Daty

Kalendarz dat

1980

  • 2.1

    W Opolu zmarł Jacek Zejdler, aktor, zagrał główną rolę w serialu „Stawiam na Tolka Banana”.

  • 4.1

    USA nałożyły na Związek Sowiecki polityczne i gospodarcze sankcje w związku z interwencją zbrojną podjętą przez ZSRS w Afganistanie.

  • 13.1

    W Bad Ischl urodził się Wolfgang Loitzl, austriacki skoczek narciarski, indywidualny mistrz świata z 2009 r.; w drużynie - złoty medalista olimpijski na igrzyskach w Vancouver (2010) i wielokrotny mistrz świata.

  • 14.1

    Telewizyjna premiera sztuki Jana Drdy „Igraszki z diabłem” w reżyserii Tadeusza Lisa, z Marianem Kociakiem, Markiem Kondratem i Barbarą Wrzesińską w rolach głównych.

  • 15.1

    Leszek Herdegen. Fot. PAP/E. Wołoszczuk

    W Toruniu zmarł Leszek Herdegen, aktor, literat; uczestnik Powstania Warszawskiego.

  • 16.1

    Premiera filmu "Godzina W" w reżyserii Janusza Morgensterna.

  • 17.1

    Zbigniew Romaszewski. Fot. PAP/T. Michalak

    Powstała Komisja Helsińska KSS KOR. W jej skład weszli: Ludwik Cohn, Edward Lipiński, Zbigniew Romaszewski i Aniela Steinsbergowa.

  • 24.1

    Izba Reprezentantów Kongresu USA przyjęła rezolucję wzywającą do zbojkotowania igrzysk olimpijskich w Moskwie.

  • 26.1

    W Zakopanem odbyły się pierwsze zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich; zwyciężył w nich Stanisław Bobak.

  • 31.1

    Sejm powołał Naczelny Sąd Administracyjny.

  • 11.2

    W Warszawie rozpoczął obrady VIII Zjazd PZPR (11-15 II). 

  • 11.2

    Premiera nagrodzonego Oscarem filmu „Moskwa nie wierzy łzom” w reżyserii Władimira Mieńszowa.

  • 13.2

    Marian Rejewski. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Marian Rejewski, matematyk, kryptolog, odegrał kluczową rolę w złamaniu kodów niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. 

  • 13.2

    W Lake Placid rozpoczęły się XIII Zimowe Igrzyska Olimpijskie.

  • 17.2

    Krzysztof Wielicki (L) i Leszek Cichy. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki jako pierwsi w historii dokonali zimowego wejścia na Mount Everest.

  • 18.2

    Edward Babiuch. Fot. PAP/D. Gładysz

    Dymisję z funkcji premiera złożył Piotr Jaroszewicz. Jego następcą został Edward Babiuch

  • 22.2

    W Montreux w Szwajcarii zmarł Oskar Kokoschka, austriacki malarz, grafik, pisarz, przedstawiciel ekspresjonizmu.

  • 28.2

    Jadwiga Jędrzejowska. Fot. NAC.

    W Katowicach zmarła Jadwiga Jędrzejowska, najwybitniejsza polska tenisistka lat międzywojennych, w drugiej połowie lat 30. należała do ścisłej światowej czołówki; finalistka turnieju wimbledońskiego w 1937 r.; 22-krotnie zdobywała tytuł mistrzyni Polski w grze pojedynczej, pierwszy raz w 1929 r., ostatni w 1964 r.

  • 2.3

    Jarosław Iwaszkiewicz. Fot. PAP/C.Langda

    W Warszawie zmarł Jarosław Iwaszkiewicz, poeta, prozaik, dramatopisarz, tłumacz i eseista; współtwórca poetyckiej grupy Skamander; autor m.in. opowiadań „Panny z Wilka”, „Brzezina”, powieści „Czerwone tarcze” oraz „Sława i chwała”; wieloletni prezes Związku Literatów Polskich.

  • 13.3

    Na 3 lata więzienia skazany został Edmund Zadrożyński, opozycyjny działacz robotniczy z Grudziądza, założyciel Niezależnego Ruchu Robotniczego. 

  • 14.3

    Katastrofa lotnicza samolotu PLL LOT lł-62 "Mikołaj Kopernik". Warszawa 1980-03-14. Fot. PAP/CAF/M. Kłoś

    W pobliżu Okęcia rozbił się samolot PLL LOT IŁ-62 "Kopernik", lecący z Nowego Jorku; zginęli wszyscy znajdujący się na pokładzie-87 osób; wśród nich piosenkarka Anna Jantar i bokserska reprezentacja USA. 

  • 18.3

    "Portret młodej kobiety" Tamary Łempickiej. Fot. NAC

    W Cuernavaca w Meksyku zmarła Tamara Łempicka, malarka polskiego pochodzenia, czołowa przedstawicielka stylu art deco.

  • 18.3

    W Muralto w Szwajcarii zmarł Erich Fromm, filozof, psycholog, jeden z twórców psychoanalizy humanistycznej; autor książek „Ucieczka od wolności”, „Niech się stanie człowiek”, „Zdrowe społeczeństwo” i „Mieć czy być”.

  • 21.3

    Ronaldinho. Fot. PAP/EPA

    W Porto Alegre urodził się Ronaldinho, piłkarz, wielokrotny reprezentant Brazylii, w 2002 r. wraz z drużyną narodową zdobył złoty medal na mistrzostwach świata; zawodnik m.in. Paris Saint-Germain, FC Barcelony - z którą zwyciężył w Lidze Mistrzów w 2006 r., a także AC Milan.

  • 21.3

    Studzienka im. Walentego Badylaka na Rynku Głównym w Krakowie. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    Protestując "przeciw zmowie milczenia wokół zbrodni w Katyniu, demoralizacji młodzieży i zniszczeniu rzemiosła" Walenty Badylak dokonał aktu samospalenia w Krakowie. 

  • 21.3

    Marit Bjoergen. Fot. PAP/EPA

    W Trondheim urodziła się Marit Bjoergen, norweska biegaczka narciarska, jedna z najwybitniejszych zawodniczek w historii tej dyscypliny; sześciokrotna mistrzyni olimpijska, czternastokrotna mistrzyni świata i czterokrotna zdobywczyni Pucharu Świata.

  • 29.3

    Piotr Głowacki. Fot. PAP/L. Szymański

    W Toruniu urodził się Piotr Głowacki, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Dziewczyna z szafy”, „80 milionów” i „Disco polo”; za rolę w filmie „Bogowie” uhonorowany nagrodą Orła dla najlepszego aktora drugoplanowego.

  • 31.3

    W Phoenix w stanie Arizona zmarł Jesse Owens, lekkoatleta, czterokrotny mistrz olimpijski z Berlina (1936).

  • 3.4

    Edward Babiuch. Fot. PAP/CAF

    Edward Babiuch zastąpił na stanowisku premiera Piotra Jaroszewicza.

  • 4.4

    Aleksander Ford. Fot. PAP/CAF/C. Langda

    W Nowym Jorku zmarł Aleksander Ford, reżyser, autor filmów "Ulica Graniczna", "Krzyżacy", "Pierwszy dzień wolności", "Młodość Chopina" i "Ósmy dzień tygodnia".

  • 4.4

    Władysław Tatarkiewicz. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł prof. Władysław Tatarkiewicz, filozof, historyk.

  • 11.4

    Oświadczenie KSS KOR w 40. rocznicę zbrodni katyńskiej, wyrażające przekonanie, że ujawnienie stalinowskich zbrodni wobec obywateli polskich "będzie istotnym krokiem w kierunku braterstwa i przyjaźni z narodem rosyjskim".

  • 14.4

    Ukazał się debiutancki album zespołu Iron Maiden.

  • 15.4

    W Paryżu zmarł Jean-Paul Sartre, filozof, jeden z czołowych przedstawicieli egzystencjalizmu,pisarz, krytyk literacki, zwolennik marksizmu; autor m.in. prac "Byt i nicość" oraz "Egzystencjalizm jest humanizmem", a także powieści "Mdłości" i "Drogi do wolności"; w 1964 r. przyznano mu literacką Nagrodę Nobla, której nie przyjął.

  • 18.4

    Zimbabwe proklamowało niepodległość.

  • 24.4

    W Paryżu zmarł Alejo Carpentier, kubański pisarz, muzykolog, autor powieści "Podróż do źródeł czasu".

  • 24.4

    Amerykańscy komandosi z Delta Force podjęli nieudaną próbę odbicia 52 amerykańskich zakładników, przetrzymywanych przez radykalnych studentów irańskich w zajętym przez nich budynku ambasady USA w Teheranie; zakładników wypuszczono z Iranu dopiero 20 stycznia 1981 r., w dniu zaprzysiężenia nowego prezydenta USA Ronalda Reagana.

  • 29.4

    Alfred Hitchcock. Fot. PAP/EPA

    W Los Angeles zmarł Alfred Hitchcock, mistrz kina grozy, reżyser, scenarzysta, twórca filmów kryminalnych i sensacyjnych; do najbardziej znanych jego dzieł należą "Nieznajomi z pociągu", "Okno na podwórze", "Północ-północny zachód", "Psychoza" i "Ptaki" (1963).

  • 4.5

    Josip Broz Tito. Fot. PAP/J. Morek

    W Lublanie zmarł Josip Broz Tito, jugosłowiański działacz komunistyczny; w czasie II wojny światowej dowódca komunistycznych oddziałów partyzanckich; w latach 1945-1980 przywódca Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, sprawujący rządy dyktatorskie.

  • 7.5

    Początek głodówki w kościele św. Krzysztofa w Podkowie Leśnej na znak solidarności z uwięzionymi Mirosławem Chojeckim i Dariuszem Kobzdejem, głodującymi w więzieniach, oraz innymi więźniami politycznymi.

  • 7.5

    W Stalowej Woli urodził się Maciej Zakościelny, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Tylko mnie kochaj”, „Dlaczego nie!”, „Serce na dłoni”, a także w serialach „Kryminalni” i „Czas honoru”.

  • 15.5

    W Łodzi urodził się O.S.T.R, Adam Ostrowski, raper, freestyle'owiec, muzyk, kompozytor.

  • 20.5

    Do Gdyni dopłynął Henryk Jaskuła, który jako pierwszy Polak i trzeci żeglarz w historii, samotnie, bez zawijania do portów, okrążył Ziemię; dokonał tego na "Darze Przemyśla" płynąc tzw. trasą z wiatrem, poczynając od Przylądka Dobrej Nadziei (RPA); rejs trwał 344 dni.

  • 21.5

    Ida Kamińska. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Nowym Jorku zmarła Ida Kamińska, aktorka, reżyserka, pedagog, tłumaczka; w latach 1955-1968 dyrektor Państwowego Teatru Żydowskiego w Warszawie; w 1967 r. otrzymała nominację do Oscara w kategorii najlepszej roli kobiecej za rolę w filmie "Sklep przy głównej ulicy”; w 1968 r. wyemigrowała do USA.

  • 1.6

    W USA rozpoczęła nadawanie stacja telewizyjna CNN.

  • 6.6

    W Jarocinie rozpoczął się I Ogólnopolski Przegląd Muzyki Młodej Generacji.

  • 7.6

    W Pacific Palisades w Kalifornii zmarł Henry Miller, pisarz, autor powieści "Zwrotnik Raka", "Zwrotnik Koziorożca", a także trylogii "Różoukrzyżowanie": "Sexus", "Plexus", "Nexus"

  • 7.6

    Marian Spychalski. Fot. PAP/M.Sokołowski

    W Warszawie zmarł Marian Spychalski, działacz komunistyczny, minister obrony narodowej, marszałek Polski, przewodniczący Rady Państwa PRL.

  • 11.6

    We Włoszech rozpoczęły się VI Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej.

  • 16.6

    Premiera filmu „Sowizdrzał Świętokrzyski” w reżyserii Henryka Kluby.

  • 17.6

    W Lynwood w Kalifornii urodziła się Venus Williams, amerykańska tenisistka, pięciokrotna zwyciężczyni Wimbledonu, dwukrotnie tryumfowała w US Open; czterokrotna mistrzyni olimpijska: złoty medal w grze pojedynczej i podwójnej na igrzyskach w Sydney (2000); złote medale w grze podwójnej na igrzyskach w Pekinie (2008) i Londynie (2012).

  • 20.6

    Premiera filmu „Błękitna laguna” w reżyserii Randala Kleisera.

  • 22.6

    W Rzymie w finale VI Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej RFN pokonała 2:1 Belgię.

  • 23.6

    Premiera filmu „Olimpiada ‘40” w reżyserii Andrzeja Kotkowskiego.

  • 1.7

    Podwyżka cen mięsa i jego przetworów, której konsekwencją były strajki protestacyjne m.in. w Mielcu, Ursusie, Poznaniu, Sanoku i Tarnowie.

  • 8.7

    Jedni z organizatorów strajku w 1980 r. w WSK PZL: J.Lesnika,A.Bondos,P.Karwowski,S.Pietruszewski. Fot. PAP/M.Trembecki

    Rozpoczął się strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL - Świdnik, który zapoczątkował Lubelski Lipiec`80 - wielką falę strajkową na Lubelszczyźnie, trwającą do 25 lipca. W sumie w protestach wzięło udział 150 zakładów.

  • 11.7

    W WSK PZL Świdnik powstał Komitet Strajkowy.

  • 11.7

    Zygmunt Berling. Fot. PAP

    W Konstancinie zmarł gen. Zygmunt Berling, żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej; w latach 1939-1941 przebywał w niewoli sowieckiej; współpracował z NKWD; dowódca 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki (1943), następnie dowódca 1 Armii WP (1944).

  • 13.7

    W Warszawie urodziła się Karolina Gruszka, aktorka filmowa i teatralna, laureatka Złotych Lwów Gdańskich za rolę Oli w „Kochankach z Marony”, żona rosyjskiego reżysera Iwana Wyrypajewa.

  • 16.7

    W Lublinie wybuchł strajk kolejarzy, do którego przyłączyły się inne zakłady pracy.

  • 19.7

    W Moskwie rozpoczęły się XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie. Polscy reprezentanci zdobyli na nich 32 medale, w tym 3 złote. Część państw, m.in. USA i RFN, zbojkotowały moskiewskie igrzyska, protestując w ten sposób przeciwko sowieckiej agresji na Afganistan.

  • 23.7

    W większości lubelskich zakładów zakończyły się strajki.

  • 25.7

    Włodzimierz Wysocki. Fot. PAP/T.Walczak

    W Moskwie zmarł Włodzimierz Wysocki, rosyjski pieśniarz, poeta, aktor Teatru na Tagance.

  • 3.8

    W Toronto zmarł Zdzisław Krasnodębski, pilot, pułkownik WP; uczestnik kampanii polskiej 1939 r. i francuskiej 1940 r.; założyciel i pierwszy dowódca Dywizjonu 303.

  • 3.8

    W Moskwie zakończyły się XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie; polscy reprezentanci zdobyli na nich 32 medale, wśród nich trzy złote.

  • 14.8

    Stocznia Gdańska. Sierpień 1980. Fot. PAP/CAF/J. Uklejewski

     Początek strajku w Stoczni Gdańskiej. W kilku wydziałach Stoczni Gdańskiej pracownicy przerwali pracę. Bezpośrednim powodem protestu było żądanie przywrócenia Anny Walentynowicz do pracy. Powstał Komitet Strajkowy.

  • 15.8

     Po wybuchu strajku w Stoczni Gdańskiej protesty rozszerzyły się na inne zakłady Trójmiasta, objęły także Elbląg i Szczecin. W południe władze przerwały łączność telefoniczną Wybrzeża z resztą Polski. I sekretarz KC PZPR Edward Gierek przerwał urlop na Krymie i powrócił do kraju.

  • 16.8

    Lech Wałęsa. Fot. PAP/CAF/J. Uklejewski

    W Stoczni Gdańskiej przedstawiciele strajkujących zakładów powołali Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, którego przewodniczącym został Lech Wałęsa.

    W nocy z 16 na 17 sierpnia MKS sformułował 21 postulatów, dotyczących m.in. prawa do strajku i tworzenia wolnych związków zawodowych oraz uwolnienia wszystkich więźniów politycznych

  • 17.8

    W Stoczni Gdańskiej odprawiono niedzielną mszę, po której przed bramą stoczni, gdzie w grudniu 1970 r. strzelano do robotników, postawiono krzyż.

  • 18.8

    Gdański MKS przedstawił wojewodzie listę 21 postulatów.

  • 18.8

    Strajk w Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego. Przewodniczącym Komitetu Strajkowego wybrano Mariana Jurczyka.

  • 19.8

    W katastrofie kolejowej pod Toruniem zginęło 65 osób, a 50 zostało rannych.

  • 19.8

    Gdański MKS zażądał od premiera Edwarda Babiucha podjęcia rokowań. MKS reprezentował już ponad 150 zakładów, w których trwały strajki okupacyjne.

  • 19.8

    Marian Jurczyk. 1980 r. Fot. PAP/CAF/J. Uklejewski

    W Szczecinie powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, jego przewodniczącym wybrano Mariana Jurczyka. Szczeciński MKS przedstawił listę 36 postulatów.

  • 20.8

    SB aresztowała ponad dwudziestu członków i współpracowników KOR.

  • 20.8

    Apel 64 intelektualistów do władz o rozpoczęcie rozmów z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym na Wybrzeżu.

  • 21.8

     Delegacja rządowa pod przewodnictwem wicepremiera Kazimierza Barcikowskiego rozpoczęła rozmowy z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym w Szczecinie.

  • 21.8

    Początek strajku w Hucie im. Lenina w Krakowie.

  • 21.8

    Wicepremier Mieczysław Jagielski stanął na czele Komisji Rządowej negocjującej z gdańskim Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym.

  • 22.8

    Rozmowy szczecińskiego Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z Komisją Rządową.

  • 22.8

    W Gdańsku doszło do spotkania delegacji Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z wicepremierem Mieczysławem Jagielskim.

  • 23.8

    Lech Wałęsa. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    Lech Wałęsa wezwał do zaprzestania represji wobec osób wspomagających strajk. W Stoczni Gdańskiej ukazał się pierwszy numer "Strajkowego Biuletynu Informacyjnego SOLIDARNOŚĆ".

  • 23.8

    W Stoczni Gdańskiej Komisja Rządowa podjęła rozmowy z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym, ich przebieg transmitowano przez zakładowy radiowęzeł.

  • 24.8

    Spotkanie Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z przybyłymi do Stoczni Gdańskiej sygnatariuszami apelu intelektualistów. Przy MKS powstała komisja ekspertów, w skład której weszli: Tadeusz Mazowiecki, Bronisław Geremek, Tadeusz Kowalik, Andrzej Wielowieyski, Jadwiga Staniszkis, Waldemar Kuczyński, Bohdan Cywiński.

  • 24.8

    Ze stanowiska prezesa Rady Ministrów odwołano Edwarda Babiucha. Obowiązki premiera przejął Józef Pińkowski.

  • 25.8

    Biuro Polityczne KC KPZR powołało specjalną Komisję do spraw Polski. Jej przewodniczącym został Michaił Susłow.

  • 26.8

    Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński wygłosił kazanie na Jasnej Górze, które zostało w ocenzurowanej formie wyemitowane przez media.

  • 27.8

    Dziennikarze przebywający na Wybrzeżu zaprotestowali przeciw dezinformacji i nieobiektywnym komentarzom centralnej prasy.

  • 27.8

    W Gdańsku trwały rozmowy grupy roboczej. Gdański Międzyzakładowy Komitet Strajkowy reprezentował już 500 przedsiębiorstw.

  • 27.8

    W Szczecinie wicepremier Kazimierz Barcikowski odrzucił żądanie utworzenia wolnych związków zawodowych.

  • 28.8

    Początek strajku w kopalni "Manifest Lipcowy" w Jastrzębiu.

  • 28.8

    Lech Wałęsa wygłosił przy bramie Stoczni Gdańskiej przemówienie, w którym apelował do załóg w zakładach całej Polski o zgłaszanie akcesu do Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, ale bez przerywania pracy.

  • 29.8

    Jarosław Sienkiewicz. Fot. PAP/S. Jakubowski

    W Jastrzębiu powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, na jego czele stanął Jarosław Sienkiewicz.

  • 30.8

    V Plenum KC PZPR zatwierdziło porozumienie zawarte w Szczecinie i podjęło decyzję o podpisaniu porozumienia w Gdańsku. W całym kraju narastała fala strajków.

  • 30.8

    Podpisanie Porozumienia Szczecińskiego - szefowie: MKS M. Jurczyk i Komisji Rządowej K. Barcikowski. Fot.PAP/CAF/J.Undro

    W Szczecinie Kazimierz Barcikowski i Marian Jurczyk podpisali porozumienie pomiędzy przedstawicielami władz a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym.

  • 30.8

    W Gdańsku parafowano dokument postanawiający, że w zakładach pracy mogą powstać wolne związki zawodowe z prawem do strajku.

  • 31.8

    Lech Wałęsa. Gdańsk 31.08.1980. Fot. PAP/E. Ciołek

    W sali BHP Stoczni Gdańskiej podpisano porozumienie między Komisją Rządową a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym, reprezentującym ponad 700 zakładów z całej Polski. Delegacja rządowa zgodziła się m.in. na utworzenie nowych, niezależnych, samorządnych związków zawodowych, prawo do strajku, budowę pomnika ofiar grudnia 1970, transmisje niedzielnych mszy św. w Polskim Radiu i ograniczenie cenzury; przyjęto też zapis, że nowe związki zawodowe uznają kierowniczą rolę PZPR w państwie; uroczystość podpisania porozumienia transmitowała TVP.

  • 1.9

    Prasa opublikowała teksty porozumień podpisanych przez stronę rządową z Międzyzakładowymi Komitetami Strajkowymi w Szczecinie i Gdańsku.

  • 1.9

    Strajkujące zakłady w Gdańsku, Szczecinie i Elblągu podjęły pracę; strajkowały jeszcze kopalnie na Górnym Śląsku.

  • 2.9

    Na Uniwersytecie Gdańskim utworzono Tymczasowy Komitet Założycielski Niezależnego Związku Studentów (NZS).

  • 2.9

    Parorama Starego Miasta w Warszawie. Fot. PAP/A. Rybczński

    Stare Miasto w Warszawie zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

  • 3.9

    Podpisanie Porozumień Jastrzębskich w kopalni „Manifest Lipcowy”. 03.09.1980. Fot. PAP/CAF/St. Jakubowski

    W Jastrzębiu podpisano porozumienia pomiędzy Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym a Komisją Rządową; śląskie kopalnie wznowiły pracę.

  • 5.9

    W Szwajcarii otwarto tunel drogowy Świętego Gotarda o długości 16,9 km.

  • 5.9

    Edward Gierek. Fot. PAP/I. Radkiewicz

    Początek VI Plenum KC PZPR, na którym odwołano z funkcji I sekretarza Edwarda Gierka. Jego następcą na tym stanowisku został Stanisław Kania.

  • 5.9

    Premiera filmu „Grzeszny żywot Franciszka Buły” w reżyserii Janusza Kidawy.

  • 11.9

    W Hucie Katowice Międzyzakładowy Komitet Robotniczy podpisał porozumienie z Komisją Rządową.

  • 15.9

    W Nowym Jorku zmarł Bill Evans, pianista i kompozytor jazzowy.

  • 17.9

    Pomnik Poległych Stoczniowców. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    W Gdańsku przedstawiciele Międzyzakładowych Komitetów Założycielskich i Międzyzakładowych Komisji Robotniczych podjęli decyzję o utworzeniu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność".

  • 17.9

    Powołano Krajową Komisję Porozumiewawczą NSZZ "Solidarność" pod kierownictwem Lecha Wałęsy.

  • 19.9

    Premiera filmu „Constans” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego.

  • 21.9

    Polskie Radio, zgodnie z podpisanymi przez władze komunistyczne porozumieniami, przeprowadziło pierwszą transmisję mszy świętej.

  • 22.9

    Początek wojny iracko-irańskiej.

  • 22.9

    W Sądzie Wojewódzkim w Warszawie Ogólnopolski Komitet Założycielski złożył wniosek o rejestrację Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

  • 23.9

    Premiera filmu "Urodziny młodego warszawiaka" w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.

  • 23.9

    Leszek Moczulski. Fot. PAP/I. Sobieszczuk

    W Warszawie władze komunistyczne aresztowały przywódcę Konfederacji Polski Niepodległej Leszka Moczulskiego.

  • 24.9

    W Warszawie odbyło się pierwsze od 1967 r. posiedzenie Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu.

  • 24.9

    Lech Wałęsa na ramionach związkowców przed Sądem Wojewódzkim. 1980.09.24. Fot. PAP/J. Morek

    W Sądzie Wojewódzkim w Warszawie został złożony wniosek o rejestrację NSZZ "Solidarność" z siedzibą w Gdańsku.

  • 25.9

    W Los Angeles zmarł Lewis Milestone, reżyser, scenarzysta, autor filmów „Awantura arabska” – Oscar za reżyserię (1929) oraz „Na Zachodzie bez zmian” - Oscary za reżyserię i w kategorii najlepszy film (1930).

  • 30.9

    W Koszycach urodziła się Martina Hingis, szwajcarska tenisistka; pięciokrotnie triumfowała w turniejach wielkoszlemowych: trzykrotnie w Australian Open (1997-1999), raz w Wimbledonie (1997) i raz w US Open (1997).

  • 2.10

    W Warszawie rozpoczął się X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

  • 3.10

    W wielu zakładach pracy na wezwanie "Solidarności" odbył się jednogodzinny strajk, jako protest przeciwko opieszałości we wprowadzaniu w życie Porozumień Sierpniowych.

  • 3.10

    W Warszawie zmarł Jerzy Żurawlew, pianista, pedagog, inicjator Konkursu Chopinowskiego; w latach 1923-1939 profesor warszawskiej Wyższej Szkoły Muzycznej im. Fryderyka Chopina, a od 1949 r. Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie.

  • 9.10

    Czesław Miłosz. Fot. PAP/J.Undro

    Czesław Miłosz otrzymał literacką Nagrodę Nobla.

  • 9.10

    Gen. Bronisław Duch. Źródło: NAC

    W Londynie zmarł gen. Bronisław Duch, dowódca 1 Dywizji Grenadierów we Francji (1940) i 3 Dywizji Strzelców Karpackich (1943-1946).

  • 18.10

    W Warszawie przedstawiciele Komitetów Założycielskich NZS uchwalili statut i wybrali ogólnopolskie władze związku.

  • 19.10

    W Warszawie zakończył się X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina; jego zwycięzcą został Dang Thai Son z Wietnamu.

  • 24.10

    Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował NSZZ "Solidarność", sędzia Zdzisław Kościelniak dopisał jednak do statutu związku ustęp o "kierowniczej roli PZPR". "Solidarność" nie zgodziła się z tym, ogłosiła gotowość strajkową na 12 listopada i odwołała się do Sądu Najwyższego.

  • 31.10

    W szpitalu psychiatrycznym w Górnej Grupie w pow. świeckim wybuchł pożar, w wyniku którego zginęło 55 pacjentów, a 26 zostało ciężko poparzonych.

  • 4.11

    Ronald Reagan. Fot. PAP/EPA

    Ronald Reagan wygrał wybory prezydenckie w USA.

  • 7.11

    W Ciudad Juarez w Meksyku zmarł Steve McQueen, amerykański aktor, znany z ról w filmach "Siedmiu wspaniałych", "Wielka ucieczka", "Bullitt", "Le Mans" i "Papillon".

  • 9.11

    Tomasz Borkowy w serialu "Dom". Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera serialu telewizyjnego "Dom" w reżyserii Jana Łomnickiego.

  • 10.11

    Lech Wałęsa. Fot. PAP/J. Morek

    Sąd Najwyższy w Warszawie zarejestrował NSZZ "Solidarność", uchylając poprawki wprowadzone przez Sąd Wojewódzki.

  • 13.11

    Sąd Wojewódzki w Warszawie odrzucił wniosek o rejestrację NZS.

  • 14.11

    Premiera filmu „Wściekły byk” w reżyserii Martina Scorsese, nagrodzonego dwoma Oscarami.

  • 15.11

    Teatr Cricot 2. Próba do spektaklu Tadeusza Kantora "Wielopole, wielopole...". Fot. PAP/J. Ochoński

    W Krakowie odbyła się prapremiera spektaklu Tadeusza Kantora "Wielopole, Wielopole".

  • 1.12

    Edward Gierek. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Warszawie rozpoczęło obrady VII plenum KC PZPR, na którym przyjęto uchwałę o zwołaniu IX Zjazdu partii; na plenum podjęto decyzję o usunięciu z KC byłego I sekretarza Edwarda Gierka.

  • 2.12

    W Paryżu zmarł Romain Gary, właściwie Romain Kacev, urodzony w Wilnie pisarz, dyplomata, dwukrotny laureat Nagrody Goncourtów, najbardziej prestiżowego francuskiego wyróżnienia literackiego.

  • 3.12

    W Orsay pod Paryżem zmarł Oswald Mosley, angielski polityk, założyciel i lider Brytyjskiej Unii Faszystów (1932-1940); w 1940 r. internowany przez władze brytyjskie.

  • 4.12

    Stanisława Walasiewicz. Źródło: NAC

    W Cleveland, w czasie napadu na sklep, została śmiertelnie postrzelona Stanisława Walasiewicz, polska lekkoatletka, wielokrotna rekordzistka świata, mistrzyni olimpijska w biegu na 100 m z Los Angeles w 1932 r.

  • 5.12

    W Moskwie odbyła się narada przywódców państw Układu Warszawskiego na temat sytuacji panującej w Polsce. Większość z obecnych oceniła ją jako kontrrewolucyjne zagrożenie. Decyzja o podjęciu interwencji militarnej jednak nie zapadła.

  • 7.12

    W Gdańsku odbyła się pierwsza publiczna projekcja filmu "Robotnicy `80", przedstawiającego sierpniowy strajk w Stoczni Gdańskiej i rozmowy MKS z Komisją Rządową.

  • 8.12

    Przed budynkiem Dakota House na nowojorskim Manhattanie Marc David Chapman zastrzelił Johna Lennona.

  • 9.12

    Pożar w Karlinie. Fot. PAP/J. Undro

    Erupcja ropy i gazu ziemnego w Karlinie.

  • 10.12

    Przy Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ "Solidarność" powstał Komitet Obrony Więzionych za Przekonania.

  • 10.12

    Czesław Miłosz. Fot. PAP/A. Hawałej

    Czesław Miłosz odebrał literacką Nagrodę Nobla.

  • 16.12

    Gen. Stanisław Tatar. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł gen. Stanisław Tatar, w latach 1940-1943 szef Oddziału III Operacyjnego KG ZWZ-AK, od 1943 r. zastępca Komendanta Głównego AK; w 1951 r. skazany przez władze komunistyczne w "procesie generałów" na dożywotnie więzienie; w 1956 r. zwolniony i zrehabilitowany.

  • 16.12

    Pomnik Poległych Stoczniowców. Fot. PAP/J. Uklejewski

    W Gdańsku odsłonięto Pomnik Poległych Stoczniowców, którzy zostali zabici w czasie tłumienia przez władze komunistyczne robotniczych protestów w grudniu 1970 r.

  • 16.12

    W Berlinie Zachodnim zmarł Jan Fethke, reżyser, scenarzysta, autor filmów „Zapomniana melodia”, „Złota maska” i „Irena do domu!”.

  • 18.12

    W Nowym Jorku urodziła się Christina Aguilera, amerykańska piosenkarka, zdobywczyni pięciu nagród Grammy.

  • 18.12

    W Moskwie zmarł Aleksiej Kosygin, działacz komunistyczny, członek Biura Politycznego KC KPZR od 1946 r., premier Związku Sowieckiego w latach 1964-1980.

  • 21.12

    W Warszawie zmarł Stanisław Jaśkiewicz, aktor teatralny i filmowy.

  • 24.12

    Premiera pierwszego odcinka serialu telewizyjnego "Królowa Bona" w reżyserii Janusza Majewskiego, z Aleksandrą Śląską w roli tytułowej.

  • 24.12

    W Amhle zmarł Karl Doenitz, dowódca nazistowskiej Kriegsmarine, ostatni przywódca III Rzeszy

  • 29.12

    W Ustrzykach Dolnych rolnicy rozpoczęli strajk okupacyjny w budynku Urzędu Miasta i Gminy, domagając się rejestracji NSZZ Rolników "Solidarność Wiejska".

  • 29.12

    W Moskwie zmarła Nadieżda Jakowlewna Mandelsztam, żona poety Osipa Mandelsztama, pisarka, kustoszka pamięci o mężu; wiele z jego wierszy przechowała, ucząc się ich na pamięć.

  • 30.12

    Opuszczono banderę na SS „Sołdek”, pierwszym polskim statku wybudowanym po II wojnie światowej.

  • 31.12

    W Toronto w Kanadzie zmarł Marshall MacLuhan, filozof, teoretyk komunikacji, twórca koncepcji „Globalnej wioski komunikacyjnej”.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL