Wojna polsko-bolszewicka

08.08.2010 aktualizacja 13.08.2016

Lew Trocki (1879-1940)

Fot. PAP Fot. PAP

Lew Trocki urodził się 7 listopada 1879 r. w żydowskiej rodzinie mieszkającej we wsi Iwanowka , koło Jelizawetgradu.

Pierwotnie nazywał się Lejba Bronstein. Wychowywał się w ateistycznej atmosferze.

Z wyróżneniem ukończył szkołę realną w Odessie.

Już w 1897 r. zaangażował się w ruch rewolucyjny. Założył Południoworosyjski Związek Robotniczy.

Rok później został aresztowany i w 1900 r. zesłany na Syberię.

Po dwóch latach uciekł z zesłania i przedostał się do Europy zachodniej. W Londynie poznał Lenina. Po początkowej współpracy doszło do sporu między nimi o kształt ruchu rewolucyjnego i Trocki poparł mienszewików.

W 1905 r. przedostał się do Rosji i wziął udział w rewolucji. Był ostatnim przewodniczącym Piotrogrodzkiej Radzie Robotniczej. Aresztowany i skazany na dożywotni pobyt w Obdorsku.

W 1907 r. ponownie uciekł i przedostał się do Szwajcarii.

Wybuch rewolucji lutowej w 1917 r. zastał Trockiego w Nowym Jorku. Do Rosji przybył w maju i zaangażował się po stronie bolszewików.

W lipcu 1917 r. wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR).

W październiku 1917 r., pełniąc funkcję przewodniczącego Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich, kierował zbrojnym powstaniem.

W sowieckim rządzie był pierwszym komisarzem spraw zagranicznych (1917-1918), a następnie spraw wojskowych i morskich.

Należał do organizatorów Armii Czerwonej. Był koordynatorem działań zbrojnych w okresie wojny domowej.

Będąc twórcą koncepcji „eksportu rewolucji na Zachód” odegrał ważną rolę w wojnie polsko-bolszewickiej . Chociaż twierdził, że na wojnę z Polską w tym momencie jest za wcześnie.

Po śmierci Lenina w 1924 r. walczył o władzę ze Stalinem, Kamieniewem i Zinowjewem. Krytykował partyjną biurokrację i alienację aparatu partyjnego.

Stopniowo odsuwany od władzy. W 1924 r. usunięty ze stanowiska komisarza obrony, w 1926 r. z Biura Politycznego, a w 1927 r. z partii.

Dwa lata później zmuszony do opuszczenia ZSRR.

W 1932 r. pozbawiony został obywatelstwa sowieckiego. Przebywał na emigracji w Turcji, Francji, Norwegii i Meksyku.

Bez przerwy śledzony i tropiony przez NKWD krytykował stalinizm, jako ustrój, który odszedł od ideałów rewolucji.

W 1938 r. założył IV Międzynarodówkę.

NKWD trzykrotnie przeprowadziła próbę zamachu na Trockiego. Wywiad sowiecki wymordował całą jego rodzinę z wyjątkiem żony Natalii Siedowej.

20 sierpnia 1940 r. w Meksyku agent NKWD Ramón Mercader dokonał na niego zamachu. Lew Trocki zmarł następnego dnia w szpitalu. Jego pogrzeb zgromadził 300 tys. osób. (PAP)

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL