Rok 1968

17.03.2018

1968. Czasy nadchodzą nowe

autor: Ewa Winnicka i Cezary Łazarewicz
Ewa Winnicka i Cezary Łazarewicz "1968. Czasy nadchodzą nowe" Ewa Winnicka i Cezary Łazarewicz "1968. Czasy nadchodzą nowe"

Chaos przełomu

Ewa Winnicka i Cezary Łazarewicz podjęli się zadania teoretycznie niemożliwego: próby uchwycenia wspólnych elementów czyniących rok 1968 tak wyjątkowym w dziejach XX wieku w USA i w Europie – Zachodniej i na Wschodzie. Co może łączyć ruch hippisów w Stanach i studenckie wystąpienia w Polsce? Jaki wspólny mianownik mogą mieć zamieszki w Paryżu i polski Marzec? Protesty przeciw wojnie w Wietnamie i ingerencja wojsk Układu Warszawskiego w Pradze?

Czytelnicy sami muszą zastanowić się nad odpowiedzią na to pytanie, choć autorzy błyskotliwie w tym pomagają, chociażby poprzez znalezienie bohaterów którzy „łączą” amerykańską i polską rzeczywistość: oto młodzi Sandra i Stefan wprost ze słonecznej Kalifornii pełnej dzieci kwiatów trafiają do… pochmurnych i szarych Gliwic. Losy tych dwojga stanowią łącznik narracyjny pomiędzy – zdawać by się mogło – nieprzystającymi rzeczywistościami.

Indywidualna perspektywa patrzenia na proces dochodzenia do roku 1968 i na same wydarzenia tego rewolucyjnego (choć na różne sposoby) czasu sprawia, że książka Winnickiej i Łazarewicza jest niesamowitą ilustracją historii zawierającą w sobie prawdziwe bogactwo. Bo jest tutaj i polski Marzec 1968, i francuski maj ze studencką rewoltą, i wreszcie Praga. Autorom udało się połączyć to wszystko w interesującą całość, brawurowo uniknęli chaosu.

Tajemnica roku 1968 (określonego symbolicznie – w USA ów „rok” zaczął się tak naprawdę pięć lat wcześniej) tkwi przede wszystkim w znaczącym fakcie: oto do głosu doszło powojenne pokolenie, pokolenie ludzi urodzonych po hekatombie II Wojny Światowej, patrzące na swoich rodziców i urządzany przez nich świat krytycznie, bez bagażu doświadczeń i bez skrępowania lękiem. Wybuch tej młodej, podobnej wszędzie energii wywoływał w różnych częściach świata różne skutki.   

Nie ma jednej opowieści o roku 1968.

Jest ich nieskończenie wiele. Są te wschodnie i zachodnie, polityczne i psychodeliczne, ideologiczne i muzyczne, antykapitalistyczne i antykomunistyczne. Są też opowieści miejskie i prowincjonalne. /…/

Opowieść o roku 1968 można sobie wyobrazić jako zdobywanie szczytu, na który prowadzi kilka tras. Trzeba iść wieloma ścieżkami, patrzeć pod nogi, potykać się, a i tak nigdy nie będzie się miało pewności, czy droga wprowadza nas na samą górę – piszą autorzy we wstępie. Te zdania dobrze oddają trudności zadania, którego się podjęli. Z ciekawym skutkiem. 

Cezary Łazarewicz, Ewa Winnicka "1968. Czasy nadchodzą nowe". Wyd. Agora

Źródło: MHP

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL