Daty

Kalendarz historyczny

13.3

  • 1953 / 65 LAT TEMU

    Jan Stanisław Jankowski. Fot. NAC

    W sowieckim więzieniu we Władymirze nad Klaźmą zmarł Jan Stanisław Jankowski, wicepremier i Delegat Rządu RP na Kraj (1943-1945); aresztowany w marcu 1945 r. przez NKWD; sądzony w Moskwie w procesie przywódców Polskiego Państwa Podziemnego.

  • 1943 / 75 LAT TEMU

    Przesiedlanie Żydów do getta w Krakowie. 1941 r. Fot. PAP/CAF

    Niemcy rozpoczęli ostateczną likwidację getta w Krakowie; likwidacja getta zakończyła się 14 marca.

  • 2013 / 5 LAT TEMU

    Podczas konklawe 266. papieżem został wybrany argentyński kardynał Jorge Mario Bergoglio, który przyjął imię Franciszka. 

  • 2002 / 16 LAT TEMU

    Hubert Wagner. Fot. PAP/P.Kowalczyk

    W Warszawie zmarł Hubert Wagner, siatkarz, wielokrotny reprezentant Polski, trener; prowadzona przez niego drużyna siatkarzy zdobyła w 1974 r. w Meksyku mistrzostwo świata, a dwa lata później złoty medal olimpijski na igrzyskach w Montrealu.

  • 2002 / 16 LAT TEMU

    Pomnik Tarasa Szewczenki w Warszawie. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Warszawie odsłonięto pomnik Tarasa Szewczenki, ukraińskiego poety i malarza.

  • 1996 / 22 LATA TEMU

    Krzysztof Kieślowski. Fot. PAP/S.Kraszewski

    W Warszawie zmarł Krzysztof Kieślowski, jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów filmowych, scenarzysta; autor m.in. „Przypadku”, "Dekalogu" i tryptyku "Trzy kolory. Niebieski, Biały, Czerwony", którego pierwsza część zdobyła Złotego Lwa na festiwalu w Wenecji (1994).

  • 1992 / 26 LAT TEMU

    W Skolimowie zmarła Irena Netto, aktorka teatralna i filmowa, znana m.in. z filmów „Wolne miasto”, „Pożegnania”, „Pigułki dla Aurelii”, „Wspólny pokój”, „Rozstanie”.

  • 1980 / 38 LAT TEMU

    Na 3 lata więzienia skazany został Edmund Zadrożyński, opozycyjny działacz robotniczy z Grudziądza, założyciel Niezależnego Ruchu Robotniczego. 

  • 1977 / 41 LAT TEMU

    Przy Skwerze Kościuszki w Gdyni otwarto nowy dworzec morski. 

  • 1975 / 43 LATA TEMU

    W Belgradzie zmarł Ivo Andrić, pisarz, autor powieści „Most na Drinie”; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1961 r.

  • 1970 / 48 LAT TEMU

    Premiera filmu Antoniego Krauze „Monidło”.

  • 1970 / 48 LAT TEMU

    Przemysław Bluszcz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Piotrkowie Trybunalskim urodził się Przemysław Bluszcz, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Skazany na bluesa” i „Operacja Dunaj”.

  • 1965 / 53 LATA TEMU

    Argentyńska pianistka Martha Argerich zwyciężyła w VII Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie.

  • 1965 / 53 LATA TEMU

    W Poznaniu urodził się Krzysztof Grabowski, muzyk, wokalista, kompozytor, autor tekstów, dziennikarz, lider zespołów Piżama Porno, Strachy na Lachy.

  • 1963 / 55 LAT TEMU

    W Brwinowie zmarł prof. Bolesław Hryniewiecki, botanik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, współzałożyciel i wieloletni prezes Polskiego Towarzystwa Botanicznego, dyrektor Ogrodu Botanicznego UW.

  • 1960 / 58 LAT TEMU

    Włoski pianista Maurizio Pollini zwyciężył w VI Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie.

  • 1960 / 58 LAT TEMU

    W Iwano-Frankiwsku urodził się Jurij Andruchowycz, ukraiński poeta, prozaik, eseista, tłumacz; autor m.in. powieści „Rekreacje”, „Moscoviada. Powieść grozy”, „Perwersja” i „Dwanaście kręgów”.

  • 1954 / 64 LATA TEMU

    Stanowisko szefa KGB (Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego), utworzonego w marcu 1954 r., objął gen. Iwan Sierow; odpowiedzialny m.in. za deportacje obywateli polskich w głąb Związku Sowieckiego w latach 1939-1941 oraz brutalne zwalczanie i rozbicie struktur Armii Krajowej oraz Polskiego Państwa Podziemnego.

  • 1954 / 64 LATA TEMU

    W Cieplicach Śląskich urodził się Piotr Łazarkiewicz, reżyser, aktor, scenarzysta, producent filmowy, reżyser m.in. filmów: „Fala – Jarocin ‘85”, „Kocham kino”, „Pora na czarownice”.

  • 1954 / 64 LATA TEMU

    W Warszawie powstał Studencki Teatr Satyryków.

  • 1947 / 71 LAT TEMU

    Jacek Bierezin. Fot. PAP/T. Michalak

    W Łodzi urodził się Jacek Bierezin, poeta, działacz opozycji, taternik, współzałożyciel ukazującego się poza cenzurą czasopisma "Puls" (1977-1981).

  • 1945 / 73 LATA TEMU

    W niemieckim obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen zginął Kazimierz Prószyński, wynalazca, konstruktor, pionier polskiej kinematografii.

  • 1942 / 76 LAT TEMU

    Maciej Aleksy Dawidowski "Alek". Fot. NAC

    Maciej Aleksy Dawidowski "Alek" z Organizacji Małego Sabotażu "Wawer" wypisał na murach Muzeum Narodowego w Warszawie wielkimi literami: "Ludu W-wy jam tu. Kiliński Jan". Pomnik Jana Kilińskiego został przez władze niemieckie zdemontowany i ukryty w muzeum w odwecie za usunięcie niemieckiej tablicy z pomnika Mikołaja Kopernika. 

  • 1942 / 76 LAT TEMU

    Symbol Polski Walczącej. Fot. PAP/D. Kulaszewicz

    Organizacja Małego Sabotażu "Wawer" umieściła na cokole pomnika Mikołaja Kopernika w Warszawie napis: "W odwet za zniszczenie pomnika Kilińskiego zarządzam przedłużenie zimy o 6 tygodni. (-) Mikołaj Kopernik astronom".

  • 1940 / 78 LAT TEMU

    Pomiędzy 13 a 15 marca Niemcy zamordowali pierwszą grupę  pacjentów Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Kochanówce k. Łodzi; kolejną grupę zamordowano w dniach 27-28 marca; w sumie w marcu zamordowano ok. 550 pacjentów.

  • 1932 / 86 LAT TEMU

    W Dąbrówce Małej urodził się Edward Szymkowiak, bramkarz Ruchu Chorzów, Gwardii Warszawa i Polonii Bytom, trzykrotny mistrz Polski, 53 razy wystąpił w reprezentacji narodowej.

  • 1931 / 87 LAT TEMU

    Sejm RP uchwalił ustawę o wygaśnięciu mocy prawnej przepisów wyjątkowych, związanych z pochodzeniem, narodowością, językiem, rasą lub religią obywateli Rzeczypospolitej. 

  • 1923 / 95 LAT TEMU

    Emil Karewicz. Fot. PAP/L. Szymański

    W Wilnie urodził się Emil Karewicz, aktor, niezapomniany Brunner z serialu "Stawka większa niż życie", Jagiełło z "Krzyżaków" i porucznik "Mądry" z "Kanału"; w czasie II wojny światowej żołnierz 2. Armii WP, z którą przeszedł szlak bojowy do Berlina.

  • 1922 / 96 LAT TEMU

    Józef Szajna. Fot. PAP/W. Ochnio

    W Rzeszowie urodził się Józef Szajna, scenograf, reżyser teatralny, scenarzysta, teoretyk teatru, malarz i grafik; więzień niemieckiego obozu Auschwitz, gdzie dwukrotnie trafił do bloku śmierci, i obozu w Buchenwaldzie; doświadczenia obozowe i wojenne obecne są w całej jego twórczości; międzynarodowe uznanie przyniosły mu "Reminiscencje" - niemy spektakl teatralny, poświęcony pomordowanym w czasie niemieckiej okupacji artystom krakowskiej ASP.

  • 1915 / 103 LATA TEMU

    W Piotrogrodzie zmarł Siergiej Witte, polityk rosyjski, wieloletni minister finansów, autor reformy opierającej kurs rubla na parytecie złota; premier Rosji w latach 1905-1906.

  • 1913 / 105 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Walery Przyborowski, pisarz, autor powieści historycznych m.in. „Bitwa pod Raszynem”, „Szwedzi w Warszawie”; uczestnik Powstania Styczniowego.

  • 1909 / 109 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Lucjan Szenwald, poeta, działacz komunistyczny, żołnierz I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, uczestnik bitwy pod Lenino.

  • 1899 / 119 LAT TEMU

    Jan Lechoń. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Jan Lechoń, poeta, eseista, tłumacz, krytyk teatralny i literacki, związany z grupą artystyczną „Skamander”.

  • 1898 / 120 LAT TEMU

    W Mińsku założono Socjaldemokratyczną Partię Robotniczą Rosji; od 1903 r. podzieloną na frakcję bolszewików i mienszewików.

  • 1893 / 125 LAT TEMU

    Płk Konstanty Drucki-Lubecki. Fot. CAW/WBH. Źródło: Wikimedia Commons

    W majątku Porochońsk koło Pińska urodził się Konstanty Drucki-Lubecki, pułkownik WP; w kampanii polskiej 1939 r. dowódca Wileńskiej Brygady Kawalerii; więziony w sowieckim obozie w Starobielsku, zamordowany przez NKWD w Charkowie.

  • 1885 / 133 LATA TEMU

    W Nowogrodzie urodził się Lew Rudniew, rosyjski architekt, projektant gmachu Uniwersytetu Moskiewskiego im. Łomonosowa oraz Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.

  • 1884 / 134 LATA TEMU

    W Warszawie urodził się Józef Węgrzyn, aktor filmowy i teatralny, reżyser, znany m.in. z filmów „Dziesięciu z Pawiaka”, „Strachy”, „Kościuszko pod Racławicami”, laureat Złotego Wawrzynu Polskiej akademii Literatury.

  • 1881 / 137 LAT TEMU

    W wyniku zamachu bombowego zginął car Aleksander II Romanow; głównym wykonawcą zamachu był Polak Ignacy Hryniewiecki, członek rosyjskiej organizacji spiskowej Narodna Wola, śmiertelnie ranny podczas eksplozji.

  • 1873 / 145 LAT TEMU

    We Lwowie urodziła się Maryla Wolska, poetka okresu Młodej Polski, autorka tomików „Symfonia jesienna”, „Dzbanek malin”.

  • 1848 / 170 LAT TEMU

    W Wiedniu wybuchła rewolucja marcowa.

  • 1845 / 173 LATA TEMU

    Jan Baudouin de Courtenay. Źródło: NAC

    W Radzyminie urodził się Jan Baudouin de Courtenay, językoznawca, jeden z najwybitniejszych lingwistów świata; w 1922 r. wysunięty przez mniejszości narodowe, jako kandydat w wyborach na prezydenta RP.

  • 1832 / 186 LAT TEMU

    W Petersburgu zmarł Aleksander Orłowski, malarz, batalista.

  • 1781 / 237 LAT TEMU

    Niemiecki astronom William Herschel odkrył Urana - planetę Układu Słonecznego.

  • 1615 / 403 LATA TEMU

    W Spinazolla w Apulii urodził się Antonio Pignatelli; arcybiskup Neapolu, kardynał; w 1691 r. wybrany na papieża - Innocenty XII (1691-1700).

  • 1516 / 502 LATA TEMU

    W Budzie zmarł Władysław II Jagiellończyk, król Czech i Węgier. 

  • 1202 / 816 LAT TEMU

    W Kaliszu zmarł Mieszko III Stary, książę wielkopolski i krakowski.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL