Daty

Kalendarz dat

1992

  • 9.1

    Prof. Aleksander Wolszczan. Fot. PAP/W. Szabelski

    Pismo "Nature" poinformowało o odkryciu, że poza Układem Słonecznym istnieją planety; odkrywcą był polski naukowiec, prof. Aleksander Wolszczan, wybitny badacz pulsarów - gwiazd neutronowych; odkrycie to uznano za największe, którego dokonał polski astronom od czasów Kopernika.

  • 11.1

    W Gorzowie Wielkopolskim zmarł Edward Jancarz, żużlowiec, medalista indywidualnych i drużynowych mistrzostw świata.

  • 13.1

    Flaga Litwy. Fot. PAP/I. Sobieszczuk

    W Wilnie podpisana została polsko-litewska deklaracja o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy.

  • 1.2

    Początek emisji Radia WAWA.

  • 7.2

    W Maastricht w Holandii podpisany został Traktat o Unii Europejskiej. Dokument wszedł w życie 1 listopada 1993 r.

  • 22.2

    Tadeusz Łomnicki. Fot. PAP

    W Poznaniu, podczas próby "Króla Leara", zmarł Tadeusz Łomnicki, jeden z najwybitniejszych polskich aktorów, reżyser, pedagog, założyciel i pierwszy dyrektor Teatru Na Woli w Warszawie; wystąpił m.in. w filmach „Pokolenie”, "Ósmy dzień tygodnia", „Kamienne niebo”, "Niewinni czarodzieje”, „Człowiek z marmuru”, „…Gdziekolwiek jesteś panie prezydencie…”; największą popularność przyniosła mu rola Wołodyjowskiego w "Panu Wołodyjowskim", "Przygodach pana Michała" oraz „Potopie”.

  • 28.2

    W Mississauga (Kanada) zmarł Bolesław Orliński, pilot wojskowy, uczestnik I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej, w czasie II wojny światowej dowódca 305 dywizjonu bombowego.

  • 5.3

    Prezesem Narodowego Banku Polskiego została Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  • 9.3

    Menachem Begin. Fot. PAP/CAF Archiwum

    W Tel Awiwie zmarł Menachem Begin, urodzony w Brześciu nad Bugiem działacz syjonistyczny, izraelski polityk, w latach 1977-1983 premier Izraela. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1978 r.

  • 27.3

    W Warszawie zmarł Józef Kuśmierek, pisarz, publicysta. 

  • 8.4

    W Warszawie zmarł Roman Zimand, historyk literatury, eseista, publicysta paryskiej "Kultury".

  • 9.4

    Alfred Szklarski. Fot. PAP/CAF/Rago

    W Katowicach zmarł Alfred Szklarski, pisarz, autor m.in. cyklu powieści przygodowych dla młodzieży o Tomku Wilmowskim oraz trylogii „Złoto Gór Czarnych”.

  • 23.4

    Sejm przyjął Ustawę Konstytucyjną o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

  • 2.5

    W Konstancinie zmarł Stefan Kieniewicz, historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, wieloletni przewodniczący Komitetu Nauk Historycznych PAN i redaktor "Przeglądu Historycznego".

  • 6.5

    Fot. PAP/CAF Archiwum

    W Paryżu zmarła Marlene Dietrich, niemiecka aktorka filmowa, piosenkarka.

  • 9.5

    W Izraelu zmarł Stanisław Wygodzki, poeta, prozaik, krytyk literacki, tłumacz.

  • 10.5

    W Piastowie zmarła Bogna Sokorska, śpiewaczka.

  • 10.5

    We Wrocławiu zmarł Andrzej Waligórski, poeta, satyryk, wieloletni pracownik wrocławskiej rozgłośni Polskiego Radia, jeden z twórców "Studia 202", współtwórca i autor kabaretu "Elita". 

  • 12.5

    Wanda Rutkiewicz. Fot. PAP/CAF/Repr.

    W Himalajach zaginęła Wanda Rutkiewicz, wybitna himalaistka, która jako trzecia kobieta i pierwsza Europejka stanęła na wierzchołku najwyższego szczytu świata - Mount Everest. 

  • 18.5

    W Warszawie podpisany został polsko-ukraiński traktat o dobrym sąsiedztwie, przyjaznych stosunkach i współpracy. 

  • 22.5

    W Moskwie podpisany został polsko-rosyjski traktat o przyjaznej i dobrosąsiedzkiej współpracy. 

  • 28.5

    Sejm przyjął uchwałę lustracyjną, zobowiązującą ministra spraw wewnętrznych do podania do 6 czerwca 1992 r. "pełnej informacji na temat urzędników państwowych od szczebla wojewody wzwyż, a także senatorów, posłów, a do dwóch miesięcy "sędziów, prokuratorów, adwokatów oraz do sześciu miesięcy - radnych gmin i członków zarządów gmin, będących współpracownikami Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa w latach 1945-1990".

  • 4.6

    Jan Olszewski. Fot. PAP/W. Jabłonowski

    W nocy z 4 na 5 czerwca Sejm wyraził wotum nieufności rządowi Jana Olszewskiego

  • 5.6

    Waldemar Pawlak. Fot. PAP/S.Kraszewski

    Waldemar Pawlak został desygnowany na urząd premiera RP. 

  • 18.6

    W Warszawie zmarł Janusz Kruk, muzyk, wokalista, kompozytor, lider zespołu 2 plus 1.

  • 23.6

    W Warszawie zmarł Adolf Forbert, operator filmowy, reżyser filmów dokumentalnych, jeden z założycieli łódzkiej szkoły filmowej. 

  • 23.6

    W Warszawie podpisano polsko-białoruski układ o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. 

  • 26.6

    W finale Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej rozgrywanych w Szwecji Dania pokonała Niemcy 2:0.

  • 2.7

    W Costa Mesa w Kalifornii zmarł Antoni Szacki, "Bohun", "Dąbrowski", pułkownik NSZ, dowódca Brygady Świętokrzyskiej (1944-1945).

  • 7.7

    Seweryna Szmaglewska podpisuje swoją książkę. Źródło: NAC

    W Warszawie zmarła Seweryna Szmaglewska, pisarka; więźniarka KL Auschwitz, świadek na procesie norymberskim

  • 11.7

    Rząd Hanny Suchockiej. Fot. PAP/P. Kopczyński

    Sejm powołał rząd Hanny Suchockiej, która jako pierwsza kobieta w historii Polski, objęła stanowisko premiera.

  • 16.7

    W Klinice Otolaryngologii Akademii Medycznej w Warszawie przeprowadzono pierwszą w Polsce operację wszczepienia implantu ślimakowego.

  • 25.7

    W Barcelonie rozpoczęły się XXV Letnie Igrzyska Olimpijskie.

  • 30.7

    Sejm ustanowił 15 sierpnia Świętem Wojska Polskiego.

  • 1.8

    Sejm przyjął projekt ustawy konstytucyjnej, tzw. Małej Konstytucji.

  • 7.8

    Mariusz Dmochowski. Fot. PAP/CAF/Wołoszczuk

    W Popowie nad Bugiem zmarł Mariusz Dmochowski, aktor, reżyser, dyrektor teatrów; znany m.in. z roli Wokulskiego w „Lalce”, Augusta II Mocnego w „Hrabinie Cosel” czy hetmana Sobieskiego w „Panu Wołodyjowskim”.

  • 9.8

    W Barcelonie zakończyły się XXV Letnie Igrzyska Olimpijskie. Polscy reprezentanci zdobyli na nich w sumie 19 medali: 3 złote, 6 srebrnych i 10 brązowych. 

  • 31.8

    Premiera serialu "Pogranicze w ogniu" w reżyserii Andrzeja Konica. 

  • 1.9

    Premiera Piotr Jaroszewicz. 1972 r. Fot. PAP/CAF/M. Langda

    W Warszawie zamordowany został Piotr Jaroszewicz, działacz komunistyczny, członek Biura Politycznego KC PZPR, premier w latach 1970-1980.

  • 5.9

    W Warszawie zmarł Bohdan Korzeniewski, historyk i krytyk teatru, reżyser, tłumacz, pedagog.

  • 15.9

    W Winter Park na Florydzie zmarł Władysław Wagner, pierwszy Polak, który na jachtach żaglowych opłynął kulę ziemską.

  • 16.9

    Parlament Europejski ratyfikował układ o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi.

  • 23.9

    Premiera filmu "Gorzkie gody" w reżyserii Romana Polańskiego.

  • 30.9

    W Krakowie zmarła Maria Malicka, aktorka.

  • 2.10

    W Konstancinie zmarł prof. Bohdan Suchodolski, filozof, historyk nauki i kultury, pedagog.

  • 8.10

    Willy Brandt. Fot. PAP/EPA

    W Unkel koło Bonn zmarł Willy Brandt, wieloletni przewodniczący SPD (1964-1987), burmistrz Berlina Zachodniego (1957-1966), kanclerz RFN w latach 1969-1974; laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1971 r.

  • 9.10

    W Londynie zmarł Jędrzej Giertych, publicysta, prawnik, bliski współpracownik Romana Dmowskiego,działacz ZHP, sekretarz Komitetu Wykonawczego Obozu Wielkiej Polski, członek władz Stronnictwa Narodowego; autor prac historycznych.

  • 14.10

    Na polecenie prezydenta Rosji Borysa Jelcyna zostały opublikowane i przekazane Polsce dokumenty z kremlowskich archiwów, obarczające odpowiedzialnością za zbrodnię katyńską przywódców ZSRS: Józefa Stalina oraz jego towarzyszy z Politbiura KC WKP(b) - Ławrientija Berię, Wiaczesława Mołotowa, Klimenta Woroszyłowa, Anastasa Mikojana, Michaiła Kalinina i Łazara Kaganowicza.

  • 16.10

    W Londynie zmarł Władysław Sheybal, aktor, reżyser.

  • 17.10

    Sejm uchwalił tzw. "Małą Konstytucję" - ustawę o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą oraz o samorządzie terytorialnym.

  • 28.10

    Terytorium Polski opuściły ostatnie rosyjskie jednostki bojowe.

  • 30.10

    W Tel Awiwie zmarł Artur Eisenbach, historyk, znawca dziejów ludności żydowskiej w Polsce; dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego w latach 1966-1968.

  • 31.10

    W 350. rocznicę śmierci Galileusza Papieska Akademia Nauk oficjalnie ogłosiła rehabilitację uczonego z Pizy, który za głoszenie teorii heliocentrycznej stanął przed trybunałem inkwizycji i zmuszony został do publicznego odwołania swoich poglądów.

  • 4.11

    W Łodzi zmarł Ludwik Benoit, aktor, znany m.in. z ról w filmach "Ewa chce spać", "Przygody Pana Michała” i "Fucha"; jego głosem mówił słoń Dominik w serialu animowanym "Proszę słonia".

  • 7.11

    Alexander Dubček. Fot. PAP

    W Pradze zmarł Alexander Dubček, przywódca komunistyczny z czasów "Praskiej wiosny"; w 1968 r. I sekretarz KPCz i główna postać reformatorskiego ruchu, propagującego "socjalizm o ludzkiej twarzy"; po interwencji wojsk Układu Warszawskiego w sierpniu 1968 r. odsunięty od władzy; w 1989 r. w wyniku "aksamitnej rewolucji" powrócił do życia politycznego i został wybrany przewodniczącym Zgromadzenia Federalnego, stanowisko to zajmował do czerwca 1992 r.

  • 8.11

    W Warszawie zmarła Hanna Skarżanka, aktorka; żołnierz Kedywu Wileńskiego Okręgu AK; w okresie stanu wojennego zaangażowana w działalność podziemnej Solidarności; przez wiele lat związana z warszawskim Teatrem Ateneum; wystąpiła m.in. w filmach „Prawo i pięść”, „Rok spokojnego słońca” i „Dolina Issy”.

  • 20.11

    Premiera filmu „Psy” w reżyserii Władysława Pasikowskiego.

  • 25.11

    Zgromadzenie Federalne Czech i Słowacji wyraziło zgodę na utworzenie od 1 stycznia 1993 r. dwóch samodzielnych państw.

  • 5.12

    Nadawanie programu rozpoczęła stacja telewizyjna Polsat. 

  • 8.12

    W życie weszła tzw. Mała Konstytucja – ustawa regulująca wzajemne stosunki między władzą ustawodawczą a wykonawczą III RP. Obowiązywała do roku 1997, do wejścia w życie Konstytucji RP.

  • 10.12

    Ignacy Loga-Sowiński. Fot. PAP/Z. Matuszewski

    Zmarł Ignacy Loga-Sowiński, polityk i działacz związkowy, od lat 30. związany z ruchem komunistycznym; w PRL m.in. członek KC PZPR i Rady Państwa.

  • 15.12

    W Warszawie zmarł Andrzej Zahorski, historyk, dyrektor Wojskowego Instytutu Historycznego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego; prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego (1982-1988); należał do najwybitniejszych badaczy epoki stanisławowskiej oraz napoleońskiej.

  • 18.12

    Józef Nalberczak. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Józef Nalberczak, aktor, wystąpił w filmach „Trudna miłość”, „Kaprysy Łazarza”, „Awans”, „Co mi zrobisz jak mnie złapiesz”, „Oko proroka”, „Warszawskie gołębie”, a także w serialach „Czterej pancerni i pies” oraz „Droga”.

  • 23.12

    W Warszawie zmarła Jadwiga Chojnacka, aktorka, pedagog; stworzyła niezapomniane kreacje w filmach "Skarb", "Kamienne niebo" i "Chłopi".

  • 24.12

    W Łodzi zmarł Wadim Berestowski, reżyser filmowy, autor m.in. "Dwóch brygad" (1950), "Tajemnicy dzikiego szybu" (1956) i szeregu filmów dla młodzieży.

  • 25.12

    W Warszawie zmarł Krzysztof Świętochowski, aktor teatralny i filmowy, lektor Polskiego Radia i Polskiej Kroniki Filmowej.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL