Daty

Kalendarz dat

1959

  • 12.1

    Premiera filmu "Zamach" w reżyserii Jerzego Passendorfera.

  • 16.1

    Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów utworzono Kampinoski Park Narodowy oraz Karkonoski Park Narodowy.

  • 21.1

    W Warszawie zmarł Stanisław Młodożeniec, poeta, prozaik, współtwórca polskiego futuryzmu.

  • 3.2

    Sczerbiec. Kopia z 1794 roku. Fot. PAP/J.Bednarczyk

    Do Polski powróciła część skarbów dziedzictwa narodowego, wywiezionych w 1939 r. i zdeponowanych w Kanadzie, wśród nich Szczerbiec - miecz koronacyjny królów polskich.

  • 7.2

    Premiera filmu "Orzeł" w reżyserii Leonarda Buczkowskiego.

  • 9.2

    Gen. Stefan Dąb-Biernacki. Fot. CAW

    W Londynie zmarł gen. Stefan Dąb-Biernacki, żołnierz Legionów Polskich i POW, generał WP, w kampanii polskiej 1939 r. dowódca Armii "Prusy". 

  • 12.2

    W Krakowie zmarł Iwo Gall, reżyser teatralny scenograf, pedagog.

  • 2.3

    W Warszawie zmarł Wilam Horzyca, reżyser teatralny, tłumacz, krytyk, redaktor pisma „Droga”, członek grupy artystycznej „Skamander”, w latach 1930-35 poseł na Sejm RP z ramienia BBWR.

  • 2.3

    W Warszawie urodził się Krzysztof Stelmaszyk, aktor, znany m.in. z filmów „Ciało”, „Testosteron”, „Miasto 44” i serialu „Czas honoru”.

  • 9.3

    Premiera filmu Jana Rybkowskiego „Pan Anatol szuka miliona” z Tadeuszem Fijewskim w roli głównej.

  • 9.3

    Erich Koch (jasny mundur). Źróło: Wikimedia Commons. Fot. Bundesarchiv

    Sąd Wojewódzki w Warszawie skazał niemieckiego zbrodniarza, nazistowskiego dygnitarza  Ericha Kocha na karę śmierci za zbrodnie popełnione w czasie II wojny światowej na ludności polskiej i żydowskiej; wyroku jednak nigdy nie wykonano; Koch zmarł w więzieniu w Barczewie w 1986 r.

  • 24.3

    W Warszawie urodził się Filip Łobodziński, dziennikarz, tłumacz, muzyk Zespołu Reprezentacyjnego; w latach 70. aktor dziecięcy, znany m.in. z filmów "Stawiam na Tolka Banana" i "Podróż za jeden uśmiech".

  • 24.3

    W Żorach urodził się Marek Probosz, aktor teatralny i filmowy, znany m.in. z filmów ”Niech cię odleci mara”, „Czas dojrzewania”, „Śmierć rotmistrza Pileckiego”.

  • 27.3

    Premiera filmu „Krzyż Walecznych” w reżyserii Kazimierza Kutza.

  • 9.4

    W Opolu urodził się Andrzej Nowak, gitarzysta, kompozytor, lider zespołu TSA.

  • 11.4

    W Otwocku zmarł Jerzy Kirchmayer - oficer sztabu Armii „Pomorze", Komendy Głównej Armii Krajowej; współautor planu „Burza"; generał Ludowego Wojska Polskiego; w 1951 r. skazany na dożywocie w jednym z najgłośniejszych procesów pokazowych stalinowskiej Polski - tzw. procesie generałów.

  • 11.4

    Hanna Śleszyńska. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie urodziła się Hanna Śleszyńska, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Nic śmiesznego", „Awantura o Basię", „Kawalerskie życie na obczyźnie" oraz w serialach „Rodzina zastępcza" i „Daleko od noszy"; popularność zdobyła występując również w zespole kabaretowo-estradowym „Tercet czyli Kwartet", m.in. z Piotrem Gąsowskim.

  • 26.4

    Stanisław Sojka. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Żorach urodził się Stanisław Sojka, wokalista i kompozytor jazzowy, pianista, poeta.

  • 24.5

    Grażyna Torbicka. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Pszczynie urodziła się Grażyna Torbicka, dziennikarka, konferansjerka, prezenterka telewizyjna, prowadząca m.in. telewizyjny magazyn "Kocham Kino".

  • 10.6

    Premiera filmu "Hiroszima, moja miłość" w reżyserii Alaina Resnaisa.

  • 12.6

    W Londynie zmarł Jerzy Świrski, wiceadmirał; w latach 1920-1925 dowódca Floty i Wybrzeża, następnie szef Kierownictwa Marynarki Wojennej (1925-1947).

  • 14.6

    Władysław Pasikowski Fot.PAP/CAF-Stefan Kraszewski

    W Łodzi urodził się Władysław Pasikowski, reżyser, scenarzysta, autor filmów "Kroll", "Psy", "Psy 2. Ostatnia krew", "Demony wojny wg Goi", "Operacja Samum", "Pokłosie", "Jack Strong", a także serialu "Glina".

  • 18.6

    W Krakowie urodził się Jan Rokita, działacz opozycji antykomunistycznej, przewodniczący NZS na UJ (1980-1982), członek NSZZ „S”; w stanie wojennym internowany; uczestnik Ruchu „Wolność i Pokój”; od 1988 r. w Komitecie Obywatelskim; uczestnik obrad Okrągłego Stołu; poseł na Sejm (1989-2007); wiceprzewodniczący OKP (1989-1991) i przewodniczący sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do Zbadania Działalności MSW; w rządzie Hanny Suchockiej minister szef Urzędu Rady Ministrów; członek UD i UW, następnie SKL (prezes 2000-2001) i PO; przewodniczący klubu parlamentarnego PO (2003-2005).

  • 26.6

    Zamieszki w Kraśniku Fabrycznym wywołane sprzeciwem władz komunistycznych wobec budowy kościoła.

  • 27.6

    Janusz Kamiński. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Ziębicach koło Wrocławia urodził się Janusz Kamiński, operator filmowy, reżyser; dwukrotnie nagrodzony Oscarem za zdjęcia do filmów Stevena Spielberga „Lista Schindlera” (1994) i „Szeregowiec Ryan” (1999).

  • 3.7

    W Świeciu urodził się Janusz Józefowicz, aktor, piosenkarz, tancerz, reżyser teatralny; od 1992 r. dyrektor artystyczny Teatru Studio Buffo w Warszawie.

  • 4.7

    W Szczecinie urodził się Wojciech Adamczyk, reżyser teatralny i telewizyjny, twórca m.in. seriali „Tata, a Marcin powiedział …” i „Ranczo”.

  • 15.7

    W Zagórzu (obecnie dzielnica Sosnowca) elektryk Stanisław Jaros usiłował dokonać zamachu na I sekretarza KC KPZR Nikitę Chruszczowa; na trasie jego przejazdu eksplodował ładunek, który ranił jedną osobę.

  • 17.7

    Zmarła Billie Holiday, amerykańska piosenkarka jazzowa, nazywana „Lady Day”, wykonawczyni przeboju „Lady sings the Blues”.

  • 24.7

    Samochód dostawczy Żuk w fabryce w Lublinie. Fot. PAP/J. Trembecki

    W Fabryce Samochodów Ciężarowych w Lublinie rozpoczęła się seryjna produkcja samochodu dostawczego Żuk.

  • 27.7

    Marek Sierocki. Fot. PAP/P. Rybarczyk

    W Zielonce pod Warszawą urodził się Marek Sierocki, dziennikarz i prezenter muzyczny, konferansjer.

  • 31.7

    Ministerstwo Handlu Wewnętrznego ogłosiło poniedziałek dniem bezmięsnym.

  • 31.7

    Graffiti przedstawiające logo ETA na budynku w Pampelunie. Fot. PAP/EPA

    Powstała ETA - organizacja terrorystyczno-polityczna walcząca o niepodległość Baskonii.

  • 31.7

    W Warszawie otwarto Most Gdański.

  • 10.8

    Premiera filmu „Baza ludzi umarłych” w reżyserii Czesława Petelskiego.

  • 28.8

    W Nowym Jorku zmarł Rafał Lemkin, polski prawnik, pochodzenia żydowskiego; twórca pojęcia "ludobójstwa"; jego prace z zakresu prawa karnego i międzynarodowego stały się m.in. podstawą aktu oskarżenia przeciwko nazistom w Procesie Norymberskim; opracował Konwencję w sprawie Zapobiegania i Karania Zbrodni Ludobójstwa, przyjętą w 1948 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ.

  • 5.9

    Waldemar Pawlak. Fot. PAP/P. Supernak

    W Modelu na Mazowszu urodził się Waldemar Pawlak, prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego w latach 1991-1997 i 2005-2012, parlamentarzysta; premier RP w 1992 r. oraz w latach 1993-1995; wicepremier i minister gospodarki (2007-2012); prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych.

  • 6.9

    Premiera filmu "Pociąg" w reżyserii Jerzego Kawalerowicza.

  • 15.9

    I sekretarz KC KPZR Nikita Chruszczow rozpoczął wizytę w USA; była to pierwsza w historii wizyta sowieckiego przywódcy w Stanach Zjednoczonych.

  • 27.9

    Kadr z filmu "Lotna" w reż. Andrzeja Wajdy. Fot. PAP/CAF

    Premiera filmu "Lotna" w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 4.10

    W Warszawie zmarł Mieczysław Orłowicz, krajoznawca, współorganizator Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

  • 14.10

    W Vancouver zmarł Errol Flynn, urodzony na Tasmanii aktor, znany z ról w filmach "Kapitan Blood" i "Przygody Robin Hooda".

  • 15.10

    Stepan Bandera. Fot. Wikimedia Commons

    W Monachium agent KGB zabił Stepana Banderę, lidera ukraińskiego ruchu nacjonalistycznego; Bandera był przywódcą Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), współodpowiedzialnym m.in. za zbrodnie dokonane przez Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) na polskiej ludności na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943-1944.

  • 16.10

    W Waszyngtonie zmarł George Marshall, generał, polityk; szef sztabu amerykańskich wojsk lądowych (1939-1945); sekretarz stanu (1947-1949), sekretarz obrony (1950-1951); w 1947 r. przedstawił plan ekonomicznej pomocy dla zniszczonej II wojną światową Europy, którego politycznym celem było przeciwstawienie się komunizmowi; laureat Pokojowej Nagrody Nobla (1953).

  • 21.10

    W Nowym Jorku otwarto Muzeum Guggenheima, zaprojektowane przez Franka Lloyda Wrighta.

  • 3.11

    Premiera filmu „Awantura o Basię” w reżyserii Marii Kaniewskiej.

  • 5.11

    W Kingston w Kanadzie urodził się Bryan Adams, piosenkarz, gitarzysta, autor piosenek.

  • 10.11

    Sąd Najwyższy w Warszawie zatwierdził wyrok skazujący nazistowskiego zbrodniarza Ericha Kocha na karę śmierci.

  • 10.11

    W Krakowie urodził się Andrzej Iwan, piłkarz, zawodnik m.in. Wisły Kraków (1976-1985), dla której strzelił 69 bramek; reprezentant Polski - 29 występów, 11 bramek; uczestnik Mistrzostw Świata w Hiszpanii (1982), w czasie których polska drużyna zajęła trzecie miejsce.

  • 16.11

    Premiera filmu „Kamienne niebo” w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.
     

  • 18.11

    Andrzej Kołodziej 2010 r. Fot. PAP/R. Jocher

    W Zagórzu urodził się Andrzej Kołodziej, działacz WZZ Wybrzeża; w sierpniu 1980 r. przewodniczący Komitetu Strajkowego w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni; wiceprzewodniczący MKS w Stoczni Gdańskiej, a następnie Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność”; organizował sieć kontaktów ze środowiskami opozycyjnymi w Czechosłowacji; aresztowany w 1981 r. przez czechosłowacką służbę bezpieczeństwa i skazany na 21 miesięcy więzienia; od 1984 r. w „Solidarności Walczącej”, w latach 1987-1988 jej przewodniczący.

  • 18.11

    Premiera filmu „Ben-Hur” w reżyserii Williama Wylera, nagrodzonego 11 Oscarami.

     

  • 20.11

    Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło „Deklarację Praw Dziecka”.

  • 25.11

    W Paryżu zmarł Gerard Philipe, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Fanfan Tulipan”, „Czerwone i czarne”.

  • 1.12

    W Waszyngtonie podpisany został Traktat Antarktyczny.

  • 10.12

    Zmarł Andrzej Sołtan, fizyk, twórca i pierwszy dyrektor Instytutu Badań Jądrowych.

  • 18.12

    Rządy ZSRS, Polski i NRD podpisały umowę o budowie rurociągu naftowego „Przyjaźń”.

  • 23.12

    Premiera filmu "Cafe pod Minogą" w reżyserii Bronisława Broka.

  • 26.12

    W Arentsminde w Danii urodził się Hans Nielsen, żużlowiec, czterokrotny indywidualny mistrz świata; w sumie w różnych konkurencjach zdobył na mistrzostwach świata 45 medali: 22 złote, 13 srebrnych i 10 brązowych; od 1990 r. startował w polskiej lidze - najpierw w Motorze Lublin, a od 1994 do 1999 r. w Polonii Piła.

  • 28.12

    W Madrycie zmarł Ante Pavelić, chorwacki polityk, założyciel nacjonalistycznego ruchu ustaszy; w latach 1941-1945 przywódca Niezależnego Państwa Chorwackiego, podporządkowanego III Rzeszy; odpowiedzialny za masowe zbrodnie popełnione na Serbach, Żydach i Romach; od 1945 r. na emigracji.

  • 28.12

    Na mocy decyzji ministra przemysłu ciężkiego powstały Zakłady Górnicze „Lubin”, dwa lata później przekształcone w Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi – KGHM.

  • 31.12

    Prawa miejskie otrzymały Karpacz i Szklarska Poręba.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL