Daty

Kalendarz dat

1969

  • 4.1

    Trzynaście miesięcy po przeprowadzeniu przez Christiaana Barnarda pierwszego przeszczepu serca, w klinice kardiochirurgii Akademii Medycznej w Łodzi podobną próbę podjął prof. Jan Moll. Pierwszy polski pacjent z przeszczepionym sercem zmarł po kilku godzinach.

  • 6.1

    Rolą lotnika w „Dobrym człowieku z Seczuanu” Bertolda Brechta w warszawskich „Rozmaitościach” na deskach teatralnych zadebiutował Olgierd Łukaszewicz.

  • 14.1

    W Strzelcach Opolskich urodził się Arkadiusz Jakubik, aktor, reżyser, scenarzysta teatralny; znany m.in. z ról w filmach Wojciecha Smarzowskiego "Dom zły", "Drogówka" i "Pod Mocnym Aniołem", „Wołyń” oraz „Jestem mordercą” Macieja Pieprzycy.

  • 15.1

    Zakończył się proces Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego, których uznano za głównych inspiratorów protestów z marca 1968 r. Obaj zostali skazani na 3,5 roku więzienia.

  • 16.1

    Fotografia Jana Palacha wśród zapalonych zniczy. Parga, Vaclavskie Namesti. Fot. PAP/CTK/EPA

    W centrum Pragi w proteście przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację podpalił się student Jan Palach; w wyniku poniesionych obrażeń zmarł 19 stycznia.

  • 17.1

    Premiera filmu „Kierunek Berlin” w reżyserii Jerzego Passendorfera.

  • 17.1

    W Warszawie zmarła Grażyna Bacewicz, kompozytorka, skrzypaczka.

  • 19.1

    Jan Palach. Fot. PAP/CTK

    W Pradze zmarł Jan Palach, student, który 16 stycznia 1969 r. podpalił się w proteście przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację.

  • 28.1

    Beata Tyszkiewicz w filmie "Wszystko na sprzedaż". Fot. PAP/CAF/M. Langda

    Premiera filmu "Wszystko na sprzedaż" w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 1.2

    W Sycowie w pow. oleśnickim urodził się Robert Gonera, aktor, znany m.in. z filmów "Samowolka", "Gry uliczne", "Dług".

  • 3.2

    W Nowym Jorku zmarł płk Adam Koc, oficer I Brygady Legionów Polskich, komendant naczelny POW okupacji niemieckiej; w czasie wojny polsko-bolszewickiej dowódca dywizji ochotniczej; działacz BBWR; założyciel i red. naczelny "Gazety Polskiej"; poseł, senator; organizator i szef Obozu Zjednoczenia Narodowego (OZN) w latach 1937-1938.

  • 6.2

    Pierwszym kawalerem Orderu Uśmiechu został poznański chirurg-ortopeda dr Wiktor Dega.

  • 7.2

    W Lesznie urodziła się Renata Dancewicz, aktorka, znana m.in. z filmów „ Samowolka”, „Diabelska edukacja”, „Deborah” i „Pułkownik Kwiatkowski” oraz serialu „Ekstradycja”.
     

  • 8.2

    Zapadły wyroki w procesie oskarżonych o odział w protestach w Marcu`68: Adam Michnik - 3 lata, Barbara Toruńczyk i Henryk Szlajfer po 2 lata, Wiktor Górny 20 miesięcy. 

  • 13.2

    Kazimierz Wierzyński. Fot. NAC

    W Londynie zmarł Kazimierz Wierzyński, poeta, współtwórca grupy "Skamander"; naczelny redaktor "Przeglądu Sportowego" (1926-1931); złoty medalista olimpijskiego konkursu sztuki z 1928 r. za zbiór wierszy "Laur Olimpijski".

  • 21.2

     Oskarżony o odział w protestach w marcu 1968 r. Antoni Zambrowski skazany został na 2 lata więzienia. 

  • 21.2

    Premiera filmu "Człowiek z M-3" w reżyserii Leona Jeannota.

  • 24.2

    m/s "Batory"

    Do Gdyni powrócił z ostatniego rejsu m/s "Batory". 

  • 24.3

    W Raciborzu urodził się Ryszard Wolny, zapaśnik, trener; pięciokrotny olimpijczyk, mistrz olimpijski z Atlanty (1996), medalista mistrzostw świata i Europy.

  • 28.3

    Magdalena Zawadzka w filmie "Pan Wołodyjowski". Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu "Pan Wołodyjowski" w reżyserii Jerzego Hoffmana

  • 2.4

    Katastrofa samolotu PLL LOT "An 24" pod Zawoją. Zginęły 53 osoby.

  • 5.4

    Premiera serialu telewizyjnego „Hrabina Cosel” w reżyserii Jerzego Antczaka.

  • 11.4

    Statek „Stefan Batory”. Fot. PAP/J. Uklejewski

    Statek pasażerski „Stefan Batory” wypłynął w swój pierwszy rejs transoceaniczny.

  • 23.4

    W Nasielsku urodziła się Renata Mauer-Różańska, złota medalistka olimpijska w strzelectwie z Atlanty (1996) i Sydney (2000).

  • 23.4

    Krzysztof Komeda. Fot. PAP/CAF/P. Barącz

    W Warszawie zmarł Krzysztof Komeda, jeden z najbardziej znanych polskich kompozytorów i pianistów jazzowych, twórca muzyki m.in. do filmów "Niewinni czarodzieje" i "Dziecko Rosemary".

  • 7.5

    W Tomaszowie Mazowieckim urodził się Radosław Pazura, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Szwadron”, „Operacja Samum”, „Popiełuszko. Wolność jest w nas”, a także w serialu „Sfora”.

  • 9.5

    Premiera filmu „Ostatnie dni” w reżyserii Jerzego Passendorfera.

  • 11.6

    Gabriela Muskała. Fot. PAP/S.Leszczyński

    W Kłodzku urodziła się Gabriela Muskała, aktorka, dramatopisarka.

  • 14.6

    Marek Hłasko. Fot. PAP/CAF/A. Motte

    W Wiesbaden zmarł Marek Hłasko, pisarz, scenarzysta filmowy; autor powieści "Sonata marymoncka", "Następny do raju", "Sowa, córka piekarza", opowiadań "Pierwszy krok w chmurach", "Ósmy dzień tygodnia", "Pętla", a także książki "Piękni dwudziestoletni".

  • 15.6

    W San Salwador rozegrano piłkarski mecz eliminacji mistrzostw świata Salwador-Honduras, po którym doszło do starć kibiców obu reprezentacji; wydarzenia te stały się jedną z bezpośrednich przyczyn wybuchu zbrojnego konfliktu pomiędzy Hondurasem i Salwadorem, opisanego przez Ryszarda Kapuścińskiego w książce „Wojna futbolowa”.

  • 18.6

    Jerzy Zawieyski. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie śmiercią tragiczną zmarł Jerzy Zawieyski, pisarz, publicysta i działacz katolicki.

  • 20.6

    W Hamburgu odbyła się prapremiera opery Krzysztofa Pendereckiego „Diabły z Loudun”.

  • 22.6

    W Londynie zmarła Judy Garland, amerykańska aktorka, piosenkarka; znana m.in. z roli w filmie „Czarnoksiężnik z Oz”; nagrodzona honorowym Oscarem.

  • 28.6

    W Warszawie urodził się Michał Znaniecki, reżyser teatralny, dramaturg, scenograf, pedagog.

  • 5.7

    W Bostonie zmarł Walter Gropius, jeden z najwybitniejszych architektów XX w.; przedstawiciel funkcjonalizmu; założyciel Bauhausu - artystycznej uczelni, będącej szkołą nowoczesnego projektowania i wzornictwa.

  • 10.7

    Bogumił Kobiela. Fot. PAP/CAF/Kalenik

    W wyniku obrażeń doznanych w wypadku samochodowym zmarł Bogumił Kobiela, aktor, jeden z najwybitniejszych artystów w historii polskiego kina; niezapomniany Jan Piszczyk w "Zezowatym szczęściu" i sekretarz Drewnowski w "Popiele i diamencie"; znany również z ról w filmach "Eroica", "Rękopis znaleziony w Saragossie", "Małżeństwo z rozsądku", "Ręce do góry", "Człowiek z M-3" i "Wszystko na sprzedaż"; w latach 1955-1958, razem ze Zbigniewem Cybulskim, współtworzył w Gdańsku studencki teatrzyk Bim-Bom; występował w Teatrze Wybrzeże, Teatrze Ateneum i Teatrze Komedia, a także w kabaretach Wagabunda i Dudek.

  • 13.7

    Pomnik Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli. Fot. PAP/P. Kula

    W Żelazowej Woli odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina.

  • 14.7

    W Olsztynie oddano do użytku liczący 358,55 m maszt radiowo-telewizyjny. Jest to obecnie najwyższy obiekt budowalny w Polsce.

  • 14.7

    Początek wojny futbolowej: wojska Salwadoru przekroczyły granicę z Hondurasem.

  • 16.7

    Rozpoczęła się misja amerykańskiego statku kosmicznego Apollo-11, pierwszej załogowej ekspedycji na Księżyc.

  • 17.7

    W Kutnie urodził się Jarosław Jakimowicz, aktor.

  • 20.7

    Amerykański lądownik Apollo 11 z astronautami Neillem Armstrongiem i Buzzem Aldrinem wylądował na Księżycu.

  • 21.7

    Lądowanie statku Apollo 11 na powierzchni księżyca.

  • 25.7

    Witold Gombrowicz. Fot. PAP/Reprodukcja

    W Vence we Francji zmarł Witold Gombrowicz, prozaik, eseista, dramatopisarz; autor m.in. „Ferdydurke”, „Iwony, księżniczki Burgunda”, „Trans-Atlantyku”, „Pornografii” i „Operetki”.

  • 25.7

    Artur Partyka. Fot. PAP/G. Michałowski

    W Stalowej Woli urodził się Artur Partyka, lekkoatleta, brązowy (Barcelona 1992) i srebrny (Atlanta 1996) medalista olimpijski.

  • 9.8

    Sharon Tate. Fot. PAP/Archiwum

    W Los Angeles członkowie sekty Charlesa Mansona, zamordowali Sharon Tate, amerykańską aktorkę, żonę Romana Polańskiego (była w zaawansowanej ciąży) oraz cztery inne osoby przebywające w willi Polańskich.

  • 15.8

    Na farmie w Bethel w stanie Nowy Jork, rozpoczął się legendarny Festiwal Woodstock.

  • 19.8

    Premiera filmu „Polowanie na muchy” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 26.8

    Tomasz Lipnicki. Fot. PAP/J. Undro

    W Gdańsku urodził się Tomasz Lipnicki, wokalista i gitarzysta rockowy.

  • 31.8

    W katastrofie lotniczej zginął Rocky Marciano, jeden z najlepszych bokserów w historii, mistrz świata wszechwag (1952-1956), niepokonany na zawodowym ringu; w latach 1946-1955 stoczył 49 walk, 43 z nich wygrał przez nokaut.

  • 1.9

    W Libii oddziały Muammara Kadafiego dokonały zamachu stanu.

  • 2.9

    W Hanoi zmarł wietnamski przywódca komunistyczny Ho Chi Minh.

  • 11.9

    Premiera serialu telewizyjnego "Do przerwy 0:1" w reżyserii Stanisława Jędryki.

  • 15.9

    Premiera filmu „Bitwa o Anglię” w reżyserii Guy`a Hamiltona.

  • 4.10

    W Bernie zmarł Jerzy Stempowski, eseista, krytyk literacki, epistolograf, publicysta.

  • 5.10

    BBC wyemitowało pierwszy odcinek satyrycznego programu „Latający cyrk Monty Pythona”.

  • 7.10

    Premiera filmu Janusza Majewskiego „Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię”, wg scenariusza Krzysztofa Kąkolewskiego. W roli głównej wystąpił Zygmunt Hübner.

  • 11.10

    Gen. Kazimierz Sosnkowski. Fot. NAC

    W Arudel w Kanadzie zmarł gen. Kazimierz Sosnkowski, szef sztabu I Brygady Legionów Polskich, minister spraw wojskowych; Komendant Główny ZWZ (1939-40) i Naczelny Wódz (1943-44).

  • 14.10

    Premiera filmu „Struktura kryształu” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego.

  • 19.10

    W Poznaniu zmarł prof. Józef Kostrzewski, archeolog, muzeolog, współtwórca uniwersytetu w Poznaniu; kierował m.in. badaniami w Biskupinie.

  • 21.10

     Willy Brandt. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Przewodniczący SPD Willy Brandt został kanclerzem Republiki Federalnej Niemiec.

  • 21.10

    Wacław Sierpiński. Fot. PAP/CAF/W. Kondracki

    W Warszawie zmarł Wacław Sierpiński, matematyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Warszawskiego, wieloletni prezes Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

  • 27.10

    W Jeleniej Górze urodził się Marek Napiórkowski, gitarzysta jazzowy, kompozytor.

  • 10.11

    W Warszawie zmarł Tadeusz Peiper, poeta, prozaik, dramatopisarz i krytyk literacki.

  • 14.11

    Premiera serialu telewizyjnego "Przygody Pana Michała" w reżyserii Pawła Komorowskiego.

  • 17.11

    W Helsinkach rozpoczęły się amerykańsko-sowieckie rokowania na temat ograniczenia zbrojeń strategicznych; efektem trwających kilka lat negocjacji był układ SALT-I podpisany w 1972 r.

  • 26.11

    W Miliczu urodził się Marek Bukowski, aktor, wystąpił w filmach „Nad rzeką, której nie ma”, „Pożegnanie z Marią”, a także w serialu „Dom”.

  • 2.12

    W Moskwie zmarł Klimient Woroszyłow, sowiecki komisarz obrony (1925-1940); od 1926 r. członek Biura Politycznego KC WKP (b); w 1935 r. uzyskał stopień marszałka ZSRS; współodpowiedzialny za stalinowskie "czystki"; po wojnie fińskiej (1940) odwołany z Komisariatu Obrony i mianowany zastępcą przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych; następnie w składzie Państwowego Komitetu Obrony i Kwatery Głównej; po 1945 r. odsuwany na dalszy plan; w 1953 r. został przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRS; w 1960 r. odwołany ze wszystkich stanowisk.

  • 10.12

    Premiera filmu „Czyż nie dobija się koni?” w reżyserii Sydneya Pollacka.

  • 11.12

    W Madras urodził się Viswanathan Anand, indyjski szachista, mistrz świata FIDE (2000-2002) oraz mistrz świata w latach 2007-2013.

  • 26.12

    Premiera telewizyjnego spektaklu „Mieszczanin szlachcicem” Moliera w reżyserii Jerzego Gruzy, z Bogumiłem Kobielą w roli pana Jourdain.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL