Kultura i sztuka 1945-1989

16.06.2017

Wystawa "Don’t fence me in – wczesne prace Guentera Grassa" w Gdańsku

Guenter Grass w młodości. Źródło: GGM Guenter Grass w młodości. Źródło: GGM

Ok. 50 prac Guentera Grassa - rysunków tuszem, akwareli oraz kilka rzeźb w brązie, pokaże za tydzień Gdańska Galeria jego imienia. Dzieła pochodzą z lat 1948-52, kiedy niemiecki twórca mieszkał w Duesseldorfie i studiował na tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych.

"Będzie to Grass nieznany, zupełnie inny niż ten, do którego przyzwyczaiła się polska publiczność, która kojarzy go raczej jako nobliwego i statecznego pisarza, mędrca z fajką i doświadczonego artystę. Na tej wystawie zobaczymy Grassa jako początkującego artystę, pełnego nadziei i młodzieńczego zapału, choć, trzeba przyznać, że on do końca życia zawsze był pełen życiowej werwy" – powiedziała PAP kuratorka wystawy, Marta Wróblewska.

Ekspozycję zatytułowano "Don’t fence me in – wczesne prace Guentera Grassa". To nawiązanie do utworu śpiewanego przez amerykańskiego aktora i piosenkarza Roya Rogersa (1911-1998).

"Piosenka opowiada o kowboju w czasach, kiedy w Ameryce zaczęto parcelować ziemię. I dlatego śpiewa on +Don’t fence me in+ czyli nie ogradzaj mnie, bo nie chce wypasać swojego stada na polu wytyczonym płotem" – wyjaśniła Wróblewska.

Kurator podkreśliła, że niemiecki twórca odnosił się do tej amerykańskiej piosenki wspominając swoje studenckie lata.

"Stała się ona dla niego metaforą wolności i nadziei na pokój. To były wyjątkowe czasy: Europa była w gruzach, Duesseldorf, gdzie wówczas mieszkał i studiował Grass był także zrujnowany. Grass, tak jak inni młodzi Niemcy, stara się rozpoczynać w tej rzeczywistości nowe życie i pokonać traumę, która towarzyszyła powojennym latom" – zaznaczyła Wróblewska.

Prezentowane w Gdańskiej Galerii Guentera Grassa prace to część dzieł artysty, odnalezionych przypadkowo w 2013 r. w jego dawnym mieszkaniu w Duesseldorfie. Pod schodami odkryto wówczas ok. 150 prac, wśród których były niepokazywane wcześniej rysunki, akwarele, rzeźby, ale także niepublikowane wiersze, czy fragmenty wówczas nowo powstających powieści, na przykład "Blaszanego bębenka".

W gdańskiej galerii obejrzeć można będzie np. rysunki tuszem powstałe podczas podróży Grassa głównie do Włoch i Francji. "Artysta rysował place, zabytki, ale też portretował ludzi. W tych pracach dostrzec można wszystkie jego inspiracje jako młodego studenta i pasjonata sztuki" - oceniła Wróblewska.

Wernisaż wystawy "Don’t fence me in – wczesne prace Guentera Grassa" odbędzie się w piątek 23 czerwca. Ekspozycja będzie czynna do 29 października.

Guenter Grass, pisarz, autor powieści, poezji i dramatów, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1999 r., urodził się 16 października 1927 r. w Gdańsku w rodzinie o korzeniach niemiecko-kaszubskich. Dzieciństwo spędził w Wolnym Mieście Gdańsku. Mieszkał przy ulicy Lelewela w dzielnicy Wrzeszcz.

Sławę międzynarodową przyniosła mu tzw. trylogia gdańska - powieści "Blaszany bębenek" (1959), "Kot i mysz" (1961) i "Psie lata" (1963).

Grass od dziesięcioleci angażował się na rzecz pojednania polsko-niemieckiego; popierał politykę wobec Polski kanclerza Willy'ego Brandta. Towarzyszył Brandtowi w jego podróży do Polski w grudniu 1970 roku, podczas której kanclerz RFN uznał granicę na Odrze i Nysie, wbrew stanowisku większości mieszkańców zachodnich Niemiec. Sam Grass podkreślał wielokrotnie, że utrata Pomorza czy Dolnego Śląska to zasłużona kara za niemieckie zbrodnie. Z tego powodu sceptycznie zareagował na zjednoczenie kraju w 1990 roku.

Od czasu protestów robotników na polskim Wybrzeżu w grudniu 1970 roku Grass śledził uważnie sytuację w Gdańsku, sympatyzując z polską opozycją.

W 2006 r. w autobiograficznej książce "Przy obieraniu cebuli" nieoczekiwanie ujawnił, że pod koniec wojny służył w hitlerowskiej formacji zbrojnej Waffen-SS. Zarzucano mu wtedy, że zbyt długo ukrywał ten fakt przed opinią publiczną.

W 1993 r. radni Gdańska przyznali pisarzowi tytuł honorowego obywatela miasta. Grass jest doktorem honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego.

Zmarł 13 kwietnia 2015 r. w niemieckiej Lubece. (PAP)

rop/ js/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL