Druga Rzeczpospolita

06.12.2017

"Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP"

autor: Grzegorz Rąkowski
"Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP" "Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP"

Ukazała się pierwsza z planowanego cyklu publikacji poświęconych siedzibom ziemiańskim na ziemiach wschodnich II RP - "Kresowe rezydencje" autorstwa Grzegorza Rąkowskiego. W środę książkę zaprezentowano w Domu Polonii w Warszawie.

W pierwszym tomie albumu "Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP" obejmującego województwo wileńskie uwzględniono nie tylko pałace i zamki, lecz także wiele obiektów mniejszych i skromniejszych, mało znanych lub pomijanych w literaturze fachowej i w przewodnikach turystycznych. Niemal wszystkie miejsca autor książki odwiedził osobiście, do niektórych wracał po kilka razy, wykonując dokumentację fotograficzną i badając obecny stan opisywanych obiektów oraz sposób, w jaki są zagospodarowywane.

"Opisałem około dwustu obiektów; są to znane pałace, dwory będące wspaniałymi zabytkami architektury, ale też obiekty zupełnie nieznane, nigdy dotąd nieprzedstawiane. Przy okazji penetracji tych terenów wschodnich udało mi się odkryć wiele bardzo ciekawych miejsc: dworków, kaplic, cmentarzyków, pojedynczych grobów. To wędrowanie po miejscach, gdzie znajdowały się kiedyś ziemiańskie domy i dwory to poruszające doświadczenie, ale też przyjemność i satysfakcja" - mówił podczas środowego spotkania autor Grzegorz Rąkowski.

"Posługując się starymi przedwojennymi mapami, z których można bardzo wiele wyczytać, starałem się też docierać w takie miejsca i uwzględniać je w opisie, w których na przykład dwór czy rezydencja się nie zachowały, ale z miejscem tym związana była ważna postać, ród czy wydarzenie z naszej historii" - wyjaśnił Rąkowski.

"+Kresowe rezydencje+ nie są tylko opisem zabytków, ale też przedstawiają ludzi, historię rodów i rodzin, ważne wydarzenia historyczne z danym miejscem związane. Publikacja zawiera informacje interdyscyplinarne z geografii, historii, historii sztuki. Jest czymś absolutnie wyjątkowym" - powiedział uczestniczący w spotkaniu recenzent książki Tomasz Krzywicki, który też zapytał Grzegorza Rąkowskiego o wzorce.

Autor "Kresowych rezydencji" zaznaczył, że inspirującą postacią dla niego był Roman Aftanazy, który opisał historię około 1500 polskich pałaców i dworów oraz ich właścicieli na Kresach Wschodnich Rzeczypospolitej w granicach sprzed 1772 roku. "Roman Aftanazy to wzór niedościgniony, autor dzieła wyjątkowego, monumentalnego, nad którym pracował kilkadziesiąt lat" - mówił Rąkowski. "Pisywaliśmy do siebie i na kilka lat przed śmiercią w jednym z listów wyraził on nadzieję, że będę kontynuował jego dzieło. To dla mnie ogromne zobowiązanie" - dodał.

Album "Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP – Województwo wileńskie" ukazał się nakładem Instytutu Pamięci Narodowej w ramach projektu badawczego „Dopalanie Kresów”. Celem przedsięwzięcia jest zachowanie w pamięci zbiorowej współczesnych Polaków obrazu świata, którego już nie ma. Świata różnorodnego etnicznie i kulturowo, pełnego postaw patriotycznych – prezentowanych przez miejscowe społeczności, jakby wyjęte z Sienkiewiczowskiej Trylogii.

Oddział IPN w Warszawie od wielu lat bada najbardziej dramatyczny okres dziejów północno-wschodnich terenów II Rzeczypospolitej – wojen światowych, okupacji sowieckiej, niemieckiej i władzy bolszewickiej. Teraz przyszedł czas na zaprezentowanie materialnych świadectw łączących te tereny z Rzeczpospolitą. Nieprzypadkowo wybrano właśnie rezydencje – to one w największym stopniu tworzyły historyczny krajobraz. Były pomostem między tradycją konkretnych rodzin, ziem i regionów a literaturą i sztuką, po prostu polskością - napisano na stronie IPN z okazji promocji albumu.

Spotkanie poświęcone książce "Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP" z udziałem autora Grzegorza Rąkowskiego, Tomasza Krzywickiego poprowadził Tomasz Łabuszewski.(PAP)

autor: Anna Bernat

edytor: Paweł Tomczyk

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL