Daty

Kalendarz dat

1972

  • 1.1

    Weszło w życie porozumienie o otwarciu granic pomiędzy PRL a NRD dla bezwizowego i bezpaszportowego ruchu turystycznego.

  • 1.1

    Powstały zespoły filmowe: Panorama, Pryzmat, Silesia, X.

  • 4.1

    Premiera filmu Andrzeja Żuławskiego „Trzecia część nocy”.

  • 9.1

    Premiera serialu "Podróż za jeden uśmiech" w reżyserii Stanisława Jędryki.

  • 10.1

    W Radomiu urodził się Maciej Skorża, trener piłkarski, zdobywca trzech tytułów Mistrza Polski (dwukrotnie z Wisłą Kraków i raz z Lechem Poznań), i trzech Pucharów Polski.

  • 13.1

    W Poznaniu zmarł Edward Fiszer, poeta, autor tekstów piosenek, m.in. „Pójdę na Stare Miasto”, „Srebrne wesele” i „Przyjedź mamo, na przysięgę”.

  • 26.1

    W Warszawie zmarł gen. Wacław Komar, działacz komunistyczny, uczestnik wojny domowej w Hiszpanii;szef II Oddziału Sztabu Generalnego LWP (1945-1947), wiceminister obrony narodowej i główny kwatermistrz LWP (1951-1953); w 1953 r. aresztowany, zwolniony bez procesu w 1956 r.; od sierpnia 1956 r. dowódca Wojsk Wewnętrznych, usunięty ze stanowiska w 1960 r.

  • 26.1

    W Łodzi zmarł Stanisław Łapiński, aktor teatralny i filmowy.

  • 27.1

    Franciszek Pieczka w filmie "Perła w koronie". Fot. PAP/S. Jakubowski

    Premiera filmu "Perła w koronie" w reżyserii Kazimierza Kutza.

  • 1.2

    Józef Szajna. Fot. PAP/J. Mazur

     W Warszawie z inicjatywy Józefa Szajny powstał Teatr Studio. 

  • 3.2

     W Sapporo rozpoczęły się XI Zimowe Igrzyska Olimpijskie.

  • 11.2

    Marian Hemar. Fot. PAP/Archiwum

    W Dorking pod Londynem zmarł Marian Hemar, poeta, satyryk, komediopisarz, dramaturg, tłumacz poezji, autor m.in. szlagieru "Kiedy znów zakwitną białe bzy", popularyzator i piewca folkloru lwowskiego; w czasie II wojny światowej żołnierz Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich; po wojnie na emigracji, autor satyrycznych komentarzy odnoszących się do sytuacji w PRL emitowanych w Radiu Wolna Europa, za które został przez władze komunistyczne pozbawiony polskiego obywatelstwa.

  • 11.2

    Wojciech Fortuna. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Sapporo skoczek narciarski Wojciech Fortuna zdobył dla Polski pierwszy w historii złoty medal olimpijski w sportach zimowych.

  • 20.2

    Zbigniew Nienacki. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    Premiera serialu telewizyjnego "Pan Samochodzik i templariusze", zrealizowanego na podstawie powieści Zbigniewa Nienackiego. 

  • 20.2

    Magdalena Cielecka. Fot. PAP/L.Wiśniewski

    W Myszkowie urodziła się Magdalena Cielecka, aktorka filmowa i teatralna; wystąpiła m.in. w filmach „Pokuszenie”, „Egoiści”, „Samotność w sieci”, „Zakochani”, „Katyń”, „Wenecja”, „Córki dansingu”. 

  • 22.2

    Katarzyna Groniec. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Zabrzu urodziła się Katarzyna Groniec, piosenkarka, aktorka, znana m.in. z musicalu „Metro”; od 2000 r. wydaje swoje płyty m.in. „Mężczyźni”, „Przypadki”, „Na żywo”, „Listy Julii”. 

  • 24.2

    W Rabce urodził się Jan Wieczorkowski, aktor. 

  • 25.2

    Premiera filmu "Agent nr 1" w reżyserii Zbigniewa Kuźmińskiego, opowiadającego historię urodzonego w Warszawie Jerzego Iwanowa-Szajnowicza, asa dywersji, który podczas II wojny światowej działał jako agent brytyjskiego wywiadu w okupowanej przez Niemców Grecji. 

  • 25.2

    We Wrocławiu zmarł Hugo Steinhaus, matematyk, jeden z twórców lwowskiej szkoły matematycznej.

  • 3.3

    Z Florydy w USA wystartowała sonda Pioneer 10, na pokładzie której umieszczono przekaz ludzkości do kosmicznych istot pozaziemskich, tzw. płytkę Pioneera; są na niej szkice kobiety i mężczyzny, a także Układu Słonecznego. 

  • 7.3

    Premiera filmu Janusza Zaorskiego „Uciec jak najbliżej”.

  • 15.3

    W Nowym Jorku odbyła się premiera filmu „Ojciec chrzestny” w reżyserii Francisa Forda Coppoli, jednego z najbardziej znanych dzieł filmowych w historii kina; główne role zagrali m.in. Marlon Brando i Al Pacino.

  • 20.3

    Premiera filmu "Solaris" w reżyserii Andrieja Tarkowskiego, na podstawie powieści Stanisława Lema.

  • 21.3

    Piotr Adamczyk. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Warszawie urodził się Piotr Adamczyk, jeden z najpopularniejszych polskich aktorów; znany m.in. z ról w filmach „Chopin. Pragnienie miłości”, „Karol. Człowiek, który został papieżem” oraz „Karol. Papież, który pozostał człowiekiem”, ,„Tajemnica Westerplatte”, „Sztuka kochania, czyli historia Michaliny Wisłockiej”, a także z seriali "Czas honoru" i "Naznaczony".

  • 28.3

    Jarosław Iwaszkiewicz. Fot. PAP/CAF/M. Langda

    Inauguracja Sejmu PRL VI kadencji - obrady, jako marszałek senior, otworzył Jarosław Iwaszkiewicz.

  • 2.4

    Agata Kornhauser-Duda. Fot. PAP/R. Guz

    W Krakowie urodziła się Agata Kornhauser-Duda - małżonka prezydenta RP Andrzeja Dudy; z wykształcenia germanistka, nauczycielka języka niemieckiego w II LO im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie.

  • 7.4

    Premiera filmu „Zaraza” w reżyserii Romana Załuskiego.

  • 7.4

    August Zaleski. Fot. NAC

    W Londynie zmarł August Zaleski, minister spraw zagranicznych II RP (1926-1932), prezydent RP na uchodźstwie w latach 1947-1972.

  • 9.4

    W Milanówku urodziła się Katarzyna Pakosińska, artystka kabaretowa, aktorka, konferansjerka.

  • 9.4

    Stanisław Ostrowski. Fot. Wikimedia Commons

    W Londynie odbyło się zaprzysiężenie Stanisława Ostrowskiego na Prezydenta RP na Uchodźstwie.

  • 13.4

    W Krakowie zmarł Feliks Młynarski, ekonomista, współtwórca Banku Polskiego SA i jego wiceprezes do 1930 r. W czasie II wojny światowej, za zgodą emigracyjnego rządu RP, pełnił funkcję prezesa Banku Emisyjnego w Krakowie, emitującego pieniądze dla Generalnego Gubernatorstwa, tzw. młynarki.

  • 15.4

    Budowa Kombinatu Metalurgicznego Huta Katowice. Fot. PAP/J. Morek

    Rozpoczęła się budowa Huty Katowice.

  • 27.4

    Sejm uchwalił Kartę Praw i Obowiązków Nauczyciela.

  • 4.5

    Ił-62 na lotnisku Okęcie. Fot. PAP/Jan Morek

    Samolot Ił-62 "Mikołaj Kopernik" zainaugurował loty transatlantyckie PLL LOT. 

  • 5.5

    Premiera filmu "Jak daleko stąd, jak blisko" w reżyserii Tadeusza Konwickiego.

  • 8.5

    Bogusław Miedziński. Lata międzywojenne. Fot. NAC

    W Londynie zmarł Bogusław Miedziński, żołnierz Legionów Polskich, podpułkownik WP, polityk, publicysta, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego; poseł na Sejm (1922-1938), senator i marszałek Senatu (1938-1939). 

  • 10.5

    Podczas obrad V plenum KC PZPR poświęconemu polityce mieszkaniowej I sekretarz Edward Gierek powiedział: "Idzie o wielką sprawę - o to, aby w obrębie jednego pokolenia zbudować drugą Polskę". 

  • 11.5

    Jan Ołdakowski. Fot. PAP/ J. Turczyk

    W Warszawie urodził się Jan Ołdakowski, współtwórca i dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego

  • 13.5

    W Warszawie zmarła Joanna Jedlewska, aktorka, choreograf. 

  • 16.5

    W Koninie urodził się Szymon Bobrowski, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Prawo ojca”, „Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową”, „Strefa ciszy”, „Serce na dłoni”, „Róża”, „Bokser”; znany także z seriali „Na dobre i na złe”, „Magda M.”, „Oficerowie” i „Instynkt”.

  • 16.5

    Prezydent Andrzej Duda. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Krakowie urodził się Andrzej Duda; dr nauk prawnych, wiceminister sprawiedliwości w rządzie Jarosława Kaczyńskiego, podsekretarz stranu w kancelarii prezydenta Lecha Kaczyńskiego; w 2015 r. wygrał wybory prezydenckie pokonując Bronisława Komorowskiego, zaprzysiężony na urząd Prezydenta RP 6 sierpnia 2015 r.

  • 17.5

    Kanclerz Willy Brandt oraz premier PRL Józef Cyrankiewicz. Warszawa, 1970.12.07. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    Bundestag zatwierdził "Układ między PRL a RFN o podstawach normalizacji ich wzajemnych stosunków", podpisany 7 grudnia 1970 r. w Warszawie przez Józefa Cyrankiewicza i Willy'ego Brandta. Zawierał on m.in. uznanie przez stronę zachodnioniemiecką polskiej granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej. 

  • 24.5

    W Warszawie zmarł Michał Choromański, prozaik, dramatopisarz, autor powieści "Zazdrość i medycyna".

  • 25.5

    Sejm ratyfikował układ o normalizacji stosunków pomiędzy PRL a RFN z grudnia 1970 r., w którym strona zachodnioniemiecka uznała granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej.

  • 31.5

    Prezydent USA Richard Nixon wracając z Moskwy zatrzymał się na dwudniowe rozmowy w Warszawie. Była to pierwsza w historii stosunków polsko-amerykańskich wizyta w Polsce urzędującego prezydenta Stanów Zjednoczonych. 

  • 11.6

    Zmarł Andrzej Nardelli, aktor, piosenkarz. 

  • 17.6

    Początek afery Watergate w Stanach Zjednoczonych. W nocy z 16 na 17 czerwca 1972 r., w czasie trwającej kampanii prezydenckiej, do siedziby Komitetu Krajowego Partii Demokratycznej w Waszyngtonie dokonano włamania. Prowadzone śledztwo ujawniło, że było ono uzgodnione z prezydentem Richardem Nixonem, kandydatem Partii Republikańskiej w wyborach prezydenckich.

  • 17.6

    Michał Żebrowski. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Warszawie urodził się Michał Żebrowski, aktor, znany m.in. z roli Jana Skrzetuskiego w ekranizacji „Ogniem i mieczem” oraz Tadeusza Soplicy w „Panu Tadeuszu”, wystąpił również w filmach „Poznań 56”, „Wiedźmin”, „Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem”, „Pręgi”, „Rok 1612”, „Janosik. Prawdziwa historia”, „Sęp” i „Tajemnica Westerplatte”, a także w serialu „Sława i chwała”; dyrektor naczelny Teatru 6.piętro w Warszawie.

  • 19.6

    W Muzeum Narodowym w Warszawie otwarto stałą ekspozycję fresków z Faras.

  • 19.6

     Wizytę w Polsce rozpoczął prezydent Jugosławii Josip Broz Tito.

  • 28.6

     Papież Paweł VI specjalną bullą zatwierdził nową organizację kościelną na Ziemiach Odzyskanych przez Polskę po II wojnie światowej. 

  • 11.7

    W Reykjaviku rozegrano pierwszą partię szachowego meczu o mistrzostwo świata pomiędzy Robertem Fischerem (USA) a Borysem Spasskim (ZSRS) - nazwanego "meczem stulecia". Zwycięzcą pojedynku został Fischer.

  • 16.7

    Teatr Telewizji. Artur Młodnicki z aktorką Barbarą Sołtysik. Fot. TVP/PAP/Z. Januszewski

    We Wrocławiu zmarł Artur Młodnicki, aktor, reżyser teatralny, związany z Teatrem Polskim we Wrocławiu. Odtwórca roli Tomasza w filmie „Jak być kochaną”.

  • 21.7

    Fot. PAP/A.Rybczyński

    W Warszawie rozpoczęto licencyjną produkcję Coca-Coli.

  • 28.7

    Mieczysława Ćwiklińska. Fot.PAP

    W Warszawie zmarła Mieczysława Ćwiklińska, właściwie Mieczysława Trapszo, aktorka, śpiewaczka; jedna z najwybitniejszych aktorek polskiego kina międzywojennego, znana m.in. z filmów „Czy Lucyna to dziewczyna”, „Jadzia”, „Pani minister tańczy”; aktorka teatralna związana po wojnie z warszawskimi teatrami: Polskim i Nowym; sztuki z jej udziałem, np. „Drzewa umierają stojąc” w Klasycznym, nie schodziły z afisza całymi latami.

  • 1.8

    Autobus "Berliet" na ulicach Warszawy. 1980 r. Fot. PAP/J. Morek

    Dla Jelczańskich Zakładów Samochodowych zakupiono licencję na produkcję francuskich autobusów "Berliet".

  • 2.8

    Justyna Steczkowska. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Rzeszowie urodziła się Justyna Steczkowska, piosenkarka, autorka tekstów; wielokrotna laureatka nagrody muzycznej „Fryderyk”; popularność przyniosły jej piosenki „Dziewczyna szamana”, „Oko za oko, słowo za słowo”.

  • 11.8

    Józef Lange. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Józef Lange, kolarz, członek drużyny torowej, która zajmując drugie miejsce na igrzyskach olimpijskich w Paryżu w 1924 r. zdobyła dla Polski pierwszy medal olimpijski. 

  • 29.8

    Premiera filmu "Dziewczyny do wzięcia" w reżyserii Janusza Kondratiuka.

  • 29.8

    Jan Kreczmar. Fot. PAP

    W Warszawie zmarł Jan Kreczmar, aktor, reżyser teatralny, wieloletni rektor PWST w Warszawie; wystąpił m.in. w filmach "Szyfry", "Lalka", Życie rodzinne", "Piłat i inni", "Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni " i "Za ścianą".

  • 1.9

    W Reykjaviku zakończył się szachowy mecz o mistrzostwo świata pomiędzy Robertem Fischerem (USA) a Borysem Spasskim (ZSRS) - nazwany "meczem stulecia". Zwycięzcą pojedynku został Fischer.

  • 3.9

    Maja Ostaszewska. Fot. PAP/S. Kraszewski

    W Krakowie urodziła się Maja Ostaszewska, aktorka Nowego Teatru w Warszawie; wystąpiła m.in. w filmach „Prymas. Trzy lata z tysiąca”, „Katyń”, „Janosik. Prawdziwa historia”, „Uwikłanie”, „W imię …”, „Jack Strong”, „Body/Ciało” oraz w serialu „Czas honoru”.

  • 4.9

    W Warszawie zmarł Stanisław Milski, aktor, reżyser teatralny.

  • 5.9

    Do wioski olimpijskiej w Monachium wdarli się palestyńscy terroryści z organizacji "Czarny Wrzesień" atakując izraelskich sportowców. Na miejscu zginął jeden z trenerów oraz ciężarowiec. Zamachowcy wzięli dziewięciu zakładników, których mieli uwolnić po wypuszczeniu z izraelskich więzień ponad 200 Palestyńczyków. Negocjacje z terrorystami nie przyniosły efektu. Ostatecznie niemieckie służby zaatakowały terrorystów, którzy nie reagowali na żądanie poddania się. Palestyńczycy zamordowali wszystkich zakładników, a sami zginęli podczas kolejnego ataku niemieckiej policji. Śmierć poniósł też jeden z policjantów.

  • 8.9

    Sąd Wojewódzki w Opolu uznał braci Kowalczyków za winnych wybuchu w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, do którego doszło w przeddzień zapowiadanych uroczystości z okazji Dnia Milicjanta. Jerzy Kowalczyk skazany został na karę śmierci, a Ryszard Kowalczyk na 25 lat pozbawienia wolności. W styczniu 1973 r. Rada Państwa złagodziła wyrok na Jerzego Kowalczyka, skazując go - podobnie jak jego brata - na 25 lat więzienia.

  • 8.9

    W Myślenicach urodził się Bartosz Konopka, reżyser; w 2010 r. nominowany do Oscara za film „Królik po berlińsku” w kategorii najlepszy dokument krótkometrażowy.

  • 9.9

    Władysław Komar. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    Na igrzyskach olimpijskich w Monachium Władysław Komar zdobył złoty medal w pchnięciu kula.

  • 10.9

    Piłkarska reprezentacja Polski przed finałowy meczem z Węgrami na igrzyskach olimoijskich w Monachium. Fot. PAP/CAF

    Na igrzyskach olimpijskich w Monachium piłkarska reprezentacja Polski, pokonując w finale Węgry 2:1, zdobyła złoty medal. Obie bramki w finałowym meczu strzelił dla Polski Kazimierz Deyna, który z liczbą dziewięciu zdobytych goli został najlepszym strzelcem turnieju.

  • 11.9

    W Monachium zakończyły się XX Letnie Igrzyska Olimpijskie; reprezentanci Polski zdobyli na nich 21 medali, w tym siedem złotych.

  • 14.9

    Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z Republiką Federalną Niemiec.

  • 25.9

    W Warszawie zmarł Aleksander Kobzdej, malarz, grafik, scenograf.

  • 6.10

    Premiera filmu "Bolesław Śmiały" w reżyserii Witolda Lesiewicza.

  • 18.10

    W Chorzowie urodził się Wojciech Kuczok, prozaik, poeta, scenarzysta, krytyk filmowy.

  • 20.10

    Kazimierz Papee. Fot. NAC

    Władze watykańskie poinformowały ambasadora Kazimierza Papee, reprezentującego rząd RP na uchodźstwie, o tym, że Stolica Apostolska uważa jego misję za zakończoną.

  • 20.10

    Magdalena Samozwaniec. Fot. PAP

    W Warszawie zmarła Magdalena Samozwaniec, pisarka, autorka popularnych powieści i opowiadań satyrycznych.

  • 25.10

    Maciej Szczepański zastąpił Włodzimierza Sokorskiego na stanowisku przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji.

  • 4.11

    W Krakowie urodził się Mariusz Kwiecień, śpiewak operowy.

  • 14.11

    W Ziębicach urodziła się Edyta Górniak, wokalistka, kompozytorka, autorka tekstów.

  • 15.11

    W Berlinie Zachodnim zmarł Arnold Słucki, poeta.

  • 16.11

    W Paryżu Konferencja Generalna UNESCO przyjęła Konwencję o ochronie światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego.

  • 21.11

    Ppłk Tadeusz Danilewicz. Źródło: IPN

    W Huddersfield w Anglii zmarł ppłk Tadeusz Danilewicz, szef sztabu KG NSZ (1944-1945), uczestnik powstania warszawskiego; komendant główny Narodowego Związku Wojskowego (1945).

  • 26.11

    Premiera serialu telewizyjnego "Chłopi" w reżyserii Jana Rybkowskiego.

  • 8.12

    Joanna Kos-Krauze. Fot. PAP/G. Michałowski

    W Olsztynie urodziła się Joanna Kos-Krauze, reżyserka, scenarzystka, żona reżysera Krzysztofa Krauze.

  • 10.12

    Premiera filmu „Trzeba zabić tę miłość” w reżyserii Janusza Morgensterna.

  • 16.12

    Hala "Olivii". Fot. PAP/S. Kraszewski

    Oddano do użytku halę widowiskowo-sportową "Olivia" w Gdańsku.

  • 26.12

    Harry S. Truman. Fot. PAP/EPA

    W Kansas City zmarł Harry S. Truman, prezydent USA w latach 1945-1953. 

  • 28.12

    W Warszawie zmarł Zdzisław Stroński, historyk, polityk, działacz Związku Naprawy Rzeczpospolitej i Obozu Zjednoczenia Narodowego, trzykrotny poseł na sejm II RP.

  • 28.12

    Katarzyna Adamik. Fot.PAP/S.Leszczyński

    W Warszawie urodziła się Katarzyna Adamik, reżyser, plastyk. 

  • 29.12

    Wilhelm Sasnal. Fot.PAP/A.Rybczyński

    W Tarnowie urodził się Wilhelm Sasnal, malarz, twórca komiksów, filmowiec. 

  • 31.12

    W Warszawie urodził się Konrad Niewolski, reżyser, scenarzysta. 

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL