Daty

Kalendarz dat

1961

  • 4.1

    W Wiedniu zmarł Erwin Schroedinger, fizyk, laureat Nagrody Nobla w 1933 roku, autor eksperymentu myślowego znanego jako „kot Schroedingera”.

  • 15.1

    Zmarł Andrzej Pronaszko, malarz, scenograf.

  • 16.1

    Herb Litwy - Pogoń; fragment arrasu wawelskiego. Fot. PAP/ J. Ochoński

    Do Polski powróciła z Kanady druga część bezcennych zbiorów wawelskich, wśród nich 132 arrasy i liczne militaria.

  • 20.1

    W czasie obrad VII Plenum KC PZPR podjęto decyzję o wprowadzeniu ośmioletniej szkoły podstawowej oraz czteroletniego liceum ogólnokształcącego.

  • 20.1

    John F. Kennedy został zaprzysiężony na prezydenta USA; w inauguracyjnym wystąpieniu mówił m.in.: "Nie pytaj, co twój kraj może zrobić dla ciebie, tylko co ty możesz zrobić dla swojego kraju".

  • 24.1

    W Berlinie urodziła się Nastassja Kinski, aktorka, znana m.in. z filmów „Tess” i „Kochankowie Marii”.

  • 26.1

    W Bradofrd w Kanadzie urodził się Wayne Gretzky, jeden z najlepszych hokeistów w historii.

  • 7.2

    W Łodzi urodziła się Maria Probosz, aktorka teatralna i filmowa, określana mianem „seks-bomby PRL”; odtwórczyni roli Gośki w filmie „Czas dojrzewania” i Julki w „Punktach za pochodzenie”.

  • 9.2

    Lucyna Winnicka jako matka Joanna. Kadr z filmu. Źródło: PAP

    Premiera filmu "Matka Joanna od Aniołów" w reżyserii Jerzego Kawalerowicza

  • 11.2

    W Warszawie zmarł Andrzej Wierzbicki, działacz gospodarczy i polityczny, współzałożyciel i dyrektor Lewiatana, od 1932 r. prezes Zarządu Centralnego Związku Przemysłu Polskiego. 

  • 26.2

    W Ustrzykach Dolnych urodził się Eugeniusz Olejarczyk, ps. „Siczka”, gitarzysta, kompozytor, autor tekstów, lider punkowego zespołu KSU.

  • 1.3

    W Gorlicach urodził się Mirosław Czyżykiewicz, poeta, kompozytor, bard, przedstawiciel nurtu tzw. poezji śpiewanej, autor m.in. piosenek „Jednym szeptem” i „Ave”.

  • 2.3

    W Warszawie urodziła się Dorota Wellman, dziennikarka, producentka, prezenterka telewizyjna, aktorka. Odtwórczyni roli Henryki Krzywonos w filmie Andrzeja Wajdy „Wałęsa. Człowiek z nadziei”

  • 3.3

    Premiera komedii Haliny Bielińskiej i Włodzimierza Haupe „Szczęściarz Antoni” z Czesławem Wołłejko w roli tytułowej.

  • 15.3

    Akiba Rubinstein. Źródło: NAC

    W Brukseli zmarł Akiba Rubinstein, jeden z najlepszych polskich szachistów, członek polskiej reprezentacji, która zdobyła złoty medal na III Olimpiadzie Szachowej w Hamburgu (1930).

  • 31.3

    Zmarł Paul Landowski, francuski rzeźbiarz polskiego pochodzenia, syn powstańca styczniowego, autor m.in. pomnika Chrystusa Odkupiciela w Rio de Janeiro.

  • 1.4

    W Zduńskiej Woli urodził się Paweł Królikowski, aktor, znany m.in. z seriali „Pitbull” i „Ranczo”; odtwórca głównej roli w filmie „Hel”.

  • 4.4

    Premiera komedii „Mąż swojej żony” w reżyserii Stanisława Barei.

  • 6.4

    W Londynie zmarła Stefania Zahorska, literatka, krytyczka sztuki, tłumaczka, autorka m.in. dramatu „Smocza 13” i książek „Ziemia pojona gniewem”, „Stacja Abbesses”; po II wojnie światowej działała i tworzyła na emigracji.

  • 9.4

    W Grudziądzu urodził się Mariusz Czajka, aktor teatralny i filmowy; wystąpił w filmach „Chłopaki nie płaczą”, „Ekstradycja” oraz w przedstawieniu „Złe zachowanie” w reżyserii Andrzeja Strzeleckiego.

  • 11.4

    Adolf Eichmann. Fot. PAP/EPA

    W Izraelu rozpoczął się proces nazistowskiego zbrodniarza Adolfa Eichmanna, szefa wydziału żydowskiego w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA), "mordercy zza biurka", odpowiedzialnego za śmierć milionów Żydów; w wyniku procesu Eichmann został skazany na karę śmierci, wyrok wykonano 31 maja 1962 r

  • 12.4

    Jurij Gagarin. Fot. PAP/EPA

    Jurij Gagarin jako pierwszy człowiek odbył lot kosmiczny po orbicie satelitarnej Ziemi w statku kosmicznym Wostok 1.

  • 21.4

    Premiera filmu „Odwiedziny prezydenta” w reżyserii Jana Batorego.

  • 11.5

    Premiera filmu "Ludzie z pociągu" w reżyserii Kazimierza Kutza.

  • 20.6

    W Nowym Targu urodził się Piotr Cyrwus, aktor, występował w Starym Teatrze w Krakowie, od 2012 r. w Teatrze Polskim w Warszawie; w 1989 r. zagrał główną rolę w przedstawieniu Teatru Telewizji „Do piachu …” w reżyserii Kazimierza Kutza; znany m.in. z serialu „Klan”.

  • 23.6

    Początek obowiązywania traktatu antarktycznego - międzynarodowej umowy regulującej polityczno-prawny status Antarktydy; jego głównym celem jest zapewnienie wykorzystania Antarktydy jedynie do celów pokojowych.

  • 26.6

    Andrzej Bobkowski na rowerze pod Bayonne we wrześniu 1946 r. /ze zbiorów IBL PAN/. Źródło: MHP

    W Gwatemali zmarł Andrzej Bobkowski, pisarz, autor dziennika "Szkice piórkiem"; nazywany "chuliganem wolności" po tym, jak napisał: "Człowiek wolny, intelektualista, pisarz i poeta naprawdę wolny, który chce być wolny, będzie do końca tego świata miał coś z chuligana".

  • 28.6

    W Ostródzie urodziła się Maria Ciunelis, aktorka, scenarzystka.

  • 2.7

    W Stanach Zjednoczonych samobójstwo popełnił Ernest Hemingway, wybitny amerykański pisarz, autor takich książek jak "Komu bije dzwon", "Pożegnanie z bronią", "Stary człowiek i morze", laureat literackiej Nagrody Nobla.

  • 14.7

    Sejm uchwalił ustawę "o ewidencji i kontroli ruchu ludności".

  • 15.7

    Sejm przyjął ustawę o nowym systemie oświaty i wychowania, która wprowadzała m.in. ośmioklasową szkołę podstawową i podkreślała świecki charakter szkoły.

  • 17.7

    W Tatrach odkryto Jaskinię Czarną, o głębokości 241,5 metra.

  • 17.7

    Zbigniew Zamachowski. Fot. PAP/S.Leszczyński

    W Brzezinach koło Łodzi urodził się Zbigniew Zamachowski, aktor teatralny i filmowy, związany z Teatrem Narodowym, znany m.in. z ról w „Wielkiej majówce”, „Zabij mnie, glino”, „Trzy kolory” i „Szczęśliwego Nowego Jorku”.

  • 20.7

    Początek wizyty w Polsce radzieckiego kosmonauty Jurija Gagarina.

  • 10.8

    Zdzisław Krzyszkowiak na zawodach w Wałczu ustanowił rekord świata w biegu na 3 km z przeszkodami: 8:30,4 min.

  • 13.8

    Pierwszy dzień wznoszenia Muru Berlińskiego na Placu Poczdamskim pod strażą uzbrojonych milicjantów NRD. Fot. PAP/EPA

    Początek budowy muru berlińskiego.

  • 14.8

    Maciej Maleńczuk. Fot. PAP/Rafał Guz

    W Wojcieszowie urodził się Maciej Maleńczuk, wokalista i gitarzysta rockowy, poeta.

  • 22.8

    W Brzegu Dolnym urodził się Cezary Żak, aktor, znany m.in. z seriali „Ranczo”, „Miodowe lata”, „Ludzie Chudego” i „Tajemnica twierdzy szyfrów”.

  • 25.8

    W Hali Stoczni Gdańskiej rozpoczął się I Międzynarodowy Festiwal Piosenki.

  • 2.9

    W Chicago zmarł Tadeusz Faliszewski, piosenkarz, aktor.

  • 4.9

    Premiera filmu „Dziś w nocy umrze miasto” w reżyserii Jana Rybkowskiego.

  • 12.9

    Początek działalności Warszawskiej Opery Kameralnej.

  • 20.9

    Andrzej Munk. Fot. PAP/CAF/H. Grzęda

    W wypadku samochodowym zginął Andrzej Munk, reżyser, twórca filmów "Eroica", "Zezowate szczęście", "Pasażerka".

  • 30.9

    Rozpoczęła działalność Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

  • 5.10

    Premiera filmu Blake’a Edwardsa „Śniadanie u Tiffany’ego” wg noweli Trumana Capote z Audrey Hepburn w roli głównej.

  • 6.10

    W Toruniu z powodu zamknięcia przez władze komunistyczne Zakonnego Niższego Seminarium Duchownego doszło do manifestacji i starć z milicją.

  • 10.10

    Danuta Stenka. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Sierakowicach na Kaszubach urodziła się Danuta Stenka, aktorka; od 2003 r. związana z Teatrem Narodowym w Warszawie; znana m.in. z ról w filmach „Chopin. Pragnienie miłości” (otrzymała za nią w 2003 r. nagrodę Orła), „Katyń”, „Nigdy w życiu!” oraz serialu „Boża podszewka”.

  • 12.10

    Premiera filmu "Ogniomistrz Kaleń" w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.

  • 18.10

    W Turynie podpisano Europejską Kartę Społeczną, określającą cele polityki społecznej oraz chroniącą zasadnicze prawa społeczne i ekonomiczne.

  • 31.10

    Józef Stalin. Fot. PAP/CAF

    Z Mauzoleum Lenina usunięto ciało Józefa Stalina.

  • 5.11

    W wypadku samochodowym w okolicach Błonia zginęła Ludmiła Jakubczak, piosenkarka, tancerka.

  • 13.11

    W Poznaniu urodził się Lech Piasecki, kolarz, mistrz świata amatorów w indywidualnym wyścigu szosowym w 1985 r.

  • 30.11

    W Warszawie zmarł Stanisław Kazuro, kompozytor, dyrygent, pedagog muzyczny.

  • 3.12

    W Sosnowcu-Zagórzu elektryk Stanisław Jaros podjął nieudaną próbę zamachu bombowego na ówczesnego I sekretarza KC PZPR Władysława Gomułkę. W wyniku utajnionego procesu zamachowca skazano na karę śmierci i stracono na szubienicy.

  • 4.12

    WKrakowie urodził się Jarosław Gowin, polityk, senator VI kadencji, poseł VI, VII, VIII kadencji; w latach 2011-2013 minister sprawiedliwości w rządzie Platformy Obywatelskiej, od 2015 roku wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego w rządzie PiS, publicysta i autor książek, wieloletni redaktor miesięcznika "Znak".

  • 5.12

    Premiera filmu „Zaduszki” w reżyserii Tadeusza Konwickiego.

  • 13.12

    W basenie portowym Stoczni Gdańskiej doszło do pożaru na M/S Maria Konopnicka. Zginęło 21 osób.

  • 15.12

    Adolf Eichmann. Fot. PAP/EPA

    Sąd w Jerozolimie skazał na karę śmierci niemieckiego zbrodniarza Adolfa Eichmanna, szefa wydziału żydowskiego w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy, "mordercy zza biurka", odpowiedzialnego za śmierć milionów Żydów.

  • 21.12

    W Warszawie w niejasnych okolicznościach zginął Henryk Holland, działacz komunistyczny, socjolog, dziennikarz. Aresztowany pod zarzutem szpiegostwa i poddany wielogodzinnym przesłuchaniom, wypadł z okna własnego mieszkania podczas rewizji prowadzonej przez Służbę Bezpieczeństwa. Część historyków nie wyklucza, że był to mord polityczny SB.

  • 22.12

    W Gliwicach urodził się Dariusz Dusza, gitarzysta, kompozytor, autor tekstów, twórca zespołów Śmierć Kliniczna i Absurd.

  • 24.12

    Marcin Świetlicki. Fot. PAP/ K. Świderski

    W Lublinie urodził się Marcin Świetlicki, poeta, prozaik, wokalista zespołów Świetliki oraz Czarne Ciasteczka.

  • 28.12

    Premiera filmu "Historia żółtej ciżemki" w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL