Daty

Kalendarz dat

1970

  • 3.1

    W Krakowie zmarł Józef Kohut, piłkarz, wieloletni gracz Wisły Kraków, dwukrotny mistrz Polski, 11-krotny reprezentant kraju.

  • 9.1

    Premiera filmu „Nowy” w reżyserii Jerzego Ziarnika.

  • 9.1

    Premiera filmu "Nowy" w reżyserii Jerzego Ziarnika.

  • 9.1

    W Londynie zmarł Mieczysław Grydzewski, publicysta, krytyk literacki, współzałożyciel i członek redakcji miesięcznika "Skamander", twórca i redaktor tygodnika "Wiadomości Literackie" (1924-1939); w czasie II wojny światowej wspólnie z Zygmuntem Nowakowskim doprowadził do powstania "Wiadomości Polskich"; w latach 1946-1966 redaktor naczelny londyńskich "Wiadomości".

  • 17.1

    Premiera filmu „Jarzębina czerwona” w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.

  • 30.1

    Premiera filmu „Szkice warszawskie” w reżyserii Henryka Kluby.

  • 4.2

    W Warszawie zmarł Janusz Warnecki (właśc. Jan Kozłowski), aktor teatralny i filmowy, reżyser, profesor warszawskiej PWST, znany z filmów „Zejście do piekła”, „Mistrz”.

  • 9.2

    W Warszawie rozpoczął się proces tzw. taterników, grupy osób oskarżonych przez władze komunistyczne o przekazywanie do paryskiej "Kultury" dokumentów dotyczących Marca’68 oraz przemycanie przez Tatry do Polski wydawnictw emigracyjnych.

  • 12.2

    Czesław Michniewicz. Fot. PAP/J. Kaczmarczyk

    W Brzozówce koło Lidy urodził się Czesław Michniewicz, piłkarz, trener.

  • 13.2

    W Wielkiej Brytanii ukazał się pierwszy album zespołu Black Sabbath.

  • 17.2

    W Rechowot w Izraelu zmarł Samuel Agnon, urodzony w Buczaczu pisarz żydowski; jego twórczość związana jest z Polską; pisał powieści i opowiadania o chasydach, polskich Żydach; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1966 r.

  • 24.2

    W Warszawie zakończył się proces "taterników", oskarżonych o przekazywanie do paryskiej "Kultury" dokumentów dotyczących wydarzeń marcowych oraz przemycanie przez Tatry do Polski wydawnictw emigracyjnych. 

  • 6.3

    W Szklarskiej Porębie zmarł Wlastimil Hofman, malarz.

  • 6.3

    Premiera filmu "Sól ziemi czarnej" w reżyserii Kazimierza Kutza.

  • 13.3

    Przemysław Bluszcz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Piotrkowie Trybunalskim urodził się Przemysław Bluszcz, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Skazany na bluesa” i „Operacja Dunaj”.

  • 13.3

    Premiera filmu Antoniego Krauze „Monidło”.

  • 16.3

    W Warszawie zmarł Jerzy Szaniawski, dramaturg, prozaik, felietonista, autor sztuk teatralnych „Dwa teatry”, „Żeglarz”, „Adwokat i róże” oraz zbioru opowiadań „Profesor Tutka”.

  • 20.3

    Powołano Uniwersytet Gdański.

  • 30.3

    W Warszawie rozpoczęła się operacja przesunięcia Pałacu Lubomirskich – odcięty od fundamentów pałac obrócono o ponad 70 stopni w stosunku do pierwotnego położenia.

  • 31.3

    W Moskwie zmarł Siemion Timoszenko, sowiecki marszałek; w 1939 r. w czasie agresji Związku Sowieckiego na Polskę dowódca Frontu Ukraińskiego; ludowy komisarz obrony ZSRS w latach 1940-1941.

  • 2.4

    Tadeusz Chmielewski. Fot. PAP/T. Gzell

    Premiera filmu "Jak rozpętałem II wojnę światową" w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego.

  • 22.4

    Górnik Zabrze awansował do piłkarskiego finału Pucharu Zdobywców Pucharów.

  • 29.4

    W Las Vegas urodził się Andre Agassi, amerykański tenisista, ośmiokrotny zwycięzca turniejów wielkoszlemowych: Australian Open (1995, 2000, 2001, 2003), US Open (1994, 1999), Roland Garros (1999) i Wimbledon (1992).

  • 29.4

    W Wiedniu w finałowym meczu Pucharu Zdobywców Pucharów Górnik Zabrze przegrał z Manchesterem City 1:2.

  • 29.4

    W Krakowie urodził się Paweł Deląg, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Szamanka”, „Ciemna strona Wenus” i „Quo vadis”.

  • 5.5

    W Montrealu urodziła się Naomi Klein, dziennikarka, publicystka, działaczka społeczna, autorka książki "No logo", określanej jako "manifest alterglobalizmu".

  • 8.5

    The Beatles. Fot. PAP/EPA

    Ukazał się album „Let It Be” zespołu The Beatles.

  • 12.5

    Gen. Władysław Anders. Fot. NAC

    W Londynie zmarł gen. Władysław Anders organizator i dowódca Armii Polskiej w ZSRS i 2. Korpusu Polskiego; w 1945 r. p.o.  Naczelnego Wodza; pochowany na cmentarzu Monte Cassino.

  • 19.5

    Tadeusz Breza. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Tadeusz Breza, pisarz, autor powieści „Mury Jerycha”, „Niebo i ziemia”, „Urząd”, „Uczta Baltazara”.

  • 19.5

    W Saint-Clar-de Riviere zmarł August Zamoyski, rzeźbiarz.

  • 21.5

    W Warszawie zmarł Leonid Teliga, żeglarz, lotnik; w czasie II wojny światowej walczył m.in. w 300 dywizjonie lotnictwa bombowego "Ziemi Mazowieckiej"; jako pierwszy Polak odbył samotny rejs dookoła świata na jachcie Opty (1967-1969).

  • 31.5

    W Meksyku rozpoczęły się IX Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.

  • 31.5

    W wyniku trzęsienia ziemi w Peru zginęło około 70 tys. ludzi, 100 tys. zostało rannych.

  • 2.6

    Na torze wyścigowym Goodwood w Anglii zginął w wypadku Bruce McLaren, nowozelandzki kierowca wyścigowy, inżynier, wynalazca.

  • 3.6

    W Whittier w Kalifornii urodził się Greg Hancock, żużlowiec, trzykrotny mistrz świata

  • 3.6

    W Monachium zmarł Hjalmar Schacht, ekonomista, prezes Banku Rzeszy w latach 1923-1930 i 1933-1939;minister gospodarki III Rzeszy (1934-1937); sądzony przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy podczas Procesu Norymberskiego, uniewinniony.

  • 4.6

    W Białymstoku urodziła się Izabella Scorupco, aktorka, modelka, piosenkarka, znana m.in. z filmów:"GoldenEye", w którym zagrała u boku Pierce'a Brosnana - agenta 007, a także z "Ogniem i mieczem" w reżyserii Jerzego Hoffmana, gdzie wcieliła się w postać Heleny Kurcewiczówny.

  • 7.6

    W Coventry zmarł Edward Morgan Forster, pisarz, krytyk literacki, autor powieści "Pokój z widokiem", "Howards End" i "Droga do Indii".

  • 7.6

    W Sao Paulo urodził się Cafu, piłkarz, reprezentant Brazylii, złoty medalista mistrzostw świata z 1994 i 2002 r., wicemistrz świata z 1998 r.; występował m.in. w klubach Sao Paulo FC, AS Roma i AC Milan

  • 11.6

    W Nowym Jorku zmarł Aleksander Kiereński, rosyjski polityk, prawnik, członek Partii Socjalistów-Rewolucjonistów; po rewolucji lutowej w 1917 r. premier Rządu Tymczasowego i wódz naczelny armii rosyjskiej; po przewrocie bolszewickim od 1918 r. na emigracji.

  • 14.6

    W Krakowie zmarł Roman Ingarden, filozof, estetyk.

  • 15.6

    W Gdańsku zmarł Stanisław Sołdek, przodownik pracy, traser Stoczni Gdańskiej; jego imieniem nazwano pierwszy po wojnie statek – rudowęglowiec „Sołdek”.

  • 19.6

    Krzysztof Trebunia-Tutka. Fot. PAP/G. Momot

    W Zakopanem urodził się Krzysztof Trebunia-Tutka, muzyk, założyciel i lider zespołu Trebunie-Tutki.

  • 20.6

    Aresztowania członków niepodległościowej grupy "Ruch", którzy planowali wysadzenie w powietrze pomnika i Muzeum Lenina w Poroninie. Wśród zatrzymanych przez SB m.in. Andrzej Czuma, Benedykt Czuma oraz Stefan Niesiołowski.

  • 21.6

    Na Stadionie Azteków w Meksyku w finałowym meczu IX mistrzostw Świata w Piłce Nożnej Brazylia pokonała 4:1 Włochy.

  • 21.6

    W Dżakarcie zmarł Sukarno, współzałożyciel i jeden z liderów Indonezyjskiej Partii Narodowej (1927); pierwszy prezydent niepodległej Indonezji 1945-1967.

  • 23.6

    Premiera filmu „Złoto dla zuchwałych” w reżyserii Briana G. Huttona.

  • 26.6

    Paweł Nastula. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie urodził się Paweł Nastula, judoka, mistrz olimpijski z Atlanty (1996); dwukrotny mistrz świata, trzykrotny mistrz Europy.

  • 12.8

    W Moskwie podpisano traktat o normalizacji stosunków pomiędzy Związkiem Sowieckim i Republiką Federalną Niemiec; obie strony zobowiązały się w nim do "nieograniczonego poszanowania integralności terytorialnej wszystkich państw w Europie w ich obecnych granicach".

  • 17.8

    W Grytnas w Szwecji urodził się Tony Rickardsson, żużlowiec, sześciokrotny indywidualny mistrz świata.

  • 19.8

    Paweł Jasienica. Fot. PAP/ P. Baracz

    W Warszawie zmarł Paweł Jasienica, pisarz, publicysta, żołnierz AK; autor m.in. znanych esejów historycznych "Polska Piastów", "Polska Jagiellonów" oraz "Rzeczpospolita Obojga Narodów".

  • 1.9

    W Paryżu zmarł Francois Mauriac, francuski pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1952 r.

  • 7.9

    W Izraelu zmarł Icchak Gruenbaum, działacz syjonistyczny, dziennikarz; w latach 1919-1932 poseł na Sejm RP; od 1933 r. w Palestynie; jeden z sygnatariuszy deklaracji niepodległości Izraela; minister spraw wewnętrznych Izraela (1948-1949).

  • 8.9

    Premiera filmu "Krajobraz po bitwie" w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 9.9

    Jan Englert, Janusz Morgenstern i Marek Perepeczko na planie serialu "Kolumbowie". Fot. PAP/CAF/W. Niemojewski

    Premiera serialu telewizyjnego "Kolumbowie" w reżyserii Janusza Morgensterna.

  • 12.9

    W Krakowie zmarł Jan Sztaudynger, poeta, fraszkopisarz.

  • 18.9

    W Londynie zmarł Jimi Hendrix, symbol pokolenia dzieci-kwiatów, jeden z najbardziej wpływowych muzyków lat 60.; autor utworów "Purple Haze" i "The Wind Cries Mary", uważany za najważniejszego gitarzystę rockowego w historii.

  • 22.9

    W Warszawie zmarł Tadeusz Manteuffel, historyk mediewista, w latach 1940-1944 kierownik studium historycznego tajnego Uniwersytetu Warszawskiego; twórca i wieloletni dyrektor Instytutu Historii PAN.

  • 23.9

    Premiera filmu „Tora! Tora! Tora!” w reżyserii Richarda Fleischera.

  • 23.9

    W Paryżu zmarł Bourvil, francuski aktor, komik; znany z ról w filmach „Gamoń”, „Wielka włóczęga” oraz „W kręgu zła”.

  • 25.9

    Erich Maria Remarque. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Locarno zmarł Erich Maria Remarque, niemiecki pisarz, autor powieści "Na Zachodzie bez zmian", "Łuk triumfalny", "Czas życia i czas śmierci", „Trzej towarzysze", "Noc w Lizbonie", "Czarny obelisk".

  • 28.9

    W Baltimore zmarł John Dos Passos, amerykański pisarz, autor powieści "Trzej żołnierze" i „Manhattan Transfer”, a także trylogii „USA”.

  • 28.9

    W Kairze zmarł Gamal Abdel Naser, egipski polityk, pułkownik; współzałożyciel tajnej organizacji "Wolni Oficerowie", która w 1952 r. obaliła egipską monarchię; w latach 1954-1956 premier; od 1956 r. do śmierci prezydent Egiptu, sprawujący rządy autorytarne.

  • 2.10

    Premiera filmu „Abel twój brat” w reżyserii Janusza Nasfetera.

  • 2.10

    Początek emisji II Programu TVP.

  • 4.10

    W Los Angeles zmarła Janis Joplin, amerykańska wokalistka rockowa, bluesowa i soulowa, kompozytorka.

  • 6.10

    Julian Przyboś. Fot. PAP/CAF/M. Langda

    W Warszawie zmarł Julian Przyboś, poeta.

  • 10.10

    Zmarł Adam Rapacki, polityk, minister spraw zagranicznych PRL.

  • 11.10

    Anna Dziadyk Fot.PAP/Maciej Sochor

    W Starym Teatrze w Krakowie rolą Isi w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego i reżyserii Lidii Zamkow zadebiutowała Anna Dziadyk (późn. Dymna).

  • 15.10

    W Warszawie otwarto kino "Relax", pierwsze szerokoekranowe kino w Polsce.

  • 15.10

    Władzę w Egipcie przejął Anwar as-Sadat, który objął funkcję prezydenta (1970-1981).

  • 19.10

    Jacek Woszczerowicz. Fot. PAP/Matuszewski

    Zmarł Jacek Woszczerowicz, aktor filmowy i teatralny.

  • 19.10

    Premiera filmu "Rejs" w reżyserii Marka Piwowskiego.

  • 20.10

    Antoni Bohdziewicz. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Warszawie zmarł Antoni Bohdziewicz, reżyser, scenarzysta, pedagog; twórca filmów „Za wami pójdą inni”, "Kalosze szczęścia", "Dziewczyna z dobrego domu"; podczas powstania warszawskiego kierował zespołem operatorów filmowych realizujących kroniki powstańcze; w latach 1948-1966 kierownik Katedry Reżyserii PWSF w Łodzi.

  • 21.10

    Garrick Ohlsson - 1970. Fot. PAP/CAF/M. Szyperko

    W Warszawie zakończył się VIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina; jego zwycięzcą został amerykański pianista Garrick Ohlsson.

  • 28.10

    Premiera filmu „Żandarm na emeryturze” w reżyserii Jeana Giraulta.

  • 29.10

    W Voorhout urodził się Edwin van der Sar, holenderski piłkarz, bramkarz, wielokrotny reprezentant Holandii; zawodnik m.in. Ajaksu Amsterdam oraz Manchesteru United, z którymi zwyciężał w Lidze Mistrzów.

  • 1.11

    Na lotnisku w Karaczi w Pakistanie doszło do nieudanego zamachu terrorystycznego na życie przewodniczącego Rady Państwa PRL Mariana Spychalskiego; zginął wiceminister spraw zagranicznych Zygfryd Wolniak.

  • 3.11

    W Gostyniu urodził się Andrzej Juskowiak, piłkarz, reprezentant Polski, zdobywca srebrnego medalu olimpijskiego i tytułu króla strzelców na igrzyskach w Barcelonie (1992); zawodnik m.in. Lecha Poznań, Sportingu Lizbona, Borussii Moenchengladbach i VfL Wolfsburg.

  • 9.11

    Gen. Charles de Gaulle. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    W Colombey-les-Deux-Eglises zmarł gen. Charles de Gaulle, w czasie II wojny światowej współzałożyciel i przywódca Komitetu Wolnej Francji, a następnie Francuskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego; premier Tymczasowego Rządu (1944-1946); prezydent Republiki Francuskiej w latach 1959-1969; twórca politycznego systemu V Republiki.

  • 25.11

    W Tokio zmarł Yukio Mishima, prozaik, poeta, dramaturg, eseista; autor powieści „Wyznania maski” oraz dramatu „Adamaszkowy bębenek”.

  • 6.12

    Willy Brandt. Fot. PAP/CAF/M. Szyperko

    Kanclerz RFN Willy Brandt przybył z wizytą do Polski.

  • 7.12

    Według zakończonego Trzeciego Narodowego Spisu Powszechnego Polska miała 32 642 000 mieszkańców. 52,3 proc. z nich mieszkało w miastach.

  • 7.12

    Willy Brandt i Józef Cyrankiewicz. Fot. PAP/Z.Matuszewski

    W Warszawie kanclerz Willy Brandt i premier Józef Cyrankiewicz podpisali układ o normalizacji stosunków pomiędzy PRL a RFN; strona zachodnioniemiecka uznała w nim granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej.

  • 8.12

    W Polsce przeprowadzony został trzeci powojenny powszechny spis ludności.

  • 12.12

    Radio i telewizja nadały wieczorem komunikat o znaczących podwyżkach cen detalicznych artykułów spożywczych i przemysłowych. Informacje te stały się bezpośrednią przyczyną strajków i demonstracji na Wybrzeżu.

  • 14.12

    Anna Maria Jopek. Fot. PAP

    W Warszawie urodziła się Anna Maria Jopek, wokalistka, kompozytorka, pianistka, autorka tekstów.

  • 14.12

    Pochód mieszkańców Gdyni z ciałem Zbigniewa Godlewskiego „Janka Wiśniewskiego”. 17 grudnia 1970 r. Fot. IPN

    Strajk robotników gdańskiej Stoczni im. Lenina żądających zniesienia podwyżek i zmian personalnych w kierownictwie partii. Manifestacje uliczne w Gdańsku - walki z milicją i wojskiem.

  • 15.12

    Kolejny dzień robotniczych protestów na Wybrzeżu - początek strajków w Gdyni, Elblągu, Słupsku i Szczecinie. Na ulicach Gdańska trwały starcia demonstrantów z milicją i wojskiem. Padli zabici i ranni.

  • 16.12

    Grudzień '70: Kolejny dzień demonstracji w Gdańsku. Na polecenie Zenona Kliszki zablokowano Stocznię im. Lenina, a do próbujących z niej wyjść na ulicę robotników, wojsko otworzyło ogień. Fala strajków rozlała się na całe Wybrzeże, przybierając charakter powstania robotniczego.

  • 17.12

    Agnieszka Wagner. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie urodziła się Agnieszka Wagner, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Pierścionek z orłem w koronie” Andrzeja Wajdy i „Quo vadis” Jerzego Kawalerowicza.

  • 17.12

    Strajki i demonstracje w Szczecinie. Po dwudniowych walkach w kilkudziesięciu przedsiębiorstwach kontynuowano strajk generalny, kierowany przez ogólnomiejski komitet strajkowy. Do starć demonstrantów z siłami porządkowymi doszło także w Elblągu i Słupsku.

  • 17.12

    Pochód mieszkańców Gdyni z ciałem Zbigniewa Godlewskiego „Janka Wiśniewskiego”. 17.12.1970. Fot. PAP/E. Pepliński

    Masakra w Gdyni: rano wojsko otworzyło ogień w stronę robotników idących z dworca do zablokowanej stoczni, padli zabici i ranni. Wśród ofiar był 18-letni Zbigniew Godlewski, pracownik gdyńskiej stoczni, o którego śmierci opowiada wiersz Krzysztofa Dowgiałły "Ballada o Janku Wiśniewskim"; starcia w mieście trwały do wieczora.

  • 18.12

    Większość Biura Politycznego opowiedziała się za politycznym rozwiązaniem konfliktu na Wybrzeżu. Decyzja ta była zgodna z sugestią przekazaną premierowi Cyrankiewiczowi przez Leonida Breżniewa i oznaczała klęskę Władysława Gomułki. W tym czasie w Trójmieście w zasadzie panował już spokój. Protesty trwały jeszcze w Elblągu oraz w Szczecinie, gdzie ostatecznie 22 grudnia przerwano strajk.

  • 20.12

    I sekretarz KC PZPR Edward Gierek. Fot. PAP/CAF/J. Uklejewski

    Na VII plenum KC PZPR przyjęto rezygnację Władysława Gomułki z funkcji I sekretarza i członka Biura Politycznego KC. Nowym I sekretarzem został Edward Gierek, dotychczasowy I sekretarz KW PZPR w Katowicach i członek Biura Politycznego KC.

  • 22.12

    Premiera filmu Jerzego Zarzyckiego „Pogoń za Adamem” z Janem Machulskim, Polą Raksą i Stanisławem Mikulskim w rolach głównych.

  • 22.12

    Franz Stangl, komendant niemieckiego obozu zagłady w Treblince. Fot. Wikimedia Commons

    W Duesseldorfie sąd skazał na karę dożywotniego więzienia Franza Stangla, byłego komendanta niemieckiego obozu zagłady w Treblince, w którym do czasu likwidacji w listopadzie 1943 r. zamordowano blisko 900 tys. Żydów.

  • 23.12

    Sejm dokonał zmian na najwyższych stanowiskach państwowych. Dotychczasowy premier Józef Cyrankiewicz został powołany na zwolnione przez Mariana Spychalskiego stanowisko przewodniczącego Rady Państwa. Nowym szefem rządu został Piotr Jaroszewicz.

  • 25.12

    Na antenie Programu Trzeciego Polskiego Radia wyemitowano pierwszy odcinek "Ilustrowanego Tygodnika Rozrywkowego", audycji satyrycznej, wg pomysłu Jacka Janczarskiego i Adama Kreczmara, w reżyserii Jerzego Markuszewskiego. ITR ukazywał się do roku 1974 gdy został zastąpiony programem "IMA" - Ilustrowanym Magazynem Autorów.

  • 30.12

    W Krakowie urodził się Marcin Koszałka, operator i reżyser filmowy.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL