. Morek

    W Poznaniu urodził się Jan Lenica, grafik, twórca filmów animowanych, jeden z przedstawicieli polskiej szkoły plakatu.

  • 6.1

    W Stanisławowie urodziła się Ewa Lassek, aktorka teatralna, pedagog.

  • 7.1

    Rozkazem ministra spraw wojskowych Józefa Piłsudskiego w Warszawie utworzono Centrum Badań Lotniczo-Lekarskich; obecnie Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej.

  • 8.1

    W Krakowie urodził się Jan Szancenbach, malarz, pedagog, przedstawiciel koloryzmu.

  • 8.1

    W Młocku-Kopaczach urodził się Ryszard Bacciarelli, aktor teatralny i filmowy.

  • 9.1

    Odbył się I Zjazd Ligi Ochrony Przyrody.

  • 9.1

    W Warszawie zmarł Antoni Osuchowski, prawnik, działacz narodowy i edukacyjny.

  • 15.1

    W Wilnie uruchomiono rozgłośnię Polskiego Radia.

  • 18.1

    Franciszek Pieczka. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Godowie na Górnym Śląsku urodził się Franciszek Pieczka, jeden z najbardziej cenionych i lubianych polskich aktorów, przez wiele lat związany z Teatrem Powszechnym w Warszawie; odtwórca głównych ról m.in. w filmach "Żywot Mateusza", "Austeria", "Jańcio Wodnik", niezapomniany Gustlik z serialu "Czterej pancerni i pies".

  • 19.1

    Walery Sławek, prezes BBWR. Źródło: NAC

    Ogłoszenie "Deklaracji Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Marszałka Piłsudskiego" (BBWR) - ugrupowania politycznego założonego przez Walerego Sławka.

  • 19.1

    Ukazało się rozporządzenie prezydenta RP Ignacego Mościckiego o administracji państwowej - terytorium państwa podzielono na 16 województw i 227 powiatów.

  • 20.1

    Premiera sowieckiego filmu propagandowego "Październik" w reżyserii Siergieja Eisensteina.

  • 25.1

    W Warszawie urodził się Robert Stiller, pisarz, poliglota, wybitny tłumacz literatury anglojęzycznej, m.in. dzieł Vladimira Nabokova, Anthony Burgessa, Lewisa Carolla, Iana Fleminga.

  • 25.1

    Urodził się Eduard Szewardnadze, działacz komunistyczny, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Gruzji (1972-1985), członek Biura Politycznego KC KPZR (1985-1990), minister spraw zagranicznych ZSRS (1985-1990); prezydent Gruzji w latach 1992-2003.

  • 26.1

    W Warszawie zmarł Aleksander Hertz, reżyser i producent filmowy.

  • 3.2

    Andrzej Szczypiorski. Fot. PAP/P. Wierzchowski

    W Warszawie urodził się Andrzej Szczypiorski, prozaik, publicysta; autor powieści "Msza za miasto Arras", "Początek", "Noc, dzień i noc", "Autoportretu z kobietą", a także zbiorów opowiadań - m.in. "Amerykańska whisky" oraz dziennika "Z notatnika stanu wojennego".

  • 9.2

    Wiaczesław Tichonow. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Pawłowskim Posadzie pod Moskwą urodził się Wiaczesław Tichonow, rosyjski aktor, odtwórca roli agenta Stirlitza w sowieckim serialu szpiegowskim z lat 70. "Siedemnaście mgnień wiosny".

  • 10.2

    Powstała Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP). 

  • 11.2

    W Sankt Moritz rozpoczęły się II Zimowe Igrzyska Olimpijskie.

  • 15.2

    Cezary Chlebowski, źródło: Wikipedia Commons

    W Grodźcu pod Będzinem urodził się Cezary Chlebowski, historyk, publicysta, autor m.in. książki "Pozdrówcie Góry Świętokrzyskie".

  • 16.2

    W Warszawie urodziła się Stefania Iwińska, aktorka, znana m.in. z ról w serialu „Dom” i filmu „Krótki film o miłości”.

  • 17.2

    W Warszawie urodziła się Maria Jaczynowska, historyczka, badaczka dziejów starożytnego Rzymu.

  • 23.2

    W Srebrnikach w powiecie golubsko-dobrzyńskim urodziła się Urszula Modrzyńska, aktorka filmowa i teatralna, odtwórczyni ról Doroty w „Pokoleniu” Andrzeja Wajdy oraz Jagienki w „Krzyżakach” Aleksandra Forda.

  • 24.2

    Iganacy Mościcki. Fot. Wikimedia commons

    Rozporządzenie prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego o utworzeniu Biblioteki Narodowej w Warszawie - centralnej biblioteki państwa polskiego, nawiązującej do tradycji Biblioteki Załuskich z XVIII w.

  • 27.2

    Andrzej Stockinger. Źródło: NAC

    W Warszawie urodził się Andrzej Stockinger, aktor teatralny, filmowy, członek kabaretu „Owca”, znany z filmów „Czterdziestolatek”, „Miś”.

  • 1.3

    W Rouen we Francji urodził się Jacques Rivette, reżyser, scenarzysta, krytyk filmowy.

  • 2.3

    W Paryżu urodził się Kazimierz Piotr Zalewski, fizyk, żołnierz ZWZ-AK, więzień stalinowski, pracownik francuskiego Komitetu ds. Energii Atomowej, prezes Europejskiego Towarzystwa Nuklearnego i Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego we Francji.

  • 4.3

    Odbyły się wybory do Sejmu II kadencji, w których Bezpartyjny Blok Wspierania Rządu (BBWR) uzyskał 27,5 proc. głosów, zdobywając 122 mandaty

  • 4.3

    W Nottingham urodził się Alan Sillitoe, pisarz.

  • 11.3

    Odbyły się wybory do Senatu II kadencji; Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem (BBWR) uzyskał w nich 41,4 proc. głosów.

  • 11.3

    W Warszawie otwarty został Ogród Zoologiczny.

  • 16.3

    Premiera filmu „Huragan” w reżyserii Józefa Lejtesa.

  • 16.3

    W Grudziądzu urodził się Aleksander Ścibor-Rylski, pisarz, scenarzysta i reżyser filmowy; w czasie II wojny światowej członek Szarych Szeregów, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego; autor m.in. powieści „Pierścionek z końskiego włosia”, filmów „Jutro Meksyk”, „Morderca zostawia ślad”, scenarzysta m.in. „Człowieka z żelaza”, „Agenta nr 1”, „Popiołów” oraz serialu „Lalka”.

  • 21.3

    W Radomiu urodził się Benedykt Konowalski, kompozytor, dyrygent, pedagog.

  • 23.3

    Rozporządzenie prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego o utworzeniu państwowego przedsiębiorstwa "Polska Poczta, telegraf i Telefon".

  • 28.3

    W Warszawie urodził się Zbigniew Brzeziński, politolog amerykański, w latach 1977-1980 doradca ds. bezpieczeństwa narodowego w administracji prezydenta USA Jimmy'ego Cartera. 

  • 10.4

    W Jaśle urodził się Jerzy "Duduś" Matuszkiewicz, saksofonista, klarnecista, kompozytor jazzowy.

  • 1.5

    W Lisku nad Biebrzą urodził się Mirosław Milewski, działacz komunistyczny, w czasach PRL-u funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa, szef wywiadu i minister spraw wewnętrzny PRL.

  • 14.5

    Władysław Hasior. Fot. J.Bednarczyk

    W Nowym Sączu urodził się Władysław Hasior, rzeźbiarz, malarz, scenograf.

  • 17.5

    Halina Konopacka. Fot. NAC

    W Amsterdamie rozpoczęły się IX Letnie Igrzyska Olimpijskie, w czasie których Halina Konopacka, wygrywając konkurs rzutu dyskiem, zdobyła pierwszy w historii złoty medal olimpijski dla Polski.

  • 1.6

    Urodził się Ryszard Przybylski, eseista, historyk literatury.

  • 9.6

    Wirgiliusz Gryń. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Mydlicach, obecnie dzielnica Dąbrowy Górniczej, urodził się Wirgiliusz Gryń, aktor, wystąpił w filmach „Bołdyn”, „Klucznik”, „Żywot Mateusza”, „Jak rozpętałem drugą wojnę światową”, „Operacja Himmler”, „Wściekły”, a także w serialu „Dom”.

  • 14.6

    Ernesto "Che" Guevara Fot.PAP/EPA

    W Rosario w Argentynie urodził się Ernesto Guevara, latynoamerykański rewolucjonista, jeden z partyzanckich przywódców rewolucji kubańskiej.

  • 18.6

    W Arktyce zaginął Roald Amundsen, norweski badacz polarny, który jako pierwszy człowiek stanął na biegunie południowym.

  • 21.6

    Bp Alojzy Orszulik. Fot. PAP/G. Michałowski

    W Baranowicach Śląskich urodził się biskup Alojzy Orszulik; od 1980 r. sekretarz Komisji Wspólnej przedstawicieli Rządu PRL i Episkopatu Polski; uczestnik rozmów przygotowujących Okrągły Stół; od 1989 do 1994 r. zastępca sekretarza Episkopatu Polski; w latach 1992-2004 pierwszy biskup diecezji łowickiej.

  • 25.6

    Dymisja rządu marszałka Józefa Piłsudskiego.

  • 27.6

    Kazimierz Bartel. Źródło: NAC

    Powołanie rządu Kazimierza Bartla.

  • 3.7

    Jan Machulski. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Łodzi urodził się Jan Machulski, aktor, reżyser teatralny, pedagog, założyciel i dyrektor Teatru Ochoty w Warszawie; jego najsłynniejszą filmową kreacją była rola kasiarza Henryka Kwinto w komediach kryminalnych "Vabank" i "Vabank II, czyli Riposta".

  • 10.7

    We francuskiej stoczni Blainville zwodowany został ORP "Wicher", pierwszy duży okręt Polskiej Marynarki Wojennej.

  • 14.7

    Lucyna Winnicka. Fot. PAP/S.Kraszewski

    W Warszawie urodziła się Lucyna Winnicka, aktorka i dziennikarka, odtwórczyni głównych ról w filmach „Pociąg”, „Matka Joanna od Aniołów”, „Gra”, żona reżysera Jerzego Kawalerowicza.

  • 16.7

    Andrzej Zawada. Fot. PAP/J.Turczyk

    W Olsztynie urodził się Andrzej Zawada, jeden z najwybitniejszych polskich alpinistów, pionier alpinizmu zimowego, kierownik wyprawy, w czasie której Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki dokonali pierwszego w historii zimowego wejścia na Mount Everest.

  • 20.7

    W Pradze urodził się Pavel Kohout, prozaik, poeta, dramaturg; jeden z przywódców "Praskiej Wiosny", współautor tekstu "Karty 77".

  • 26.7

    W Nowym Jorku urodził się Stanley Kubrick, reżyser, scenarzysta, producent filmowy.

  • 28.7

    W Amsterdamie rozpoczęły się IX Letnie Igrzyska Olimpijskie. Polscy sportowcy zdobyli na nich 5 medali: jeden złoty (Halina Konopacka w rzucie dyskiem), jeden srebrny (drużyna jeździecka w konkursie skoków) i trzy brązowe.

  • 30.7

    Wojciech Siemion. Fot. PAP/A. Rybczyński

     W Krzczonowie koło Lublina urodził się Wojciech Siemion, aktor, reżyser, założyciel i dyrektor teatru "Stara Prochownia"; popularność przyniosły mu role w filmach „Zamach”, „Skąpani w ogniu”, „Ostatnie dni”, „Zezowate szczęście”, „Ziemia obiecana”, „Alternatywy 4” oraz w serialach „Wojna domowa”, „Czterej pancerni i pies”, „Złotopolscy”.

  • 31.7

    Halina Konopacka zdobyła na Igrzyskach w Amsterdamie pierwszy w historii złoty medal olimpijski dla Polski.

  • 2.8

    Mieczysław Voit. Fot. PAP/J. Morek

    W Kaliszu urodził się Mieczysław Voit, aktor teatralny i filmowy, członek krakowskiego Teatru Rapsodycznego, od 1963 związany z teatrami warszawskimi; odtwórca ról Kuno von Lichtensteina w „Krzyżakach” i księdza Suryna w „Matce Joannie od Aniołów”.

  • 10.8

    Jerzy Janicki. Fot. PAP/A.Rybczyński

    W Czortkowie urodził się Jerzy Janicki, pisarz, dramaturg, scenarzysta, dziennikarz; współautor powieści radiowych "Matysiakowie" i "W Jezioranach"; autor scenariuszy filmowych do seriali "Polskie drogi", "Ballada o Januszku" i "Dom".

  • 12.8

    Halina Konopacka-Matuszewska. Fot. NAC

    W Amsterdamie zakończyły się IX Letnie Igrzyska Olimpijskie, w czasie których Halina Konopacka wygrała konkurs rzutu dyskiem, zdobywając pierwszy złoty medal olimpijski dla Polski.

  • 27.8

    Polska podpisała tzw. pakt Brianda-Kelloga, wielostronną umowę międzynarodową dotyczącą pokojowego regulowania sporów.

  • 31.8

    W Berlinie odbyła się premiera musicalu „Opera za trzy grosze” Kurta Weilla, do którego libretto napisał Bertolt Brecht.

  • 3.9

    Danuta Siedzikóna "Inka". Źródło; IPN

    W Guszczewinie na skraju Puszczy Białowieskiej urodziła się Danuta Siedzikówna "Inka", sanitariuszka 5 Wileńskiej Brygady AK, skazana w 1946 r. przez władze komunistyczne na śmierć i rozstrzelana.

  • 7.9

    Otwarcie w Gdyni pierwszej linii transoceanicznej do portów w Kanadzie i USA.

  • 7.9

    Rozpoczęła się pierwsza edycja kolarskiego wyścigu Tour de Pologne.

  • 20.9

    W Poznaniu urodził się Jerzy Topolski, specjalista w dziedzinie metodologii i teorii historii; profesor UAM.
     

  • 30.9

    Elie Wiesel. Fot. PAP/EPA

    W Syhot nad Cisą, na terenie dzisiejszej Rumunii, urodził się Elie Wiesel, pisarz, dziennikarz, pochodzenia żydowskiego; więzień niemieckich obozów Auschwitz i Buchenwald; twórca terminu Holocaust; laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1986 r.

  • 30.9

    W Warszawie przy ulicy Konwiktorskiej otwarto stadion Polonii Warszawa.

  • 1.10

    Stanisław Noakowski - rzeźba A. Karnego. Źródło: NAC

    W Warszawie zmarł Stanisław Noakowski, architekt, malarz, historyk sztuki, profesor Politechniki Warszawskiej.

  • 2.10

    W Madrycie powstał katolicki instytut świecki "Opus Dei", pełna nazwa - Prałatura Świętego Krzyża i Opus Dei.

  • 10.10

    W Warszawie zmarł Teodor Roland (właśc. Konopka), aktor teatralny i filmowy.

  • 18.10

    Gen. Tadeusz Rozwadowski. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Warszawie zmarł gen. Tadeusz Rozwadowski, generał armii austriackiej, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w czasie wojny polsko-bolszewickiej; w latach 1921-1926 generalny inspektor kawalerii; podczas zamachu majowego w 1926 r. dowódca wojsk rządowych.

  • 28.10

    W Krakowie urodziła się Sława Kwaśniewska, aktorka. 

  • 9.11

    Premiera filmu "Pan Tadeusz" w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego. 

  • 22.11

    W Dęblinie urodziła się Krystyna Siesicka, pisarka, autorka powieści dla młodzieży.

  • 24.11

    W Poznaniu urodził się Lech Ordon, aktor.

  • 29.11

    W Krakowie urodził się Andrzej Kijowski, prozaik, eseista, krytyk literacki, scenarzysta filmowy.

  • 5.12

    Barbara Krafftówna. Fot. PAP

    W Warszawie urodziła się Barbara Krafftówna, aktorka, niezapomniana Felicja z filmu "Jak być kochaną" Wojciecha Jerzego Hasa, Honorata z serialu "Czterej pancerni i pies", wykonawczyni wielu kabaretowych piosenek, w tym "Przeklnę cię" w Kabarecie Starszych Panów.

  • 15.12

    W Chełmie urodziła się Ida Haendel, skrzypaczka, zaliczana do najwybitniejszych współczesnych wirtuozów; laureatka I Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Warszawie (1935); w 1936 r. wyjechała z Polski; zamieszkała w Wielkiej Brytanii, wiele lat spędziła w Kanadzie, a następnie przeniosła się na Florydę.

  • 27.12

    Powstało państwowe przedsiębiorstwo Linie Lotnicze LOT.

  • 28.12

    W Krynicy, w willi „Nałęczówka” założone zostało Krynickie Towarzystwo Hokejowe.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL