Daty

Kalendarz dat

1937

  • 1.1

    Janusz Michałowski. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Augustowie urodził się Janusz Michałowski, aktor.

  • 3.1

    Zygmunt Konieczny. 1964 r. Fot. PAP/CAF/H. Makarewicz

    W Krakowie urodził się Zygmunt Konieczny, kompozytor, aranżer, pianista, związany z "Piwnicą pod Baranami".

  • 4.1

    We Lwowie urodził się Mariusz Walter, producent i reżyser telewizyjny, scenarzysta, twórca popularnych programów „Studio 2” i „Turniej Miast”, założyciel i pierwszy dyrektor stacji telewizyjnej TVN.

  • 11.1

    W Białymstoku urodził się Henryk Boukołowski, aktor, reżyser, współzałożyciel Teatru Adekwatnego w Warszawie.

  • 12.1

    W Krasnymstawie urodził się Marian Sawa, kompozytor, organista, pedagog.

  • 21.1

    Premiera filmu "Pani minister tańczy" w reżyserii Juliusza Gardana.

  • 31.1

    W Radomiu rozpoczął się XXIV Kongres PPS.

  • 5.2

    Eugeniusz Kwiatkowski. Fot. NAC

    Wicepremier i minister skarbu Eugeniusz Kwiatkowski na posiedzeniu Komisji Budżetowej Sejmu przedstawił plan budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego.

  • 6.2

    Wiesław Ochman. Fot. PAP/M. Kłoś

    W Warszawie urodził się Wiesław Ochman, śpiewak operowy. 

  • 11.2

    W Grudziądzu urodził się Maciej Kossowski, muzyk, kompozytor, wokalista, w latach 1963-67 członek zespołu Czerwono-Czarni, wykonawca wielu przebojów, m.in. „Agatko!”, „Dwudziestolatki”, „Wakacje z blondynką”, „To ty, Mario”.

  • 17.2

    W Warszawie urodziła się Wanda Koczewska, aktorka, znana m.in. z filmów „Rancho Texas”, „Głos ma prokurator”, „Dziewczęta z Nowolipek”.

  • 18.2

    Film "Piętro wyżej": Eugeniusz Bodo jako Mae West (C) i Józef Orwid (P). Źródło: Wikimedia Commons

    Premiera komedii Leona Trystana „Piętro wyżej” z Eugeniuszem Bodo i Józefem Orwidem w rolach głównych.

  • 19.2

    W Warszawie urodził się Krzysztof Karasek, poeta, eseista, krytyk literacki. 

  • 20.2

    W Rząśniku koło Pułtuska urodził się Ryszard Kowalczyk, fizyk, nauczyciel akademicki. W październiku 1971 r. - w przeddzień akademii z okazji rocznicy powstania Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa - wspólnie z bratem Jerzym wysadził w powietrze aulę Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu.

  • 21.2

    Przywódca OZN płk Adam Koc w studio Polskiego Radia. 21.02.1937. Fot. NAC

    Płk Adam Koc przedstawił deklarację ideową Obozu Zjednoczenia Narodowego organizacji politycznej konsolidującej część obozu piłsudczykowskiego skupionego wokół marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza.

  • 25.2

    Barbara Piasecka-Johnson. Fot. PAP/S. Kraszewski

    W Staniewiczach urodziła się Barbara Piasecka-Johnson, kolekcjonerka sztuki, filantropka.

  • 1.3

    Polskie Radio rozpoczęło stałą emisję II programu warszawskiego (Warszawa II).

  • 6.3

    Walentina Tierieszkowa. Fot. PAP/EPA

    Urodziła się Walentina Tierieszkowa, rosyjska astronautka, inżynier, pułkownik lotnictwa. W 1963 r. jako pierwsza kobieta w historii odbyła lot kosmiczny. 

  • 9.3

    Ryszard Cieślak. Fot. PAP/CAF/M. Czudowski

    W Kaliszu urodził się Ryszard Cieślak, aktor Teatru Laboratorium, reżyser teatralny, pedagog; bliski współpracownik Jerzego Grotowskiego.

  • 12.3

    Zwycięzcą III Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina został Jakow Zak z ZSRR.

  • 19.3

    Elżbieta Dzikowska. Fot.PAP/T.Gzell

    W Miedzyrzecu Podlaskim urodziła się Elżbieta Dzikowska, historyk sztuki, podróżniczka, operatorka i reżyserka filmów dokumentalnych, autorka książek i programów telewizyjnych, które prowadziła wspólnie z mężem Tony’m Halikiem.

  • 20.3

    Krzysztof Kowalewski. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie urodził się Krzysztof Kowalewski, jeden z najpopularniejszych polskich aktorów, od 1977 r. związany z warszawskim Teatrem Współczesnym; bohater radiowego cyklu "Kocham Pana, Panie Sułku", niezapomniany Roch Kowalski z "Potopu” i Zagłoba z "Ogniem i mieczem”, odtwórca głównych ról w komediach "Miś", „Co mi zrobisz jak mnie złapiesz” i "Brunet wieczorową porą", a także w serialu "Rodzina Leśniewskich".

  • 20.3

    Rozpoczęła się budowa huty Stalowa Wola.

  • 20.3

    Premiera filmu „Ordynat Michorowski” w reżyserii Henryka Szaro.

  • 29.3

    Karol Szymanowski. Fot. NAC

    W Lozannie zmarł Karol Szymanowski, kompozytor, pianista, krytyk muzyczny, przedstawiciel Młodej Polski; uznawany obok Fryderyka Chopina za najwybitniejszego polskiego kompozytora, autor m.in. "Stabat Mater", opery "Król Roger", baletu "Harnasie", cyklu pieśni "Słopiewnie".

  • 3.4

    W Bielsku-Białej urodziła się Aleksandra Zawieruszanka, aktorka, znana z filmów "Mąż swojej żony", "Walkower", "Rzeczpospolita babska"; przez ponad 30 lat występowała na scenie Teatru Narodowego w Warszawie.

  • 5.4

    Elżbieta Kępińska. Fot. PAP/Z.Lenkiewicz

    W Częstochowie urodziła się Elżbieta Kępińska, aktorka filmowa i teatralna, znana m.in. z ról w filmach „Dotknięcie nocy”, „Samson”, „Romans Teresy Hennert”.

  • 9.4

    Marek Walczewski. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    W Krakowie urodził się Marek Walczewski, aktor, znany m.in. z ról w filmach „Wesele”, „Ziemia obiecana”, „Śmierć prezydenta”, „Golem”, a także serialu „Polskie drogi”.

  • 9.4

    Franciszek Fiszer - portret pędzla Aleksandra Żywa. Źródło: NAC

    W Warszawie zmarł Franciszek Fiszer, filozof, erudyta, facecjonista, autor setek bon motów i anegdot, jedna z najbarwniejszych postaci międzywojennej Warszawy.

  • 20.4

    Premiera filmu „Dorożkarz nr 13” w reżyserii Mariana Czauskiego.

  • 23.4

    Sejm przyjął ustawę o Święcie Niepodległości, które miało być obchodzone 11 listopada, "jako rocznica odzyskania przez naród polski niepodległego bytu państwowego i jako dzień po wsze czasy związany z wielkim imieniem Józefa Piłsudskiego, zwycięskiego wodza narodu w walkach o wolność ojczyzny".

  • 25.4

    Wóz Michała Drzymały. Fot. NAC

    W Grabównie zmarł Michał Drzymała, chłop z Poznańskiego, który w latach 1904-1909 prowadził z władzami pruskimi spór o pozwolenie na budowę domu.

  • 26.4

    Jan Pietrzak. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodził się Jan Pietrzak, aktor, satyryk, kierownik artystyczny warszawskich kabaretów "Hybrydy" i "Pod Egidą".

  • 3.5

    W Warszawie zmarł Wacław Tokarz, historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Warszawskiego; badacz historii wojskowości i dziejów politycznych Polski przełomu XVIII i XIX w.

  • 6.5

    Fot. Wikipedia

    Katastrofa niemieckiego sterowca "Hindenburg" w Lakehurst (USA)

  • 18.5

    Barbara Wachowicz. Fot. PAP/G.Rogiński

    W Warszawie urodziła się Barbara Wachowicz, pisarka, scenarzystka, autorka reportaży historyczno-literackich, m.in. "Dom Sienkiewicza", "Czas nasturcji", "Ciebie jedną kocham. Tropami Stefana Żeromskiego w najściślejszej ojczyźnie", "Marie jego życia", "Malwy na lewadach" oraz cyklu "Wierna rzeka harcerstwa".

  • 21.5

    Jeryz Skowronek. Fot. PAP/CAF/J. Mazur

    W Radomiu urodził się Jerzy Skowronek, historyk, badacz dziejów Polski i krajów bałkańskich w XVIII i XIX w.; autor publikacji varsavianistycznych oraz prac z dziejów wojskowości, szczególnie dotyczących powstań narodowych.

  • 11.6

    Marszałek Michaił Tuchaczewski. Fot. Wikimedia Commons

    W Moskwie specjalny trybunał Sądu Najwyższego ZSRS skazał na karę śmierci marszałka Michaiła Tuchaczewskiego oraz siedmiu innych wysokiej rangi oficerów sowieckich, których oskarżono o zdradę i szpiegostwo. Skazani po ogłoszeniu wyroku zostali przewiezieni na Łubiankę i rozstrzelani. 

  • 23.6

    Warta honorowa przy trumnie Józefa Piłsudskiego na Wawelu. 1937.11. Fot. NAC

    Konflikt wawelski: Na polecenie abp. Adama Sapiehy trumna ze szczątkami marszałka Józefa Piłsudskiego została przeniesiona z krypty św. Leonarda do krypty pod Wieżą Srebrnych Dzwonów na Wawelu.

  • 24.6

    W Łodzi urodził się Erazm Ciołek, fotografik, fotoreporter, autor zdjęć dokumentujących wydarzenia związane z powstaniem „Solidarności”, stanem wojennym i pielgrzymkami Jana Pawła II do Polski.

  • 8.7

    Japonia wypowiedziała wojnę Chinom.

  • 8.7

    Józef Ujejski. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Józef Ujejski, historyk literatury, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego.

  • 9.7

    W Krakowie zakończono prace nad Kopcem Piłsudskiego

  • 11.7

    W Hollywood zmarł George Gershwin, amerykański kompozytor, pianista. 

  • 14.7

    Teresa Lipowska. Fot. /PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodziła się Teresa Lipowska, , aktorka filmowa i teatralna, związana z teatrami Ludowym, Nowym i Syrena oraz z kabaretem „Dudek”. Popularność przyniosły jej role w filmach „Hasło KORN”, „Rzeczpospolita babska” i serialu „M jak miłość”.

  • 17.7

    Stanisław Tym. Fot. PAP/R. Guz

    W Małkini urodził się Stanisław Tym, aktor, satyryk, reżyser, scenarzysta, felietonista, autor tekstów dla teatru STS, kabaretów Dudek i Owca oraz „Radiokroniki Decybel”. Odtwórca roli kaowca w „Rejsie” Marka Piwowskiego oraz Ryszarda Ochódzkiego w „Misiu” Stanisława Barei.

  • 18.7

    Jacek Federowicz. Fot. PAP/A. Grygiel

    W Gdyni urodził się Jacek Fedorowicz, aktor, satyryk; członek gdańskiego teatru Bim-Bom, współautor programów „Małżeństwo doskonałe” „Sześćdziesiąt minut na godzinę” oraz cyklu książek satyrycznych „W zasadzie…”; popularność przyniosły mu role w filmach „Motodrama” i „Nie ma róży bez ognia”.

  • 20.7

    Zmarł Guglielmo Marconi, inżynier, wynalazca wielu rozwiązań z zakresu radia i telegrafu, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (1909).

  • 25.7

    W Tychach urodziła się Krystyna Loska, prezenterka telewizyjna.

  • 31.7

    W Noyelles-sous-Lens we Francji urodziła się Edyta Piecha, rosyjska piosenkarka polskiego pochodzenia; w 1988 roku nagrodzona tytułem „Ludowego artysty ZSRS”.

  • 8.8

    Dustin Hoffman Fot.PAP/EPA/BRENDAN MCDERMID

    W Los Angeles urodził się Dustin Hoffman, amerykański aktor, reżyser i producent filmowy; laureat Oscara za role w filmach "Sprawa Kramerów" i "Rain Man". 

  • 11.8

    Nikołaj Jeżow Fot. Wikimedia Commons

    Szef NKWD Nikołaj Jeżow wydał rozkaz numer 00485 nakazujący "całkowitą likwidację polskich siatek szpiegowskich". Ze 143 tys. osób aresztowanych w ZSRS pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Polski w latach 1937-38 stracono 111 tys. Zdaniem prof. Timothy Snydera, wedle ostrożnych szacunków, wśród straconych w tym okresie było około 85 tys. Polaków.

  • 15.8

    Początek największego strajku chłopskiego w okresie międzywojennym, który objął głównie Małopolskę. W starciach z policją zginęło 41 osób, około 4 tys. zostało aresztowanych.

  • 18.8

    Edward Stachura. Fot. PAP/M. Kłoś

    W Pont-de-Cheruy we Francji urodził się Edward Stachura, poeta, prozaik, tłumacz, autor piosenek, powieści "Cała jaskrawość", "Siekierezada", szkicu literackiego "Fabula rasa" i poematu "Kropka nad Ypsylonem".

  • 20.8

    W Moskwie urodził się Andriej Konczałowski, reżyser, scenarzysta.

  • 2.9

    W Genewie zmarł Pierre de Coubertin, historyk, pedagog,inicjator organizacji nowożytnych igrzysk olimpijskich.

  • 6.9

     Jerzy Bińczycki na planie filmu "Noce i dnie". Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Witkowicach na przedmieściach Krakowa urodził się Jerzy Bińczycki, jeden z najwybitniejszych polskich aktorów, przez wiele lat związany ze Starym Teatrem w Krakowie; w pamięci widzów zapisał się przede wszystkim jako Bogumił Niechcic w ekranizacji "Nocy i dni" Jerzego Antczaka, znany także z ról w filmach "Znachor" i "Pan Tadeusz".

  • 11.9

    Tomas Venclova. Fot. PAP/R. Guz

    W Kłajpedzie urodził się Tomas Venclova, poeta, eseista, krytyk literacki, tłumacz.

  • 14.9

    Prezydent Czechosłowacji Tomas Garrigue Masaryk. Źródło: Wikimedia Commons

    W Lanach zmarł Tomas Garrigue Masaryk, filozof, socjolog; prezydent Czechosłowacji w latach 1918-1935.

  • 16.9

    Premiera filmu "Znachor" w reżyserii Michała Waszyńskiego.

  • 21.9

    Ukazało się pierwsze wydanie powieści fantasy "Hobbit, czyli tam i z powrotem" Johna Ronalda Reuela Tolkiena.

  • 2.10

    W Warszawie urodziła się Barbara Borys-Damięcka, reżyser telewizyjny i teatralny; dyrektor Teatru Syrena w Warszawie w 1997-2007; od 2007 r. senator RP z list Platformy Obywatelskiej.

  • 2.10

    Powstał Związek Lewicy Patriotycznej - organizacja założona przez byłych działaczy Legionu Młodych, związana z sanacją.

  • 7.10

    W Warszawie urodziła się Maria Szyszkowska, filozofka, działaczka społeczna, w latach 1993-97 członek Trybunału Stanu, senator V kadencji.

  • 8.10

    Premiera filmu „Skłamałam” w reżyserii Mieczysława Krawicza z Jadwigą Smosarską i Eugeniuszem Bodo w rolach głównych.

  • 10.10

    W Warszawie z połączenia m.in. Narodowej Partii Robotniczej i Polskiego Stronnictwa Chrześcijańskiej Demokracji powstało Stronnictwo Pracy.

  • 11.10

    W Warszawie urodził się Andrzej Szajewski, aktor teatralny i filmowy.

  • 13.10

    Jan Jagielski Fot.PAP/Andrzej Rybczyński

    W Toruniu urodził się Jan Jagielski, współzałożyciel Społecznego Komitetu Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej, kierownik działu dokumentacji kultury materialnej w ŻIH; autor wielu publikacji o zabytkach żydowskich Warszawy i o warszawskim getcie.

  • 13.10

    W Poznaniu zmarł Kazimierz Nowak, podróżnik, reporter, fotograf.

  • 15.10

    W Warszawie urodził się Marek Kępiński, aktor.

  • 16.10

    W Warszawie powstał Klub Demokratyczny, ugrupowanie opozycyjne woboec rządu, tworzone przez środowiska wywodzące się z sanacyjnej lewicy.

  • 19.10

    W Brodni w woj. łódzkim urodziła się Teresa Ciepły, lekkoatletka, trzykrotna medalistka olimpijska, rekordzistka świata i Europy; na igrzyskach w Rzymie (1960) zdobyła wraz koleżankami brązowy medal w sztafecie 4x100 m; w Tokio (1964) wywalczyła z drużyną złoty medal w sztafecie 4x100 m oraz srebrny w biegu na 80 m przez płotki.

  • 26.10

    Gen. Józef Dowbor-Muśnicki. Fot. CAW

    W Batorowie koło Poznania zmarł Józef Dowbor-Muśnicki; gen. armii rosyjskiej, po 1918 r. generał Wojska Polskiego; organizator i dowódca I Korpusu Polskiego w Rosji (1917-1918); w czasie Powstania Wielkopolskiego naczelny dowódca armii wielkopolskiej.

  • 26.10

    Premiera filmu "Dziewczęta z Nowolipek" w reżyserii Józefa Lejtesa.

  • 30.10

    W Paryżu urodził się Claude Lelouch, francuski reżyser i producent filmowy.

  • 2.11

    W Warszawie urodziła się Barbara Borys-Damięcka, reżyser telewizyjny i teatralny; dyrektor warszawskiego Teatru Syrena w latach 1997-2007; od 2007 r. senator RP z list Platformy Obywatelskiej.

  • 5.11

    Bolesław Leśmian. Fot. PAP/Archiwum

    W Warszawie zmarł Bolesław Leśmian, poeta, prozaik, eseista, krytyk literacki.

  • 6.11

    Włochy przystąpiły do paktu antykominternowskiego.

  • 8.11

    Jan Kociniak. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Stryju urodził się Jan Kociniak, aktor filmowy i teatralny, związany z warszawskim Teatrem Ateneum; wystąpił w wielu filmach, m.in. w "Rękopisie znalezionym w Saragossie" Wojciecha Jerzego Hassa i "Misiu" Stanisława Barei; jego głosem mówił Gucio w "Pszczółce Mai" i Kubuś Puchatek w serii filmów animowanych.

  • 9.11

    W Samborze urodził się Maciej Prus, reżyser i aktor teatralny.

  • 11.11

    Prezydent Ignacy Mościcki w czasie obchodów Święta Niepodległości. Fot. NAC

    Odbyły się pierwsze obchody Święta Niepodległości jako ustawowego święta państwowego.

  • 12.11

    W Warszawie zmarł Zbigniew Uniłowski, pisarz.

  • 13.11

    Stanisław Oślizło. Fot. PAP/CAF

    W Wodzisławiu Śląskim urodził się Stanisław Oślizło, piłkarz, wielokrotny reprezentant Polski, zawodnik m.in. Górnika Zabrze, w którego barwach w 1970 r. zagrał w finale Pucharu Zdobywców Pucharów, przegrywając z Manchesterem City 1:2.

  • 13.11

    W Krakowie urodził się Adam Hollender, operator filmowy.

  • 20.11

    W Krakowie urodził się Andrzej Sariusz-Skąpski, prezes Federacji Rodzin Katyńskich; zginął w katastrofie prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 r.

  • 21.11

    W Leningradzie odbyło się pierwsze wykonanie V Symfonii Dymitra Szostakowicza.

  • 22.11

    W Bereźnie na Wołyniu urodził się Edward Hulewicz, piosenkarz, kompozytor, autor tekstów.

  • 23.11

    Prof. Karol Modzelewski. Fot. PAP/A. Rybczynki

    W Moskwie urodził się Karol Modzelewski, historyk; członek PZPR (1957-1964), usunięty z partii po ogłoszeniu z Jackiem Kuroniem "Listu otwartego do członków PZPR"; więziony przez władze komunistyczne; rzecznik prasowy Krajowej Komisji Porozumiewawczej (1980-1981), członek Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność; w stanie wojennym internowany, a następnie więziony; senator (1989-1991), współzałożyciel Solidarności Pracy (1991), honorowy przewodniczący Unii Pracy (1992-1995).

  • 25.11

    ORP Błyskawica. Fot. NAC

    Odbyło się uroczyste podniesienie polskiej bandery na niszczycielu "Błyskawica".

  • 30.11

    W South Shiedls w Anglii urodził się Ridley Scott, reżyser i producent filmowy.

  • 9.12

    W Warszawie zmarł Andrzej Strug, właściwie Tadeusz Gałecki, pisarz, publicysta, działacz socjalistyczny i niepodległościowy.

  • 18.12

    We Lwowie urodził się Janusz Onyszkiewicz, polityk, matematyk, alpinista; w 1980 r. członek prezydium MKZ NSZZ „Solidarność”, następnie Zarządu Regionu Mazowsze; w 1981 r. rzecznik prasowy Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „S”; internowany po wprowadzeniu stanu wojennego; członek Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „S” (1988-1990); uczestnik obrad Okrągłego Stołu; od 1989 do 2001 r. poseł na Sejm (Obywatelski Klub Parlamentarny, Unia Demokratyczna, Unia Wolności); minister obrony narodowej w latach 1992-1993 i 1997-2000; w 2004 r. wybrany z list UW posłem do Parlamentu Europejskiego, w latach 2004-2007 wiceprzewodniczący PE; przewodniczący Partii Demokratycznej (2006-2009); od 2001 r. prezes Polskiego Związku Alpinizmu.

  • 21.12

     W Nowym Jorku urodziła się Jane Fonda, amerykańska aktorka. 

  • 22.12

    Bożena Łojek. Fot. PAP/P.Kula

    W Warszawie urodziła się Bożena Mamontowicz-Łojek, historyk, teatrolog, prezes Polskiej Fundacji Katyńskiej, założycielka Warszawskiej Rodziny Katyńskiej. Żona historyka prof. Jerzego Łojka - syna zamordowanego w Katyniu mjr. Leopolda Łojka.

  • 23.12

    Maja Komorowska. Fot. PAP/A.Urbanek

    W Warszawie urodziła się Maja Komorowska, aktorka, znana m.in. z ról w filmach Krzysztofa Zanussiego „Życie rodzinne”, „Za ścianą”, „Bilans kwartalny”, „Cwał” oraz filmów Andrzeja Wajdy „Panny z Wilka”, „Wesele” i „Katyń”. 

  • 26.12

     W Ldzaniu koło Pabianic urodziła się Teresa Kubiak, śpiewaczka operowa (sopran). 

  • 28.12

    W Paryżu zmarł Maurice Ravel, francuski kompozytor, pianista i dyrygent.

  • 29.12

    Prof. Stefan Czarnowski. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł prof. Stefan Czarnowski, socjolog, historyk kultury, żołnierz Legionów Polskich i uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku.

  • 31.12

    W Port Talbot w Walii urodził się Anthony Hopkins, aktor. 

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL