Stalinizm

27.07.2017

„W sieci. Powojenne polskie siatki wywiadowcze (AK-NIE-DSZ-WIN, PSZ) w latach 1944–1955”

autor: IPN
„W sieci. Powojenne polskie siatki wywiadowcze (AK-NIE-DSZ-WIN, PSZ) w latach 1944–1955” „W sieci. Powojenne polskie siatki wywiadowcze (AK-NIE-DSZ-WIN, PSZ) w latach 1944–1955”

Publikacja Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu przy IPN pod redakcją Mariusza Bechty to obszerna monografia na temat powojennych siatek wywiadowczych oraz ekspozytur obsługiwanych przez oficerów wywiadu i kontrwywiadu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Tom obejmuje okres w historii Polski od stycznia 1944 r. do czasów odwilży w 1956 r.

Poszczególne rozdziały opisują m.in. ekspozytury wywiadu wschodniego AK, DSZ i II Korpusu Polskiego – krypt. „Pralnia II”, „Port”, „Liceum”, Wywiad Okręgu Wileńskiego AK, siatki wywiadowcze Obszaru Centralnego DSZ-WiN, siatki wywiadowcze Obszaru Południowego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, siatki wywiadowcze Okręgu Pomorskiego AK-Nie-DSZ-WiN czy siatki wywiadowcze Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Ochotniczej „Warta”.

„Rozpad instytucjonalny Polskiego Państwa Podziemnego i formalne rozwiązanie struktur Armii Krajowej 19 stycznia 1945 r. rozkazem komendanta głównego gen. Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka” wymusiło wiosną i latem 1945 r. na konspiracji poakowskiej dostosowanie aktywów wywiadowczych i kontrwywiadowczych do nowych, o wiele trudniejszych warunków walki z nowym okupantem. Przyszło jej zmierzyć się z destabilizującymi działaniami komunistów, opartymi na fanatyzmie ślepo oddanych aktywistów dawnej Komunistycznej Partii Polski, Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy i Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi, zasilonych naborem partyjnym czasu okupacji niemieckiej z szeregów PPR oraz ludźmi z polskiego marginesu społecznego, jak też wszelkiej maści karierowiczami i oportunistami”.

Kluczową rolę w stawianiu oporu odgrywały siatki wywiadowcze Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Ich działalność polegała na sporządzaniu raportów z działalności komunistów i podtrzymywaniu kontaktu z rządem polskim w Londynie. Obszerne kilkudziesięciostronicowe raporty wysyłane na Zachód miały w założeniu stanowić narzędzie walki z sowiecką dezinformacją. Publikacja IPN umożliwia czytelnikowi samodzielne zapoznanie się z tymi raportami.

Wśród siatek wywiadowczych był wywiad wojskowy i cywilny, który składał się z wywiadu politycznego, gospodarczego i naukowego. Zawarte w publikacji raporty umożliwiają zatem wgląd w panującą wówczas sytuację aprowizacyjną, stanowią źródło informacji na temat gospodarki, przemysłu, handlu, rolnictwa, komunikacji czy mniejszości narodowych mieszkających na ziemiach polskich.

Publikacja stanowi kontynuację zbioru tekstów „Wywiad i kontrwywiad Armii Krajowej” wydanych nakładem Instytutu Pamięci Narodowej w 2008 r.

Instytut Pamięci Narodowej, „W sieci. Powojenne polskie siatki wywiadowcze (AK-NIE-DSZ-WIN, PSZ) w latach 1944–1955”, pod red. Mariusza Bechty, Warszawa 2016.

Aleksandra Beczek (PAP)

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL