Daty

Kalendarz dat

1931

  • 5.1

    W San Diego (USA) urodził się Robert Duvall, amerykański aktor teatralny i filmowy.

  • 6.1

    W Nowym Jorku urodził się Edgar Laurence Doctorow, amerykański pisarz, autor m.in. „Witajcie w Ciężkich Czasach” (1960).

  • 9.1

    W Przystajni koło Częstochowy urodził się Henryk Kluba, reżyser, aktor, producent filmowy, wieloletni rektor łódzkiej szkoły filmowej.

  • 13.1

    Urodził się Witold Filler, dziennikarz, satyryk, historyk teatru i kabaretu, wieloletni redaktor naczelny tygodnika „Szpilki”.

  • 15.1

    W Genewie podpisany został traktat gwarancyjny pomiędzy Polską i Rumunią.

  • 15.1

    Prof. Jan Błoński. Fot. PAP/CAF/R. Sikora

    W Warszawie urodził się Jan Błoński, historyk literatury, krytyk literacki, eseista, tłumacz.

  • 21.1

    Lechosław Goździk podczas wiecu na Żeraniu. 10.1956. Fot. PAP/CAF/H. Grzęda

    W Tomaszowie Mazowieckim urodził się Lechosław Goździk, I sekretarz Komitetu Zakładowego PZPR w Fabryce Samochodów Osobowych na Żeraniu w Warszawie, legendarny przywódca strajków w październiku 1956 r.

  • 26.1

    Stanisław Królak. Fot. PAP/CAF/Wdowiński

    W Warszawie urodził się Stanisław Królak, kolarz szosowy, pierwszy polski zwycięzca "Wyścigu Pokoju" w 1956 r.

  • 30.1

    Premiera filmu Charliego Chaplina „Światła wielkiego miasta”.

  • 1.2

    W Butce urodził się Borys Nikołajewicz Jelcyn, rosyjski polityk, w latach 1991-99 prezydent Federacji Rosyjskiej.

  • 5.2

    We Lwowie urodziła się Krystyna Radzikowska, arcymistrzyni szachowa, 9-krotna mistrzyni Polski, uczestniczka pięciu olimpiad szachowych.

  • 6.2

    W Warszawie urodził się Wiesław Górnicki, dziennikarz, publicysta, w latach 1981-1990 doradca i współpracownik gen. Wojciecha Jaruzelskiego, autor m.in. zbioru reportaży „Tam, gdzie pieprz rośnie”, „Podróż po garść ryżu”.

     

  • 8.2

    W Łodzi urodził się Tadeusz Woźniakowski, śpiewak operetkowy, aktor, piosenkarz, kompozytor. 

  • 8.2

    W Bydgoszczy urodził się Bohdan Butenko, plastyk, grafik, ilustrator książek dla dzieci, autor komiksów.

  • 8.2

    W Marion (USA) urodził się James Dean, amerykański aktor, znany z ról w filmach „Na wschód od Edenu”, „Buntownik bez powodu”, „Olbrzym”.

  • 9.2

    W Herlen w Holandii urodził się Thomas Bernhard, austriacki pisarz i dramaturg, autor powieści „Wymazywanie. Rozpad”, „Kalkwerk” i sztuki „Na szczytach panuje cisza”.

  • 18.2

    W Loraine urodziła się Toni Morrison, amerykańska pisarka, laureatka literackiej Nagrody Nobla (1993), autorka powieści „Umiłowana”, „Jazz”, „Pieśń Salomonowa”.

  • 21.2

    W Warszawie urodził się prof. Andrzej Ajnenkiel - historyk, znawca problematyki parlamentaryzmu i konstytucjonalizmu, wykładowca m.in. na uniwersytetach w Brukseli, Harwardzie, Yale, Londynie i Tybindze.

  • 21.2

    W Warszawie urodziła się Anna Milewska, aktorka teatralna i filmowa, znana z ról w filmach „Dyrektorzy”, „Jarosław Dąbrowski”, „Gdziekolwiek jesteś, jeśliś jest”; autorka tomików poetyckich.

  • 23.2

    W Sydney w Australii zmarła Nellie Melba (właśc. Helen Porter Mitchell), śpiewaczka operowa, dysponująca sopranem liryczno-koloraturowym, gwiazda światowych scen; jej pseudonimem nazwano jeden z popularnych deserów lodowych.

  • 24.2

    Statek s/s „Niemen” w porcie w Gdyni. 1932 r. Fot. NAC

    S/s "Niemen", jako pierwszy polski statek handlowy przekroczył równik. Wcześniej uczyniła to jedyne okręt żaglowy Szkoły Morskiej „Lwów”.

  • 2.3

    Michaił Gorbaczow. Fot. PAP/EPA

    W Priwilnoje (ZSRR) urodził się Michaił Siergiejewicz Gorbaczow, ostatni szef Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, prezydent ZSRR, laureat pokojowej Nagrody Nobla.

  • 3.3

    Kongres Stanów Zjednoczonych przyjął pieśń „Gwiaździsty sztandar” jako oficjalny hymn USA.

  • 9.3

    Strumieniu koło Cieszyna urodził się Janusz Kidawa, reżyser filmowy, autor m.in. filmu „Grzeszny żywot Franciszka Buły”.

  • 12.3

    Ks. Józef Tischner. Fot. PAP/Z. Matuszewski

    W Starym Sączu urodził się Józef Tischner, katolicki duchowny, filozof, teolog, pisarz; autor m.in. książek "Świat ludzkiej nadziei", "Etyka Solidarności", "Myślenie według wartości", "Nieszczęsny dar wolności" oraz "Historii filozofii po góralsku".

  • 13.3

    Sejm RP uchwalił ustawę o wygaśnięciu mocy prawnej przepisów wyjątkowych, związanych z pochodzeniem, narodowością, językiem, rasą lub religią obywateli Rzeczypospolitej. 

  • 15.3

    Wincenty Witos. Źródło: NAC

    W Warszawie odbył się Zjednoczeniowy Kongres Chłopski, w czasie którego powołano Stronnictwo Ludowe (SL). Prezesem Rady Naczelnej SL został Wincenty Witos

  • 21.3

    Zygmunt Puławski. Fot. NAC

    W katastrofie lotniczej w Warszawie zginął Zygmunt Puławski, konstruktor samolotowy, autor projektów myśliwców PZL.P1 i PZL.P6.

  • 23.3

    Jerzy Krzysztoń. Fot. PAP/J.Gil

    W Lublinie urodził się Jerzy Krzysztoń, prozaik, dramaturg, tłumacz, autor m.in. „Opowiadań indyjskich” i powieści „Obłęd”.

  • 1.4

    W Zieluniu urodziła się Helena Pilejczyk, łyżwiarka, wielokrotna mistrzyni Polski, brązowa medalistka Igrzysk Olimpijskich w Squaw Valley w 1960 roku.

  • 27.4

    Krzysztof Komeda. Fot. PAP/CAF/P. Barącz

    W Poznaniu urodził Krzysztof Komeda, właściwie Krzysztof Trzciński, jeden z najbardziej znanych polskich kompozytorów i pianistów jazzowych, twórca muzyki m.in. do filmów "Niewinni czarodzieje" i "Dziecko Rosemary".

  • 1.5

    W Wilnie urodziła się Elwira Seroczyńska, łyżwiarka, wicemistrzyni olimpijska ze Squaw Valley (1960), mistrzyni świata (1962).

  • 24.5

    W Raszynie uruchomiono najsilniejszą w Europie stację radiową o mocy 120 kW.

  • 25.5

    W Poznaniu urodziła się Krystyna Kersten, historyk, badaczka najnowszych dziejów Polski; autorka książek "Polacy, Żydzi, komunizm. Anatomia półprawd 1939-1968", „Narodziny systemu władzy. Polska 1943-1948” i „Jałta w polskiej perspektywie”.

  • 27.5

    Aleksander Prystor. Źródło: NAC

    Powołany został rząd Aleksandra Prystora.

  • 31.5

    Bogumił Kobiela jako Jan Piszczyk w filmie “Zezowate szczęście”. Fot. PAP/CAF/Kalenik

    W Katowicach urodził się Bogumił Kobiela, aktor, jeden z najwybitniejszych artystów w historii polskiego kina; niezapomniany Jan Piszczyk w "Zezowatym szczęściu” i sekretarz Drewnowski w "Popiele i diamencie"; znany również z ról w filmach "Eroica", "Rękopis znaleziony w Saragossie", "Małżeństwo z rozsądku", "Ręce do góry", "Człowiek z M-3" i "Wszystko na sprzedaż”; w latach 1955-1958, razem ze Zbigniewem Cybulskim, współtworzył w Gdańsku studencki teatrzyk Bim-Bom; występował w Teatrze Wybrzeże, Teatrze Ateneum i Teatrze Komedia, a także w kabaretach Wagabunda i Dudek.

  • 5.6

    Jan Dąbski. Fot. NAC

     W Warszawie zmarł Jan Dąbski, członek władz PSL "Piast", założyciel i prezes Stronnictwa Chłopskiego; wicemarszałek Sejmu (1928-1930). Jako przewodniczący polskiej delegacji w czasie rokowań pokojowych z Rosją Sowiecką w latach 1920-1921 podpisał Traktat Ryski.

  • 16.6

    Andrzej Ostoja-Owsiany. Fot. PAP/J. Mazur

    W Warszawie urodził się Andrzej Ostoja-Owsiany, działacz opozycyjny, członek Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela, NSZZ "Solidarność" oraz Konfederacji Polski Niepodległej. W latach 1993-1997 poseł, przewodniczący Klubu Parlamentarnego KPN.

  • 17.6

    Ignacy Gogolewski. Fot. PAP/C. Niedenthal

    W Ciechanowie urodził się Ignacy Gogolewski, aktor, przez wiele lat związany z Teatrem Polskim w Warszawie, następnie Teatrem Narodowym; niezapomniany Antek Boryna w ekranizacji "Chłopów", wystąpił również w filmach „Żołnierz Królowej Madagaskaru”, „Szyfry”, „Jowita”, „Hrabina Cosel”, „Samotność we dwoje”, „Bolesław Śmiały”, „Spotkanie na Atlantyku”, „Zamach stanu”, a także w serialu „Stawka większa niż życie”; w latach 2005-2006 prezes ZASP-u.

  • 20.6

    W Rakówce pod Biłgorajem urodziła się Urszula Kozioł, poetka, prozaiczka, autorka utworów dramatycznych, felietonistka.

  • 28.6

    W Pruszkowie urodził się Adam Zieliński, prawnik, sędzia, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1996-2000 Rzecznik Praw Obywatelskich.

  • 2.7

    Janusz Odrowąż-Pieniążek. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Opatowicach koło Radziejowa urodził się Janusz Odrowąż-Pieniążek, pisarz, historyk literatury, wieloletni dyrektor Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

  • 20.7

    W Skolimowie pod Warszawą urodziła się Zofia Kuratowska, lekarz, polityk. Uczestniczka obrad Okrągłego Stołu, z ramienia opozycji przewodnicząca podzespołowi do spraw zdrowia. W latach 1989-1991 i 1993-1997 wicemarszałek Senatu. Współzałożycielka Unii Demokratycznej.

  • 26.7

    W Gdańsku urodził się Zdzisław Kuźniar, aktor teatralny i filmowy, znany m.in. z filmów „Pigułki dla Aurelii”, „Wolne Miasto”, „Jak rozpętałem drugą wojnę światową” i „Niedziela Barabasza”.

  • 4.8

    Kazimierz Świtoń. Fot. PAP/K. Seko

    W Katowicach urodził się Kazimierz Świtoń, członek Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO), współzałożyciel Wolnych Związków Zawodowych, poseł na Sejm (1991-1993).

  • 5.8

    Janusz Majewski. Fot.PAP/R. Guz

    We Lwowie urodził się Janusz Majewski, reżyser, scenarzysta, rektor Warszawskiej Szkoły Filmowej; autor filmów "Zaklęte rewiry", "Lekcja martwego języka", "C.K. Dezerterzy", "Mała matura 1947" oraz serialu "Królowa Bona".

  • 27.8

    Roman Opałka. Fot. PAP/A.Rybczyński

    W Abbeville we Francji urodził się Roman Opałka, malarz, grafik.

  • 29.8

    Tadeusz Hołówko. Fot. NAC

    W Truskawcu zginął w zamachu zorganizowanym przez ukraińskich nacjonalistów Tadeusz Hołówko, działacz PPS, współpracownik Józefa Piłsudskiego, przedstawiciel ruchu prometejskiego; współtwórca BBWR, zwolennik dialogu z Ukraińcami oraz stworzenia federacji państw środkowo i wschodnioeuropejskich, stanowiącej przeciwwagę dla ZSRS.

  • 2.9

    Polska przystąpiła do traktatu dotyczącego Spitsbergenu, podpisanego w Paryżu dnia 9 lutego 1920 r.

  • 9.9

    W Katowicach urodził się Waldemar Świerzy, grafik, artysta plakatu.

  • 13.9

    W Radomiu urodził się Ksawery Jasieński, spiker, lektor telewizyjny i radiowy.

  • 16.9

    Abp Tadeusz Gocłowski. Fot. PAP/R. Jocher

    W Piskach niedaleko Ostrołęki urodził się Tadeusz Gocłowski, arcybiskup metropolita gdański (1992-2008).

  • 19.9

    Marta Meszaros. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Budapeszcie urodziła się Marta Meszaros, reżyser, scenarzystka.

  • 19.9

    Premiera filmu "Dziesięciu z Pawiaka" w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego.

  • 25.9

    Aleksander Skrzyński. Fot. NAC

    W wyniku obrażeń doznanych w wypadku samochodowym koło Ostrowa Wielkopolskiego zmarł Aleksander Skrzyński, dyplomata, minister spraw zagranicznych, w latach 1925-1926 premier RP.

  • 28.9

    W Warszawie urodził się Ryszard Kulesza, trener piłkarski, w latach 1978-1980 selekcjoner reprezentacji Polski, a następnie reprezentacji Tunezji (1981-1983).

  • 30.9

    Franciszek Groń-Gąsienica. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    W Zakopanem urodził się Franciszek Gąsienica Groń, narciarz, pierwszy polski medalista zimowych igrzysk olimpijskich – w 1956 r. w Cortina d’Ampezzo zdobył brązowy medal w kombinacji norweskiej.

  • 5.10

    Samolot „Miss Veedol” (jednopłatowiec) przeleciał nad Oceanem Spokojnym bez śródlądowania; był to pierwszy taki przelot w historii.

  • 8.10

    W Warszawie urodziła się Maria Broniewska, aktorka teatralna i filmowa, odtwórczyni m.in. roli Jadzi Białkówny w filmie Aleksandra Forda „Ulica graniczna” (1948).

  • 12.10

    Pomnik Chrystusa Odkupiciela w Rio de Janeiro. Fot. PAP/EPA

    W Rio de Janeiro odsłonięto znany na całym świecie 38-metrowy pomnik Chrystusa Odkupiciela; monument zaprojektował francuski rzeźbiarz polskiego pochodzenia Paul Landowski.

  • 18.10

    W West Orange w stanie New Jersey zmarł Thomas Edison, jeden z najbardziej znanych wynalazców w historii; w jego laboratoriach powstało około 5 tys. patentów, z których 1093 wystawionych jest na jego nazwisko; opatentował m.in. żarówkę elektryczną; w 1877 r. zaprezentował fonograf - pierwsze urządzenie utrwalające dźwięk.

  • 26.10

    Oskarżony w procesie brzeskim Herman Lieberman. Fot. NAC

    W Warszawie rozpoczął się tzw. proces brzeski; na ławie oskarżonych zasiedli przywódcy opozycji parlamentarnej - Centrolewu, których oskarżono o przygotowywanie zamachu stanu.

  • 4.11

    Artur Oppman. Źródło: NAC

    W Warszawie zmarł Artur Oppman, pseudonim Or-Ot, poeta, publicysta, pułkownik WP.

  • 21.11

    W Sandomierzu urodził się Jerzy Koenig, krytyk teatralny, publicysta.

  • 5.12

    W Moskwie wysadzono w powietrze cerkiew Chrystusa Zbawiciela; na jej miejsce komunistyczne władze planowały wybudowanie Pałacu Rad.

  • 9.12

    Na terenach Rzeczpospolitej Polskiej przeprowadzony został drugi Powszechny Spis Ludności.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL