Daty

Kalendarz dat

1989

  • 1.1

    Pierwszy dzień sprzedaży benzyny podczas stanu wojennego. 1 II 1982 r. Fot. PAP/CAF/M. Broniarek

    Zniesiono kartki na benzynę, asygnaty na samochody i reglamentację węgla dla odbiorców indywidualnych.

  • 4.1

    W Klarysewie pod Warszawą doszło do spotkania przedstawicieli władz PRL i Kościoła katolickiego.

  • 4.1

    W Warszawie zmarł Kazimierz Brusikiewicz, aktor teatralny i filmowy; zagrał m.in. w filmach "Zakazane piosenki", "Skarb", "Irena do domu", "Żołnierz królowej Madagaskaru", "Klub kawalerów".

  • 6.1

    Spotkanie Stanisława Cioska z Tadeuszem Mazowieckim i księdzem Alojzym Orszulikiem dotyczące możliwości zmian ustrojowych i ponownej legalizacji "Solidarności".

  • 6.1

    W budynku KC PZPR doszło do spotkania sekretarza KC Leszka Millera z młodzieżą, m.in. przedstawicielami nielegalnego NZS-u.

  • 16.1

    Członkowie BP KC PZPR Czesław Kiszczak i Wojciech Jaruzelski. Fot. PAP/T. Prażmowski

    W Warszawie rozpoczęła się druga część obrad X Plenum KC PZPR. Po burzliwych dyskusjach, dotyczących podjęcia rozmów z "Solidarnością", przyjęto uchwałę w sprawie pluralizmu politycznego i związkowego.

  • 20.1

    Józef Cyrankiewicz. Fot. PAP/CAF/M. Szyperko

    W Warszawie zmarł Józef Cyrankiewicz - najdłużej urzędujący premier PRL, sprawujący swoją funkcję 21 lat; współodpowiedzialny za stalinowski terror, a także krwawe represje wobec protestujących robotników w 1956 r. i w 1970 r.

  • 21.1

    Stefan Niedzielak. Okładka książki "Katyński kurier" Piotra Litki (Wydawnictwo Św. Stanisława).

    Na plebanii kościoła św. Karola Boromeusza w Warszawie odnaleziono zwłoki zamordowanego księdza proboszcza Stefana Niedzielaka - związanego z opozycją, byłego kapelana Armii Krajowej, a następnie Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, twórcy Narodowego Sanktuarium Pomordowanych na Wschodzie na Powązkach, współzałożyciela i opiekuna wspólnoty Rodzina Katyńska; sprawcy zbrodni pozostali nieznani.

  • 27.1

    W willi MSW w podwarszawskiej Magdalence doszło do spotkania Lecha Wałęsy i gen. Czesława Kiszczaka, na którym ustalono procedurę obrad Okrągłego Stołu, ich zakres oraz termin rozpoczęcia.

  • 28.1

    Halina Konopacka. Fot. NAC

    W Daytona Beach na Florydzie zmarła Halina Konopacka, lekkoatletka, zdobywczyni pierwszego złotego medalu olimpijskiego dla Polski - w 1928 r. wygrała konkurs rzutu dyskiem podczas igrzysk w Amsterdamie; we wrześniu 1939 r. uczestniczyła w ewakuacji za granicę złota ze skarbca Banku Polskiego.

  • 28.1

    W Moskwie zakończyła się konferencja założycielska Stowarzyszenia MEMORIAŁ, po której rozpoczęło ono oficjalną działalność; MEMORIAŁ jest niezależną organizacją zajmującą się opisywaniem i dokumentowaniem komunistycznych represji oraz ochroną praw człowieka w Rosji i krajach byłego ZSRS; w Polsce od początku lat 90. głównym partnerem Stowarzyszenia jest Ośrodek KARTA.

  • 30.1

    Ks. Stanisław Suchowolec. Źródło: IPN

    W Białymstoku znaleziono zwłoki księdza Stanisława Suchowolca, przyjaciela księdza Jerzego Popiełuszki, związanego z "Solidarnością"; według oficjalnego komunikatu zmarł w wyniku zatrucia tlenkiem węgla, jednak okoliczności jego śmieci do dziś budzą wątpliwości.

  • 4.2

    W Warszawie rozpoczął się III Kongres Konfederacji Polski Niepodległej, który po kilku godzinach został przerwany przez interwencję milicji. 

  • 6.2

    Obrady Okrągłego Stołu. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    W Warszawie, w Pałacu Namiestnikowskim, będącym siedzibą Urzędu Rady Ministrów, rozpoczęły się obrady Okrągłego Stołu, które zapoczątkowały upadek komunizmu i przemiany polityczne nie tylko w Polsce, ale również w całej Europie Środkowo-Wschodniej. 

     

  • 15.2

    Sejm przyjął ustawę o ustanowieniu 11 listopada Narodowego Święta Niepodległości.

  • 17.2

    Demonstracje studentów w Krakowie, Białymstoku, Gdańsku, Poznaniu i Warszawie z okazji ósmej rocznicy rejestracji NZS. 

  • 21.2

    Vaclav Havel. Fot. PAP/EPA

    W Krakowie i Warszawie odbyły się studenckie manifestacje w obronie więzionego Vaclava Havla.

  • 24.2

    W Krakowie doszło do starć pomiędzy zmierzającymi w stronę siedziby władz miejskich studentami i milicją. Rannych zostało 74 milicjantów, liczba manifestantów, którzy odnieśli obrażenia nie została ustalona. 

  • 25.2

    W Jastrzębiu odbył się Kongres Opozycji Antyustrojowej, w którym uczestniczyli przeciwnicy negocjacji z władzami komunistycznymi. Wśród nich byli przedstawiciele KPN, PPS-Rewolucja Demokratyczna, Solidarności Walczącej, Ruchu "Wolność i Pokój" oraz Grupy Roboczej Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność". Ponad 120 uczestników spotkania zatrzymała Służba Bezpieczeństwa. 

  • 2.3

    Rozpoczęła się druga tura rozmów w Magdalence pomiędzy przedstawicielami władz PRL i NSZZ "Solidarność".

  • 6.3

    Agnieszka Radwańska. Fot. PAP/EPA

    W Krakowie urodziła się Agnieszka Radwańska, tenisistka, finalistka Wimbledonu (2012), najwyżej notowana Polka w historii rankingu WTA (2. miejsce w roku 2012), zwyciężczyni 18 turniejów WTA, dwukrotna olimpijka.

  • 15.3

    W życie weszło nowe prawo dewizowe, legalizujące prywatny handel walutą.

  • 15.3

    Powstało Stowarzyszenie Łemków.

  • 2.4

    W Poznaniu milicja brutalnie rozpędziła uczestników pokojowej manifestacji przeciwko budowie elektrowni atomowej w Klempiczu.

  • 3.4

    Podczas negocjacji w Magdalence osiągnięto porozumienie w sprawie kompetencji prezydenta PRL, relacji pomiędzy Sejmem i Senatem. Uzgodniono także kwestię podziałów mandatów w przyszłym, Sejmie.

  • 5.4

    Obrady Okrągłego Stołu. Fot. PAP/J. Bogacz

    Po dwóch miesiącach negocjacji nastąpiło podpisanie porozumień i uroczyste posiedzenie plenarne zamykające obrady Okrągłego Stołu.

  • 7.4

    Funkcjonariusze ZOMO. Fot. PAP/G.Rogiński

    Zlikwidowano Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej (ZOMO), zastępując je Oddziałami Prewencji.

  • 7.4

    Sejm uchwalił "Ustawę o zmianie Konstytucji PRL", wprowadzającą m.in. zapisy o Senacie, urzędzie prezydenta oraz ordynacjach wyborczych do Sejmu i Senatu, a także "Prawo o stowarzyszeniach".

  • 8.4

    Zgodnie z wolą Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ Solidarność kierownictwo kampanii wyborczej do parlamentu objął Komitet Obywatelski Solidarność.

  • 17.4

    Manifestacja Solidarności w Gdańsku. 1989.04.30. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    Sąd Wojewódzki w Warszawie ponownie zarejestrował NSZZ "Solidarność" z siedzibą w Gdańsku.

  • 18.4

    W czasie spotkania Lecha Wałęsy i gen. Czesława Kiszczaka podjęto decyzję o powołaniu Komisji Porozumiewawczej, mającej czuwać nad wykonywaniem porozumień zawartych przy Okrągłym Stole.

  • 20.4

    Sąd Wojewódzki w Warszawie zrejestrował NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych.

  • 23.4

    Na spotkaniu Komitetu Obywatelskiego "Solidarność" w Warszawie zatwierdzono listy wyborcze do Sejmu i Senatu oraz przyjęto program wyborczy Komitetu.

  • 23.4

    Stefan Korboński. Źródło: IPN

    W Waszyngtonie zmarł Stefan Korboński, w czasie II wojny światowej kierownik Walki Cywilnej ZWZ-AK, następnie szef Oporu Społecznego w Kierownictwie Walki Podziemnej; w marcu 1945 r., po aresztowaniu przez NKWD Jana Stanisława Jankowskiego, objął obowiązki Delegata Rządu na Kraj.

  • 28.4

    Pierwsza audycja Komitetu Obywatelskiego "Solidarność" w Polskim Radiu.

  • 29.4

    W Stoczni Gdańskiej z Lechem Wałęsą spotkali się kandydaci na posłów i senatorów z ramienia Komitetu Obywatelskiego "Solidarność".

  • 1.5

    Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Edward Ochab, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PZPR w 1956 r., przewodniczący Rady Państwa w latach 1964-1968.

  • 8.5

    Ukazał się pierwszy numer "Gazety Wyborczej".

  • 9.5

    W telewizji nadana została pierwsza audycja wyborcza Studia "Solidarność".

  • 10.5

    Lech Wałęsa odebrał w Strasburgu Europejską Nagrodę Praw Człowieka.

  • 16.5

    W Krakowie doszło do gwałtownych starć milicji z młodzieżą uczestniczącą w manifestacjach zorganizowanych przez KPN, NZS, Federację Młodzieży Walczącej i Ruch WiP.

  • 17.5

    Sejm uchwalił ustawy "O gwarancji wolności sumienia i wyznania" i "O stosunku Państwa do Kościoła katolickiego".

  • 22.5

    Premiera filmu „Sztuka kochania” w reżyserii Jacka Bromskiego.

  • 22.5

    W Berlinie podpisana została umowa o wytyczeniu granicy w Zatoce Pomorskiej pomiędzy Polską a NRD.

  • 23.5

    W Warszawie zmarł Jerzy Bossak, reżyser filmów dokumentalnych, dziennikarz, pedagog.

  • 23.5

    Sąd Wojewódzki w Warszawie odmówił rejestracji NZS.

  • 27.5

    Na przełęczy Lho-La pod Everestem (8850 m) w lawinie zginęli polscy himalaiści: Zygmunt Andrzej Heinrich, Wacław Otręba, Mirosław Dąsal i Mirosław Gardzielewski, następnego dnia w wyniku odniesionych obrażeń zmarł Eugeniusz Chrobak.

  • 31.5

    Wznowienie "Tygodnika Solidarność".

  • 31.5

    W Warszawie powołano Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, prezesem został Jan Józef Szczepański; legitymację nr 1 otrzymał Czesław Miłosz.

  • 2.6

    Peter Weir. Fot. PAP/G. Jakubowski

    Premiera filmu "Stowarzyszenie umarłych poetów" w reżyserii Petera Weira.

  • 3.6

    Ruhollah Chomeini. Fot. PAP/EPA

    W Teheranie zmarł Ruhollah Chomeini, szyicki uczony, ajatollah; od 1979 r. przywódca polityczny i religijny Iranu, twórca teokratycznej Republiki Islamskiej.

  • 4.6

    W nocy z 3 na 4 czerwca na placu Tiananmen w Pekinie armia chińska dokonała krwawej pacyfikacji studenckiego protestu, którego uczestnicy domagali się demokratyzacji systemu politycznego oraz walki z korupcją; liczba ofiar masakry dokonanej przez wojsko szacowana jest na kilka tysięcy.

  • 4.6

    Plakat wyborczy Solidarności: W samo południe 4 czerwca 1989.  Fot. PAP/J. Morek

    Przeprowadzono pierwszą turę wyborów do Sejmu i Senatu, na zasadach ustalonych podczas obrad Okrągłego Stołu; zakończyła się ona zwycięstwem Solidarności, którego konsekwencją był upadek komunizmu i przemiany polityczne nie tylko w Polsce, ale w całej Europie Środkowo-Wschodniej.

  • 4.6

    W Świebodzicach na Dolnym Śląsku urodził się Paweł Fajdek, polski lekkoatleta, mistrz świata w rzucie młotem.

  • 18.6

    Odbyła się druga tura wyborów parlamentarnych; do urn wyborczych udało się 25 proc. uprawnionych do głosowania; ostatecznie kandydaci Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” zdobyli w czerwcowych wyborach wszystkie spośród 161 mandatów, które mogli uzyskać w Sejmie oraz 99 mandatów na 100 w Senacie; łącznie 260 miejsc w 560 osobowym Zgromadzeniu Narodowym.

  • 20.6

    W Warszawie zmarł George Bidwell, brytyjski pisarz, autor powieści historycznych.

  • 22.6

    Halina Mikołajska. Fot. PAP/T. Michalak

    W Warszawie zmarła Halina Mikołajska, aktorka, związana m.in. z Teatrem Narodowym w Warszawie, pedagog warszawskiej PWST; działaczka opozycji demokratycznej, członek Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”, internowana w stanie wojennym.

  • 23.6

    Bronisław Geremek. Fot. PAP/P. Walczak

    Ukonstytuował się Obywatelski Klub Parlamentarny (OKP), jego przewodniczącym został Bronisław Geremek.

  • 29.6

    Prof. Grzegorz Białkowski. Fot. PAP/G. Rogiński

    W Warszawie zmarł prof. Grzegorz Białkowski, fizyk, poeta, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego; uczestnik obrad Okrągłego Stołu; w wyborach 4 czerwca 1989 r. wybrany senatorem z list Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”.

  • 30.6

    W Warszawie odbyła się demonstracja pod hasłem "Jaruzelski - musi odejść". Podczas demonstracji brutalnie interweniowały oddziały ZOMO.

  • 2.7

    W Moskwie zmarł Andriej Gromyko, dyplomata, minister spraw zagranicznych Związku Sowieckiego w latach 1957-1985; członek Biura Politycznego KC PZPR (1973-1988); przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRS (1985-1988).

  • 3.7

    Adam Michnik, redaktor naczelny Gazety Wyborczej. PAP/J. Bogacz

    W „Gazecie Wyborczej” ukazał się artykuł Adama Michnika „Wasz prezydent, nasz premier”.

  • 4.7

    Inauguracyjne posiedzenie Sejmu i Senatu.

  • 6.7

    Janos Kadar. Fot. PAP/Z. Matuszewski

    W Budapeszcie zmarł Janos Kadar, wieloletni przywódca węgierskiej partii komunistycznej i Węgier; władzę przejął po stłumieniu przez wojska sowieckie rewolucji 1956 r., odpowiedzialny za represje wobec jej uczestników; od 1957 do 1988 r. na czele Węgierskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej.

  • 9.7

    Prezydent George Bush podczas wizyty w Polsce w 1989 r. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    Początek wizyty w Polsce prezydenta USA Georga Busha.

  • 11.7

    W Krynicy Morskiej znaleziono zwłoki ks. Sylwestra Zycha, katolickiego duchownego, związanego z opozycją demokratyczną; w 1982 r. skazany został na cztery lata więzienia za próbę obalenia siłą ustroju PRL; od 1986 r. był kapelanem KPN; śledztwo nie doprowadziło do ujawnienia sprawców zabójstwa.

  • 14.7

    Artur Sandauer. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Artur Sandauer, prozaik, krytyk literacki, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, propagator twórczości Witolda Gombrowicza i Brunona Schulza, sygnatariusz Listu 34, autor „Śmierci liberała”, „Bez taryfy ulgowej”, „Bóg, Szatan, Mesjasz i…?”.

  • 15.7

    Maria Kuncewiczowa. Fot. PAP/G.Rogiński

    W Lublinie zmarła Maria Kuncewiczowa, pisarka, autorka „Dwóch księżyców” i „Cudzoziemki”, laureatka Złotego Wawrzynu Polskiej Akademii Literatury.

  • 16.7

    Zmarł Herbert von Karajan, jeden z najwybitniejszych dyrygentów XX wieku.

  • 17.7

     Nawiązanie stosunków dyplomatycznych pomiędzy PRL a Stolicą Apostolską.

  • 19.7

    Wojciech Jaruzelski. Fot. PAP/G.Rogiński

    Zgromadzenie Narodowe wybrało gen. Wojciecha Jaruzelskiego Prezydentem PRL.

  • 19.7

    Ryszard Kaczorowski. Fot.PAP/R.Pietruszka

    W Londynie zmarł Prezydent RP na uchodźstwie Kazimierz Sabbat. Tego samego dnia jako nowy prezydent zaprzysiężony został Ryszard Kaczorowski.

  • 29.7

    W czasie obradującego w Warszawie XIII Plenum KC PZPR gen. Wojciech Jaruzelski, wybrany kilka dni wcześniej na urząd Prezydenta PRL, złożył rezygnację ze stanowiska I sekretarza KC PZPR. Jego następcą został Mieczysław F. Rakowski.

  • 1.8

    Pomnik Powstania Warszawskiego na pl. Krasińskich. Fot. PAP/J. Kamiński

    W Warszawie na Placu Krasińskich odsłonięto Pomnik Powstania Warszawskiego.

  • 1.8

     Na terenie całej Polski zniesiono kartki na mięso i jego przetwory.

  • 2.8

    Sejm powołał gen. Czesława Kiszczaka na stanowisko premiera.

  • 2.8

    Sejm PRL powołał Komisję Nadzwyczajną do Zbadania Działalności MSW; jej przewodniczącym wybrany został Jan Rokita z Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego (OKP).

  • 7.8

    Lech Wałęsa. Fot. PAP/I. Sobieszczuk

    Oświadczenie Lecha Wałęsy w sprawie koalicji rządowej Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego, Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego.

  • 14.8

    W Warszawie zmarł Alfons Karny, rzeźbiarz.

  • 17.8

    Sygnatariusze porozumienia ws. koalicji: Roman Malinowski, Lech Wałęsa i Jerzy Jóźwiak w 2014 r. Fot. PAP/R. Guz

    Lech Wałęsa, Roman Malinowski i Jerzy Jóźwiak zawarli porozumienie o koalicji Solidarności, Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego. Jego konsekwencją było powołanie na stanowisko premiera Tadeusza Mazowieckiego - pierwszego niekomunistycznego szefa rządu w Polsce od zakończenia II wojny światowej.

  • 18.8

    Premiera filmu „Konsul” w reżyserii Mirosława Borka, opartego na prawdziwej historii Czesława Śliwy, fałszerza i hochsztaplera z okresu PRL.

  • 19.8

    Tadeusz Mazowiecki. Fot. PAP/J. Mazur

    Prezydent Wojciech Jaruzelski przyjął rezygnację gen. Czesława Kiszczaka i powierzył misję tworzenia rządu Tadeuszowi Mazowieckiemu; nowego premiera poparła KKW NSZZ "S".

  • 24.8

    Tadeusz Mazowiecki. Fot. PAP/J. Mazur

    Sejm powołał na stanowisko szefa rządu Tadeusza Mazowieckiego - pierwszego niekomunistycznego premiera w Polsce od zakończenia II wojny światowej.

  • 25.8

    Premiera filmu „Stan wewnętrzny” w reżyserii Krzysztofa Tchórzewskiego.

  • 25.8

    Roman Palester. Źródło: NAC

    W Paryżu zmarł Roman Palester, kompozytor, autor muzyki do wielu filmów, m.in. "Zakazanych piosenek"; kierownik audycji kulturalnych w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.

  • 26.8

    W Los Angeles zmarł Irving Stone, pisarz, autor powieści biograficznych, m.in. książki „Udręka i ekstaza” poświęconej postaci Michała Anioła.

  • 28.8

    W Warszawie zmarł Jerzy Hryniewiecki, architekt, urbanista, jeden z projektantów Stadionu Dziesięciolecia w Warszawie.

  • 1.9

    Na Florydzie zmarł Tadeusz Sendzimir, inżynier, wynalazca z dziedziny metalurgii, patron huty w Krakowie.

  • 1.9

    Kazimierz Deyna. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    1989 - W wypadku samochodowym w USA zginął Kazimierz Deyna, jeden z najwybitniejszych polskich piłkarzy; zawodnik ŁKS Łódź, Legii Warszawa, Manchesteru City i San Diego Sockers; w reprezentacji Polski wystąpił 97 razy, strzelił 41 goli; na mistrzostwach świata w RFN w 1974 r. wspólnie z drużyną zajął trzecie miejsce, złoty medalista olimpijski z Monachium w 1972 r. i srebrny z Montrealu w 1976 r.

  • 2.9

    W Opocznie urodził się Adam Kszczot, lekkoatleta, złoty medalista mistrzostw Europy w Zurychu (2014) w biegu na 800 m.

  • 7.9

    Funkcjonariusz ZOMO. Fot. PAP/T. Walczak

    Zlikwidowano Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej (ZOMO), zastępując je Oddziałami Prewencji.

  • 12.9

    Premier Tadeusz Mazowiecki w Sejmie w 1989 r. w Warszawie. Warszawa, 12.09.1989 r. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    Sejm powołał rząd Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego niekomunistycznego prezesa Rady Ministrów w Polsce od czasu zakończenia II wojny światowej.

  • 18.9

    Aleksandra Śląska. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    W Warszawie zmarła Aleksandra Śląska, aktorka, wieloletni pedagog warszawskiej PWST; znana m.in. z ról w filmach: „Ostatni etap”, „Pasażerka” i serialu telewizyjnym „Królowa Bona”.

  • 22.9

    Decyzją Sądu Najwyższego Niezależne Zrzeszenie Studentów (NZS), zdelegalizowane po wprowadzeniu stanu wojennego, zostało ponownie zarejestrowane.

  • 22.9

    Zdzisław Najder, dyrektor Rozgłośni Polskiej RWE w latach 1982-1987. Fot. PAP/P. Kula

    Izba Wojskowa Sądu Najwyższego uchyliła wyrok wobec Zdzisława Najdera, skazanego w 1983 r. na karę śmierci.

  • 29.9

    Premiera filmu "Jeniec Europy" w reżyserii Jerzego Kawalerowicza.

  • 29.9

    Pod Raciborzem w wypadku samochodowym zginęli twórcy programu „Sonda” - Zdzisław Kamiński i Andrzej Kurek.

  • 1.10

    Witold Rowicki. Fot. PAP/CAF/Barącz

    W Warszawie zmarł Witold Rowicki, dyrygent, pedagog, wieloletni dyrektor artystyczny Filharmonii Narodowej w Warszawie.

  • 4.10

    Edmund Osmańczyk. Fot. PAP/W. Kryński

    W Warszawie zmarł Edmund Osmańczyk, dziennikarz, publicysta, politolog; w latach 30. redaktor pisma "Młody Polak w Niemczech"; do 1939 r. kierował Centralą Prasową Związku Polaków w Niemczech; w czasie wojny w konspiracyjnym radiu; podczas powstania warszawskiego nadawał codzienne audycje "Dzień walki"; jako korespondent relacjonował konferencję w Poczdamie i proces norymberski; poseł na Sejm PRL; senator I kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego.

  • 6.10

    Lech Wałęsa powołał senatora Jarosława Kaczyńskiego na stanowisko redaktora naczelnego "Tygodnika Solidarność".

  • 8.10

    W Krakowie zmarł prof. Emanuel Rostworowski, historyk.

  • 9.10

    Premiera filmu "Kornblumenblau" w reżyserii Leszka Wosiewicza.

  • 9.10

    Prokurator generalny PRL Józef Żyta wystąpił do prokuratora generalnego ZSRS o wszczęcie śledztwa w sprawie zbrodni katyńskiej.

  • 15.10

    Michał Rola-Żymierski. Fot. PAP/J. Morek

    W Warszawie zmarł Michał Rola-Żymierski, pierwotnie Łyżwiński, żołnierz Legionów Polskich, generał WP; w 1927 r. skazany za nadużycie finansowe, zdegradowany i wydalony z wojska; po wyjściu z więzienia nawiązał współpracę z sowieckim wywiadem; od 1943 r. doradca wojskowy Sztabu Głównego GL, następnie dowódca AL (1944). W latach 1944-1947 naczelny dowódca WP; od 1945 r. marszałek Polski; w 1946 r. stanął na czele Państwowej Komisji Bezpieczeństwa, koordynującej działania przeciwko środowiskom niepodległościowym. W 1953 r. aresztowany - zwolniony i zrehabilitowany w 1955 r.

  • 18.10

    Komunistyczny przywódca NRD Erich Honecker został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska sekretarza generalnego KC SED; jego następcą wybrano Egona Krenza.

  • 24.10

    Jerzy Kukuczka. Fot. PAP/K.Seko

    Podczas wejścia na Lhotse (8516 m) przez niezdobytą płd. ścianę, zginął Jerzy Kukuczka, drugi człowiek na świecie, po Reinholdzie Messnerze, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum.

  • 28.10

    W Pradze władze komunistyczne brutalnie spacyfikowały uliczną demonstrację, której uczestnicy domagali się m.in. uwolnienia więźniów politycznych.

  • 28.10

    Powstało Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (ZChN).

  • 30.10

    Premiera filmu "300 mil do nieba" w reżyserii Macieja Dejczera.

  • 4.11

    W Berlinie Wschodnim na Alexanderplatz odbyła się manifestacja, której uczestnicy domagali się demokratycznych reform; wzięło w niej udział około 500 tys. osób.

  • 5.11

    W Nowym Jorku zmarł Vladimir Horowitz, jeden z najwybitniejszych pianistów XX wieku.

  • 9.11

    Krzyże w Berlinie Zach. z nazwiskami osób, które zginęły podczas próby przekroczenia muru berlińskiego. Fot. PAP/J.Undro

    Upadek muru berlińskiego; władze Niemieckiej Republiki Demokratycznej otworzyły granice z Berlinem Zachodnim.

  • 9.11

    Kanclerz RFN Helmut Kohl rozpoczął wizytę w Polsce.

  • 12.11

    Tadeusz Mazowiecki i Helmut Kohl. Krzyżowa, 12 listopada 1989 r.  Fot. PAP/PAI/G. Rogiński

    W Krzyżowej na Dolnym Śląsku odprawiona została Msza Pojednania z udziałem premiera Tadeusza Mazowieckiego i kanclerza Helmuta Kohla.

  • 12.11

    W Rzymie papież Jan Paweł II kanonizował Adama Chmielowskiego, Brata Alberta, zakonnika, malarza, założyciela zgromadzeń zakonnych albertynów i albertynek oraz przytulisk dla bezdomnych; uczestnika powstania styczniowego.

  • 15.11

    Lech Wałęsa przemawia w Kongresie USA. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Lech Wałęsa wygłosił przemówienie w Kongresie USA.

  • 17.11

    Widzowie obejrzeli ostatnie wydanie „Dziennika Telewizyjnego”, emitowanego od 1958 r.

  • 17.11

    Aksamitna rewolucja: W Pradze w 50. rocznicę zamordowania przez nazistów studenta Jana Opletala odbyła się wielotysięczna manifestacja, której uczestnicy domagali się m.in. uwolnienia więźniów politycznych i ustąpienia sekretarza generalnego partii komunistycznej Milosa Jakeša; manifestacja została brutalnie rozpędzona przez siły porządkowe.

  • 17.11

    Demontaż pomnika Feliksa Dzierżyńskiego w Warszawie. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Warszawie zdemontowano pomnik Feliksa Dzierżyńskiego, współpracownika Lenina, szefa Wszechrosyjskiej Nadzwyczajnej Komisji do Walki z Kontrrewolucją, Sabotażem i Spekulacją (WCzK, Czeka); był jednym z twórców totalitarnego reżimu w sowieckiej Rosji; w czasie wojny polsko-bolszewickiej wszedł w skład Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski utworzonego 30 lipca 1920 r. w Białymstoku, jego zadaniem miało być przekształcenie Polski w republikę socjalistyczną.

  • 19.11

    Aksamitna rewolucja: W Pradze utworzono Forum Obywatelskie, w którego skład weszli przeciwnicy władzy komunistycznej.

  • 20.11

    Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Konwencję o prawach dziecka.

  • 22.11

    W Hongkongu Aneta Kręglicka zdobyła tytuł Miss World.

  • 23.11

    Zbiórka Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO). Ciechanów, 1947 r. Fot. PAP/CAF

    Sejm podjął decyzję o likwidacji Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO) i Urzędu do spraw Wyznań.

  • 23.11

    Początek oficjalnej wizyty premiera Tadeusza Mazowieckiego w ZSRS.

  • 24.11

    W Moskwie premier Tadeusz Mazowiecki spotkał się z I sekretarzem KC KPZR Michaiłem Gorbaczowem.

  • 26.11

    W Warszawie rozpoczął obrady XI Nadzwyczajny Kongres Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL), który podjął decyzję o zakończeniu działalności ZSL i powołaniu Polskiego Stronnictwa Ludowego „Odrodzenie”.

  • 28.11

    Kanclerz Helmut Kohl przedstawił 10-punktowy program zjednoczenia Niemiec.

  • 1.12

    Premiera filmu „Ostatni prom” w reżyserii Waldemara Krzystka.

  • 8.12

    Szymon Datner. Fot. PAP/PAP/D. Kwiatkowski

    W Warszawie zmarł Szymon Datner, historyk żydowskiego pochodzenia, znawca tematyki Holokaustu.

  • 10.12

    Pomnik Lenina w dzielnicy Nowa Huta. Fot. PAP/J. Ochoński

    W Nowej Hucie zdemontowano pomnik Włodzimierza Lenina.

  • 10.12

    Krzysztof Kieślowski. Fot. PAP/A. Rybczyński

    Telwizyjna premiera filmu „Dekalog I” w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego.

  • 14.12

    W Moskwie zmarł Andriej Sacharow, fizyk, nazywany "ojcem sowieckiej bomby wodorowej", myśliciel, dysydent, krytyk komunistycznego totalitaryzmu i obrońca praw człowieka; w 1975 r. uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla.

  • 16.12

    W Warszawie zmarł prof. Tadeusz Łepkowski, historyk, badacz dziejów Ameryki Łacińskiej i historii Polski XVIII-XIX wieku.

  • 17.12

    Początek przewrotu antykomunistycznego w Rumunii: W Timisoarze wojsko użyło broni przeciwko demonstrantom szturmującym budynek komitetu partii komunistycznej.

  • 17.12

    Leszek Balcerowicz. Fot. PAP/W.Deska

    Wicepremier i minister finansów Leszek Balcerowicz przedstawił w Sejmie zarys rządowego programu reform gospodarczych.

  • 20.12

    Inwazja wojsk amerykańskich na Panamę.

  • 22.12

    Samuel Beckett. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Paryżu zmarł Samuel Beckett, irlandzki prozaik, dramaturg, eseista; jeden z twórców teatru absurdu; autor dramatu "Czekając na Godota"; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1969 r.

  • 25.12

    Nicolae Ceausescu. Fot. PAP/EPA

    Przewrót w Rumunii: Rozstrzelano komunistycznego dyktatora Nicolae Ceausescu i jego żonę Elenę.

  • 28.12

    Leszek Balcerowicz. 1989 r. Fot. PAP/P. T. Walczak

    Sejm przyjął dziesięć ustaw dotyczących reform gospodarczo-ustrojowych z tzw. planu Balcerowicza; miały one umożliwić transformację gospodarki centralnie sterowanej w rynkową.

  • 29.12

    Godło RP. Fot. PAP/T. Gzell

    Sejm uchwalił ustawę o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, przywracając historyczną nazwę państwa - Rzeczpospolita Polska oraz dawne godło - orła w koronie.

  • 29.12

    Vaclav Havel został wybrany przez Zgromadzenie Federalne na prezydenta Czechosłowacji.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL