Daty

Kalendarz dat

1975

  • 3.1

    Premiera serialu "Droga" w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego.

  • 3.1

    W Warszawie zmarła Zofia Lindorffówna, aktorka teatralna.

  • 17.1

    We Wrocławiu urodził się Michał Witkowski, pisarz, felietonista; autor książek "Lubiewo", "Barbara Radziwiłłówna z Jaworzna-Szczakowej", "Margot", „Drwal” oraz "Zbrodniarz i dziewczyna".

  • 17.1

    W Warszawie zmarł Juliusz Poniatowski, ekonomista, polityk, działacz ruchu ludowego, żołnierz Polskiej Organizacji Wojskowej, sześciokrotny minister w rzędach II RP.

  • 21.1

    Premiera filmu „Bilans kwartalny” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego.

  • 19.2

    Paweł i Łukasz Golcowie. Fot. PAP/M. Gorczyński

    W Żywcu urodzili się Łukasz i Paweł Golcowie, muzycy, założyciele grupy Golec uOrkiestra.

  • 21.2

    Premiera filmu "Ziemia obiecana" w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 23.2

    W Warszawie zmarł Leon Wójcikowski, tancerz, choreograf, solista Les Ballets Russes Sergiusza Diagilewa i baletu Anny Pawłowej, kierownik Polskiego Baletu Reprezentacyjnego, profesor warszawskiej PWST.

  • 28.2

    W Warszawie zmarł Włodzimierz Zonn, astronom, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, prezes Polskiego Towarzystwa Astronomicznego.

  • 3.3

    W Warszawie zmarł Jerzy Srokowski, plastyk, ilustrator, scenograf, autor m.in. dekoracji do telewizyjnego Kabaretu Starszych Panów.

  • 13.3

    W Belgradzie zmarł Ivo Andrić, pisarz, autor powieści „Most na Drinie”; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1961 r.

  • 25.3

    Maria Seweryn. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodziła się Maria Seweryn, aktorka, reżyserka; wystąpiła m.in. w filmach "Kolejność uczuć", „0_1_0”, "Matka swojej matki", a także w serialu "Wiedźmy".

  • 30.3

    Premiera filmu „Awans” w reżyserii Janusza Zaorskiego.

  • 4.4

    Bill Gates i Paul Allen założyli Microsoft, jedno z największych przedsiębiorstw branży technologii informacyjnych.

  • 5.4

    W Tajpej zmarł Czang Kaj-szek, prezydent Republiki Chińskiej, marszałek, przywódca Kuomintangu (Partii Narodowej), sprawujący władzę na Tajwanie od 1950 r.; w 1949 r. w wyniku rewolucji i wojny domowej wyparty z Chin przez komunistów Mao Zedonga.

  • 8.4

    Premiera filmu Stanisława Lenartowicza „To ja zabiłem”.

  • 12.4

    W Paryżu zmarła Josephine Baker, tancerka, piosenkarka, aktorka; jedna z największych gwiazd muzyki lat 20. i 30.

  • 13.4

    Początek wojny domowej w Libanie.

  • 17.4

    Władzę w Kambodży przejęli Czerwoni Khmerzy; początek dyktatury Pol Pota.

  • 18.4

    W Świdniku urodził się Marek Dyjak, polski kompozytor i wokalista, wykonawca poezji śpiewanej i jazzu.

  • 30.4

    Wojna wietnamska: Wojska Demokratycznej Republiki Wietnamu wkroczyły do Sajgonu; kapitulacja Wietnamu Południowego.

  • 6.5

    Premiera filmu „Zwycięstwo” w reżyserii Jerzego Passendorfera.

  • 6.5

    W Wiedniu zmarł kardynał József Mindszenty, prymas Węgier w latach 1945-1974; aresztowany w 1948 r. przez komunistyczne władze węgierskie i skazany na dożywotnie więzienie; uwolniony w czasie rewolucji 1956 r., schronił się w ambasadzie USA w Budapeszcie, w której przebywał do 1971 r.

  • 16.5

    Andrzej Kopiczyński i Anna Seniuk w filmie Czterdziestolatek. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    Premiera serialu telewizyjnego "Czterdziestolatek" w reżyserii Jerzego Gruzy.

  • 18.5

    W Ann Arbor w stanie Michigan zmarł Kazimierz Fajans, fizykochemik, pionier nauki o promieniotwórczości.

  • 28.5

    Sejm uchwalił ustawę o nowym podziale administracyjnym kraju, dotyczącą m.in. likwidacji powiatów i zwiększenia liczby województw z 17 do 49.

  • 29.5

    Gustav Husak objął urząd prezydenta Czechosłowacji, który sprawował do 1989 r.

  • 30.5

    We Francji powstała Europejska Agencja Kosmiczna – międzynarodowa organizacja krajów europejskich, której celem jest eksploracja i wykorzystanie przestrzeni kosmicznej.

  • 1.6

    W Londynie zmarł Tadeusz Olsza, aktor, piosenkarz, tancerz; występował w kabaretach, teatrach rewiowych, m.in. w Qui Pro Quo, Morskim Oku i Cyruliku Warszawskim; zagrał w filmach „Uwiedziona” i „Jego wielka miłość”.

  • 4.6

    W Los Angeles urodziła się Angelina Jolie, aktorka, w 2000 r. za rolę w dramacie "Przerwana lekcja muzyki" nagrodzona Oscarem dla najlepszej aktorki drugoplanowej, znana również z filmów "George Wallace", "Cena odwagi", "Oszukana"; Jolie pełni funkcję specjalnego wysłannika Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców.

  • 5.6

    W Toruniu urodził się Maciej Sobociński, reżyser teatralny, scenograf.

  • 5.6

    W Wielkiej Brytanii przeprowadzone zostało referendum, w którym obywatelom zadano pytanie: "Czy sądzisz, że Zjednoczone Królestwo powinno pozostać w EWG?"; 67,2 proc. głosujących opowiedziało się za utrzymaniem członkostwa we Wspólnocie.

  • 13.6

    W Piotrkowie Trybunalskim urodziła się Anita Lipnicka, wokalistka, autorka tekstów.

  • 17.6

    Wizytę w Polsce rozpoczął prezydent Francji Valery Giscard d`Estaing.

  • 20.6

    Premiera filmu „Szczęki” w reżyserii Stevena Spielberga.

  • 23.6

    W Krakowie urodził się Maciej Stuhr, aktor, występujący w Nowym Teatrze w Warszawie, znany z ról w filmach „Pokłosie”, „Operacja Dunaj”, „Chłopaki nie płaczą”, „Przedwiośnie”, „Wesele” (2004), „Testosteron”, „Śluby panieńskie”, „Obława”, „Obywatel”, a także z serialu „Glina”.

  • 25.6

    Mozambik ogłosił niepodległość.

  • 25.6

    W Tuapse w Kraju Krasnodarskim urodził się Władimir Kramnik, rosyjski szachista, mistrz świata.

  • 26.6

    Ks. Josemaria Escriva de Balaguer. Fot. PAP/EPA

    W Rzymie zmarł Josemaria Escriva de Balaguer, katolicki duchowny, teolog, założyciel organizacji Opus Dei; kanonizowany w 2002 r.

  • 1.7

    We Wrocławiu urodził się Łukasz Zagrobelny, wokalista, związany z Teatrem Muzycznym Roma.

  • 2.7

    SS-Obergruppenfuhrer Wilhelm Koppe. Fot. NAC

    W Bonn zmarł Wilhelm Koppe, nazistowski zbrodniarz, wyższy dowódca SS i policji w Warthegau i Generalnym Gubernatorstwie; skazany na śmierć wyrokiem sądu Polski Podziemnej za bezwzględne represje i masowe zbrodnie na Polakach i Żydach; w lipcu 1944 r. AK przeprowadziła w Krakowie nieudaną akcję jego likwidacji; po wojnie uniknął odpowiedzialności za popełnione zbrodnie.

  • 4.7

    Ludwig Hahn, dowódca policji bezpieczeństwa (Sipo) i służby bezpieczeństwa (SD) w okupowanej Warszawie.

    W Hamburgu zakończył się proces byłego szefa warszawskiego Gestapo Ludwiga Hahna, który został uznany winnym popełnienia masowego mordu i skazany na karę dożywotniego więzienia. Zmarł w więzieniu w 1986 r.

  • 5.7

    W Madrycie zmarł Otto Skorzeny, członek NSDAP, SS-Obersturmbannfuehrer; od 1942 r. dowódca specjalnej jednostki komandosów SS; brał udział m.in. w uwolnieniu Benito Mussoliniego (1943); po wojnie uciekł z Niemiec i osiadł w Hiszpanii.

  • 17.7

    Pierwsze w historii połączenie dwóch statków kosmicznych - amerykańskiego Apollo i radzieckiego Sojuza - na orbicie okołoziemskiej.

  • 28.7

    Gerald Ford Fot.PAP/EPA

    Początek dwudniowej wizyty w Polsce prezydenta USA Geralda Forda.

  • 28.7

    Zapadł wyrok w procesie Zdzisława Marchwickiego, „wampira z Zagłębia”. Oskarżony o dokonanie 14 zabójstw został skazany na karę śmierci.

  • 1.8

    W Helsinkach podpisano Akt Końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

  • 15.8

    Premiera filmu „Znikąd donikąd” w reżyserii Kazimierza Kutza.

  • 19.8

     Konrad Swinarski. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W katastrofie lotniczej pod Damaszkiem zginął Konrad Swinarski, wybitny twórca teatralny, reżyser, scenograf; w dziejach teatru zapisał się m.in. jako realizator polskich narodowych dramatów: "Dziadów" Adama Mickiewicza (1973 r.) i "Wyzwolenia" Stanisława Wyspiańskiego (1974 r.), oba spektakle powstały w Starym Teatrze w Krakowie.

  • 20.8

    Adolf Dymsza. Fot. PAP/CAF Archiwum

    W Górze Kalwarii zmarł Adolf Dymsza, aktor, reżyser, gwiazda polskiego kina i kabaretu; znany z filmów "Antek Policmajster", "ABC miłości", "Dodek na froncie", "Paweł i Gaweł", "Sportowiec mimo woli", "Skarb", "Nikodem Dyzma" i "Cafe pod Minogą".

  • 27.8

    W Addis Abebie zamordowany został Hajle Syllasje I, ostatni cesarz Etiopii.

  • 15.9

    W Moskwie zmarł Paweł Suchoj, konstruktor lotniczy, twórca samolotów bojowych Su.

  • 19.9

    BBC wyemitowała pierwszy odcinek serialu „Hotel Zacisze”.

  • 21.9

    Pożar Centralnego Domu Towarowego. Warszawa, 1975.09.21. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie wybuchł pożar w Centralnym Domu Dziecka "Smyk".

  • 22.9

    Kadr z filmu "Noce i Dnie". Nz. aktorzy Jerzy Bińczycki i Jadwiga Barańska. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu "Noce i dnie" w reżyserii Jerzego Antczaka.

  • 27.9

    Kazimierz Moczarski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie zmarł Kazimierz Moczarski, żołnierz AK, więzień stalinowski, dziennikarz, autor "Rozmów z katem", opisujących 255 dni, które spędził w jednej celi z Juergenem Stroopem, oprawcą warszawskiego getta.

  • 7.10

    Krystian Zimmerman. Fot. PAP/W.Ochnio

    W Warszawie rozpoczął się IX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Jego zwycięzcą został Krystian Zimerman.

  • 9.10

    W Warszawie zmarła Julia Brystiger, działaczka komunistyczna, w latach stalinowskiego terroru wysoka funkcjonariuszka Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) ; osobiście nadzorowała śledztwa, znana z okrucieństwa wobec więźniów.

  • 9.10

    W Warszawie podpisano układ między PRL a RFN, przewidujący zezwolenie przez władze PRL na emigrację do Niemiec zamieszkujących Polskę członków mniejszości niemieckiej oraz wypłatę przez RFN odszkodowań dla polskich pracowników przymusowych z czasów II wojny światowej.

  • 17.10

    W Rzymie zmarł Jerzy Braun, pisarz, działacz polityczny, w czasie okupacji niemieckiej przedstawiciel Stronnictwa Pracy w Radzie Jedności Narodowej, ostatni Delegat Rządu RP na Kraj; w latach 1948-1956 więziony przez władze komunistyczne.

  • 28.10

     Krystian Zimerman. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Warszawie zakończył się IX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, którego zwycięzcą został Krystian Zimerman.

  • 31.10

    Ukazał się singiel „Bohemian Rhapsody” zespołu Queen.

  • 1.11

    W Buczkowicach urodził się Łukasz Kruczek, skoczek narciarski; od 2008 r. trener reprezentacji Polski w skokach narciarskich.

  • 1.11

    Jerzy Waldorff, założyciel Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami. Fot. PAP/W. Stein

    Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami po raz pierwszy prowadził publiczną zbiórkę pieniędzy na terenie cmentarza.

  • 2.11

    W Ostii zmarł Pier Paolo Pasolini, włoski reżyser, scenarzysta, pisarz, poeta; autor filmów "Włóczykij", "Mamma Roma", "Wściekłość", „Ewangelia według świętego Mateusza”, „Król Edyp”, „Teoremat”, "Dekameron", "Opowieści kanterberyjskie" i „Salo, czyli 120 dni Sodomy".

  • 17.11

    Kinga Baranowska Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Wejherowie urodziła się Kinga Baranowska, himalaistka, zdobywczyni ośmiu ośmiotysięczników.

  • 20.11

    W Madrycie zmarł Francisco Franco, hiszpański generał, polityk, dyktator; w 1936 r. stanął na czele wojskowego przewrotu zorganizowanego przeciwko rządowi Frontu Ludowego, przejmując władzę cywilną i wojskową; od 1937 r. szef Falangi Hiszpańskiej - „wódz” (caudillo); od 1938 r. premier; po zakończonej zwycięstwem wojnie domowej sprawował w Hiszpanii władzę autorytarną; w 1947 r. proklamował monarchię, mianując się dożywotnim regentem; w 1969 r. desygnował jako swojego następcę księcia Juana Carlosa I; w 1973 r. zrezygnował ze stanowiska premiera, zachowując funkcje szefa armii i głowy państwa.

  • 22.11

    Król Hiszpanii Juan Carlos pozdrawia rodaków z Pałacu Królewskiego w Madrycie. 22.11.1975 r. Fot. PAP/EPA

    Juan Carlos I został królem Hiszpanii.

  • 25.11

    Surinam ogłosił niepodległość.

  • 27.11

    Premiera filmu "Zaklęte rewiry" w reżyserii Janusza Majewskiego.

  • 29.11

     W Londynie zmarł Graham Hill, brytyjski kierowca wyścigowy, dwukrotny mistrz świata Formuły 1 (1962 i 1968).

  • 4.12

    W Nowym Jorku zmarła Hannah Arendt, filozof, politolog; urodzona w Hamburgu w rodzinie żydowskiej, od 1933 r. na emigracji; autorka prac „Korzenie totalitaryzmu”, „Kondycja ludzka”, „O rewolucji” oraz "Eichmann w Jerozolimie. Rzecz o banalności zła".

  • 5.12

    59 intelektualistów skierowało do władz PRL list zawierający protest przeciwko projektowanym zmianom w Konstytucji. Jego sygnatariusze domagali się m.in. zagwarantowania w konstytucji wolności sumienia i praktyk religijnych, wolności pracy i niezależnych związków zawodowych, prawa do strajku, respektowania wolności słowa, nauki i zniesienia cenzury prewencyjnej.

  • 6.12

    Dworzec Centralny. Fot. PAP/L. Łożyński

    Otwarto Dworzec Centralny w Warszawie.

  • 8.12

    W Sali Kongresowej PKiN w Warszawie obrady rozpoczął VII Zjazd PZPR.

  • 17.12

    W Kijowie urodziła się Milla Jovovich, amerykańska aktorka, wystąpiła w filmach „Piąty element”, „Gra o honor”, „Joanna d’Arc” i „The Million Dollar Hotel”.

  • 21.12

    Grupa terrorystów pod dowództwem Ilicha Ramireza Sancheza, ps. Carlos dokonała ataku na szczyt państw grupy OPEC w Wiedniu. Zginęło 3 zakładników, a 7 zostało rannych.

  • 25.12

    W Londynie powstał heavy-metalowy zespół Iron Maiden.

  • 26.12

    Prof. Stanisław Kot. Fot. NAC

    W Middlesex w Wielkiej Brytanii zmarł prof. Stanisław Kot, historyk, działacz Stronnictwa Ludowego; minister w rządzie RP na uchodźstwie, ambasador RP w Moskwie w latach 1941-1942.

  • 30.12

    W Cypress (USA) urodził się Tiger Woods, jeden z najlepszych golfistów wszechczasów.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL