Daty

Kalendarz dat

1985

  • 3.1

    Tadeusz Pełczyński. 1938 r. Fot. NAC

    W Londynie zmarł gen. Tadeusz Pełczyński, szef Oddziału II Sztabu Głównego WP (1935-1938); w latach 1941-1944 szef sztabu KG ZWZ-AK; od 1943 r. zastępca dowódcy AK.

  • 17.1

    W Warszawie zmarł prof. Ludwik Bazylow, badacz dziejów Europy Wschodniej, autor wielu książek poświęconych historii Rosji.

  • 17.1

    W Warszawie na Wybrzeżu Helskim odsłonięto pomnik "Kościuszkowców".

  • 21.1

    Premiera filmu „Ręce do góry” w reżyserii Jerzego Skolimowskiego.

  • 21.1

    Andrzej Czok i Jerzy Kukuczka dokonali pierwszego zimowego wejścia na Dhaulagiri (8167 m) w Himalajach.

  • 28.1

    Premiera filmu „O-bi, O-ba. Koniec cywilizacji” w reżyserii Piotra Szulkina.

  • 31.1

    Józef Mackiewicz. Fot. NAC

     W Monachium zmarł Józef Mackiewicz, prozaik, publicysta, autor książek "Kontra", "Droga donikąd", "Nie trzeba głośno mówić", "Lewa wolna"; w maju 1943 r., po odkryciu w Katyniu grobów oficerów polskich zamordowanych przez Sowietów, na zaproszenie niemieckie i za zgodą polskich władz podziemnych udał się do Katynia jako obserwator ekshumacji zwłok, opisał to w książce "Katyń: zbrodnia bez sądu i kary" (1944).

  • 2.2

    Rozpoczął działalność Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem.

  • 7.2

    Ks. Jerzy Popiełuszko. Fot. PAP/E. Ciołek

    W Toruniu zapadł wyrok w procesie sprawców porwania i zamordowania księdza Jerzego Popiełuszki: kpt. Grzegorz Piotrowski i płk Adam Pietruszka zostali skazani na 25 lat, por. Leszek Pękala na 15 lat, por. Waldemar Chmielewski na 14 lat pozbawienia wolności. 

  • 12.2

    Maciej Berbeka i Maciej Pawlikowski dokonali pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Czo Oju.

  • 13.2

    W Gdańsku SB zatrzymała pod zarzutem udział w konspiracyjnym posiedzeniu TKK NSZZ "Solidarność": Władysława Frasyniuka, Bogdana Lisa i Adama Michnika. 

  • 15.2

    Premiera filmu „Nadzór” w reżyserii Wiesława Saniewskiego.

  • 24.2

    W Warszawie zmarł Jerzy Kreczmar, reżyser, eseista, teatrolog, tłumacz. 

  • 24.2

    W Zakopanem odbyło się inauguracyjne przedstawienie Teatru im. Stanisława Ignacego Witkiewicza.

  • 7.3

    Arkady Fiedler. Fot. PAP/Z. Staszyszyn

    W Puszczykowie pod Poznaniem zmarł Arkady Fiedler, podróżnik, pisarz; uczestnik powstania wielkopolskiego, żołnierz POW, w czasie II wojny światowej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie; autor ponad 30 książek m.in. "Dywizjonu 303" i "Kanady pachnącej żywicą".

  • 7.3

    Ukazał się singiel „We Are the World”.

  • 9.3

    W Warszawie spłonął gmach Teatru Narodowego. 

  • 10.3

    W Moskwie zmarł sekretarz generalny KPZR Konstantin Czernienko. 

  • 11.3

    Nowym sekretarzem generalnym KPZR, po śmierci Konstantina Czerenieniki, został Michaił Gorbaczow. 

  • 17.3

    W kościele św. Krzyża w Podkowie Leśnej członkowie NZS rozpoczęli głodówkę w intencji uwolnienia Marka Adamkiewicza, skazanego na 2,5 roku za odmowę złożenia przysięgi wojskowej zawierającej deklarację wierności i socjalizmowi i sojuszowi z Armią Radziecką.

  • 19.3

    Leopold Tyrmand. Fot.PAP

    W Fort Meyers na Florydzie zmarł Leopold Tyrmand, prozaik, publicysta, krytyk muzyczny, popularyzator jazzu, autor m.in. powieści „Zły” oraz „Dziennika 1954”.

  • 21.3

    W Warszawie zmarł Stanisław Rembek, pisarz, autor m.in. powieści „Wyrok na Franciszka Kłosa” i „W polu”.

  • 25.3

    Premiera filmu „Baryton” w reżyserii Janusza Zaorskiego.

  • 28.3

    W Saint-Paul de Vence na południu Francji zmarł Marc Chagall, wybitny malarz, grafik, scenograf i ilustrator, urodzony w rodzinie chasydzkiej koło Witebska.

  • 29.3

    W Rzymie rozpoczęły się I Światowe Dni Młodzieży.

  • 30.3

    W Katowicach zmarł Stefan Maria Kuczyński, historyk, mediewista, autor powieści historycznych, m.in. "Zawisza Czarny" oraz licznych prac naukowych, m.in. „Wielka wojna z Zakonem Krzyżackim”.

  • 6.4

    Stanisław Zaczyk. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Stanisław Zaczyk, aktor filmowy i teatralny, wystąpił m.in. w serialach „Stawka większa niż życie”, „Polskie drogi”, „Dom”, a także w filmach „Czekam w Monte-Carlo” i „Jezioro osobliwości”.

  • 11.4

    W Tiranie zmarł Enver Hodża, komunistyczny dyktator Albanii, sprawujący władzę od 1944 r.

  • 12.4

    W Warszawie Sąd Wojewódzki zarejestrował Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ)

  • 14.4

    W Krakowie ogłoszono deklarację założycielską Ruchu Wolność i Pokój (WiP)

  • 16.4

    W Warszawie zmarł Tadeusz Bartosik, aktor, w latach 1976-1982 dyrektor i kierownik artystyczny Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie; wystąpił m.in. w filmach "Zezowate szczęście", "Historia współczesna", a także w serialach "Stawka większa niż życie" i "Doktor Murek".

  • 18.4

     W Kostrzynie nad Odrą urodził się Łukasz Fabiański, piłkarz, bramkarz reprezentacji Polski, zawodnik m.in. Legii Warszawa i Arsenalu Londyn; od 2014 r. w Swansea City AFC.

  • 22.4

    Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego w Toruniu w sprawie zabójców księdza Jerzego Popiełuszki.

  • 26.4

    W Warszawie przywódcy partii komunistycznych Bułgarii, Czechosłowacji, NRD, Polski, Rumunii, Węgier i Związku Sowieckiego podpisali protokół przedłużający istnienie Układu Warszawskiego na kolejne 20 lat.

  • 29.4

    Sejm uchwalił ustawę o Trybunale Konstytucyjnym.

  • 30.4

    Decyzja Rady Ministrów o przekazaniu OPZZ majątku "byłych związków zawodowych" (NSZZ "Solidarność" i CRZZ).

  • 3.5

    W Krakowie zmarł Wojciech Belon, poeta, pieśniarz, kompozytor, założyciel i lider zespołu Wolna Grupa Bukowina.

  • 6.5

    Premiera filmu „Vabank II, czyli riposta” w reżyserii Juliusza Machulskiego.

  • 7.5

    W Warszawie zmarł Adam Bahdaj, prozaik, tłumacz, autor popularnych utworów dla młodzieży; w czasie II wojny światowej kurier tatrzański.

  • 12.5

    W Warszawie zmarł Bohdan Wodiczko, dyrygent, pedagog; kierownik artystyczny i pierwszy dyrygent Filharmonii Narodowej w Warszawie; kierownik artystyczny filharmonii w Rejkiawiku; dyrektor artystyczny i pierwszy dyrygent Opery Warszawskiej; dyrygent Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i Telewizji w Katowicach; dyrektor i kierownik artystyczny Teatru Wielkiego w Łodzi.

  • 23.5

    Przed Sądem Wojewódzkim w Gdańsku rozpoczął się proces Władysława Frasyniuka, Bogdana Lisa i Adama Michnika, oskarżonych o kierowanie TKK NSZZ "Solidarność" oraz o "działania w celu wywołania niepokoju publicznego".

  • 29.5

    W Brukseli na stadionie Heysel przed finałowym meczem Pucharu Europy Juventus Turyn - Liverpool FC doszło do starć między angielskimi i włoskimi kibicami; w wyniku zamieszek śmierć poniosło 39 osób, głównie Włochów.

  • 3.6

    W Czechowicach-Dziedzicach urodził się Łukasz Piszczek, piłkarz, reprezentant Polski; od 2010 r. zawodnik Borussi Dortmund, z którą dwukrotnie zdobył mistrzostwo Niemiec; w 2013 r. wystąpił na Wembley w finale Ligi Mistrzów, w którym Borussia przegrała 1:2 z Bayernem Monachium.

  • 4.6

    W Gliwicach urodził się Lukas Podolski, piłkarz, reprezentant Niemiec, mistrz świata z 2014 r. i wicemistrz Europy z 2008 r.; zawodnik m.in. Bayern Monachium, Arsenalu Londyn; od jesieni 2015 r. gra dla tureckiego klubu Galatasaray SK.

  • 10.6

    Premiera filmu „Yesterday” w reżyserii Radosława Piwowarskiego.

  • 11.6

    Marian Zacharski. Fot. PAP/CAF/A. Rybczyński

    W Berlinie na moście Glienicke Marian Zacharski, agent wywiadu PRL, skazany w 1981 r. w USA na dożywocie za wykradzenie tajemnic przemysłu zbrojeniowego, m.in. systemów radarowych i antyrakiety Patriot, został wymieniony wraz z trzema innymi agentami bloku wschodniego na 24 osoby oskarżone o szpiegostwo na rzecz zachodnich służb specjalnych.

  • 14.6

    Tadeusz Kościuszko - fragment Panoramy Racławickiej. Fot. PAP/A. Hawałej

    We Wrocławiu po raz pierwszy od czasu II wojny światowej udostępniona została publiczności "Panorama Racławicka" Wojciecha Kossaka i Jana Styki.

  • 14.6

    W Schengen w Luksemburgu podpisany został układ o stopniowym znoszeniu kontroli granicznej między państwami jego sygnatariuszami: Belgią, Holandią, Luksemburgiem, RFN i Francją.

  • 14.6

    W Gdańsku zakończył się proces działaczy opozycji demokratycznej: Władysława Frasyniuka, Bogdana Lisa i Adama Michnika; zapadły wyroki skazujące na kary od 2,5 roku do 3,5 roku więzienia.

  • 17.6

    SB aresztowała w Warszawie Tadeusza Jedynaka, członka Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ "Solidarność" z regionu Śląsko-Dąbrowskiego.

  • 17.6

    W USA rozpoczął nadawanie Discovery Channel.

  • 29.6

    Andrzej Kijowski. Fot. PAP/CAF Archiwum

    W Warszawie zmarł Andrzej Kijowski, prozaik, eseista, krytyk literacki, scenarzysta filmowy.

  • 30.6

    W Baltimore w stanie Maryland urodził się Michael Phelps, najbardziej utytułowany pływak w historii; 18–krotny złoty medalista olimpijski, 26-krotny mistrz świata, wielokrotny rekordzista świata.

  • 30.6

    Rafał Blechacz. Fot. PAP/P. Jaskółka

    W Nakle nad Notecią urodził się Rafał Blechacz, pianista, laureat XV Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina (2005) i Gilmore Artist Award (2014).

  • 2.7

    Jakub Wesołowski. Fot. PAP/s. Leszczyński

    W Warszawie urodził się Jakub Wesołowski, aktor, znany z ról w serialach „Czas honoru”, „1920. Wojna i miłość”, „Na Wspólnej”, a także w filmach „Jutro idziemy do kina” i „Tajemnica Westerplatte”.

  • 3.7

    Premiera filmu „Powrót do przyszłości” w reżyserii Roberta Zemeckisa.

  • 10.7

    Agenci francuskich służb specjalnych zatopili statek „Rainbow Warrior” należący do Greenpeace.

  • 13.7

    W Filadelfii na stadionie JFK i w Londynie, na stadionie Wembley, odbył się wielki koncert charytatywny Live Aid, na rzecz głosujących w Etiopii, zorganizowany z inicjatywy irlandzkiego muzyka Boba Geldofa.

  • 13.7

    Podczas lekkoatletycznych zawodów w Paryżu Siergiej Bubka jako pierwszy skoczek o tyczce pokonał wysokość 6 metrów.

  • 16.7

    W Kolonii zmarł Heinrich Böll, pisarz niemiecki, autor powieści „Utracona cześć Katarzyny Blum”, laureat literackiej nagrody Nobla za rok 1972.

  • 19.7

    W Warszawie zmarł Janusz A. Zajdel, pisarz, prekursor nurtu socjologicznego w polskiej literaturze science-fiction; autor powieści „Limes inferior”, „Paradyzja”; jego imieniem nazwano najważniejsza polską nagrodę literacką w dziedzinie SF.

  • 24.7

    Sejm PRL znowelizował ustawę związkową, zgodnie z którą poddano ściślejszej kontroli związki zawodowe.

  • 12.8

    Odbywający lot krajowy Boeing 747 japońskiego towarzystwa JAL rozbił się w górach na zachód od Tokio; zginęło łącznie 520 pasażerów i członków załogi, uratowały się cztery osoby.

  • 1.9

    Ekspedycja kierowana przez Roberta D. Ballarda odnalazła wrak „Titanica”.

  • 4.9

    W sowieckim łagrze w Kuczino na Uralu zmarł Wasyl Stus, ukraiński poeta, eseista, działacz opozycji, członek ukraińskiego Komitetu Helsińskiego.

  • 25.9

    W Warszawie zmarła Zofia Jaroszewska, aktorka, pedagog, przez wiele lat związana z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie; wystąpiła w filmach „Dwanaście krzeseł”, „Granica”, „Panny z Wilka”, a także w serialu „Lalka”.

  • 30.9

    W Autheuil-Authouillet zmarła Simone Signoret, francuska aktorka, nagrodzona w 1960 r. Oscarem za rolę w filmie „Miejsce na górze”.

  • 1.10

    W Warszawie rozpoczął się XI Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

  • 2.10

    W Beverly Hills zmarł Rock Hudson, aktor, znany m.in. z ról w filmach „Olbrzym” i „Pożegnanie z bronią”.

  • 7.10

    Premiera filmu Feliksa Falka „Idol”.

  • 7.10

    Grupa terrorystów z Organizacji Wyzwolenia Palestyny uprowadziła na Morzu Śródziemnym statek wycieczkowy „Achille Lauro”.

  • 10.10

    W Los Angeles zmarł Orson Welles, amerykański aktor i reżyser, twórca filmu „Obywatel Kane” i słuchowiska „Wojna światów”, wg powieści Herberta G. Wellsa, które wywołało panikę wśród amerykańskich słuchaczy.

  • 13.10

    Gen. Mieczysław Boruta-Spiechowicz. Fot. NAC

    W Zakopanem zmarł gen. Mieczysław Boruta-Spiechowicz, dowódca 5. DP Armii Polskiej w ZSRS (1941-1942), dowódca I Korpusu Polskiego w W. Brytanii (1943-1945); jeden z założycieli Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO).

  • 13.10

    W Polsce odbyły się wybory do Sejmu PRL.

  • 24.10

    W Liverpoolu urodził się Wayne Rooney, angielski piłkarz, zdobywca 50 bramek dla drużyny narodowej - najskuteczniejszy reprezentant Anglii w historii; od 2004 r. zawodnik Manchesteru United, z którym w 2008 r. zwyciężył w Lidze Mistrzów.

  • 27.10

    Tola Mankiewiczówna. Fot. NAC

    W Warszawie zmarła Tola Mankiewiczówna, jedna z najpopularniejszych aktorek w międzywojennej Polsce, piosenkarka, śpiewaczka operowa, znana m.in. z filmów "Co mój mąż robi w nocy..." i "Pani minister tańczy".

  • 31.10

    W Świdniku wyprodukowano ostatni motocykl WSK.

  • 1.11

    Po dziewięciu latach w Polsce zniesiono reglamentację cukru.

  • 2.11

    Marcin Antonowicz. Źródło: IPN

    W szpitalu w Olsztynie zmarł Marcin Antonowicz, student Uniwersytetu Gdańskiego, zatrzymany 19 października 1985 r. przez funkcjonariuszy ZOMO i ciężko pobity.

  • 5.11

    Prof. Zbigniew Religa. Fot. PAP/P. Kula

    W Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu prof. Zbigniew Religa przeprowadził pierwszą w Polsce udaną transplantację serca.

  • 6.11

    Gen. Wojciech Jaruzelski. Fot. PAP/G. Rogiński

    Gen. Wojciech Jaruzelski zrezygnował z funkcji premiera, obejmując stanowisko przewodniczącego Rady Państwa. Nowym szefem rządu został Zbigniew Messner.

  • 15.11

    Milicja Obywatelska rozpoczęła akcję „Hiacynt”, polegającą na zbieraniu informacji na temat osób o orientacji homoseksualnej; uzyskane materiały miały służyć do szantażowania homoseksualistów i zmuszania ich do współpracy z SB.

  • 19.11

    W Genewie rozpoczęło się spotkanie prezydenta USA Ronalda Reagana i sowieckiego przywódcy Michaiła Gorbaczowa.

  • 19.11

    W Stanach Zjednoczonych utworzono Fundację "Solidarność".

  • 20.11

     Jerzy Ziętek. Fot. PAP/CAF/D. Gładysz

    W Zabrzu zmarł Jerzy Ziętek, uczestnik powstań śląskich, członek BBWR; od 1945 r. wojewoda śląski, członek KC PZPR (1964-1981), przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach (1964-1973).

  • 20.11

    Microsoft zaprezentował światu nowatorski system operacyjny - Windows 1.0.

  • 25.11

    Sąd Wojewódzki w Słupsku skazał za współpracę z "Solidarnością" dwóch oficerów SB: Adama Hodysza (na 3 lata) i Piotra Siedlińskiego (na 1,5 roku).

  • 3.12

    Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Fot. PAP/J.Bednarczyk

    W Krakowie brutalnie pobity został związany z "Solidarnością" ksiądz Tadeusz Zaleski-Isakowicz.

  • 4.12

    Gen. Wojciech Jaruzelski złożył wizytę we Francji - pierwszą na Zachodzie od 1981 r.

  • 9.12

    Ireneusz Iredyński. Fot.PAP/A.Rybczyński

    W Warszawie zmarł Ireneusz Iredyński, pisarz, dramaturg.

  • 11.12

    W Nowym Jorku zmarła Renata Radojewska, aktorka międzywojenna.

  • 14.12

    W Truskolasach koło Częstochowy urodził się Jakub Błaszczykowski, piłkarz, wielokrotny reprezentant Polski i kapitan drużyny narodowej, zawodnik m.in. Wisły Kraków, Borussii Dortmund, Fiorentiny, a od 2016 r. w VfL Wolfsburg.

  • 16.12

    Premiera filmu „Kolor purpury” w reżyserii Stevena Spielberga.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL