> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

18 WRZEśNIA

  • 1939 / 81 lat
    Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy), Autoportret, 1927 r. Fot. PAP/I. Jarosińska

    W Jeziorach na Polesiu popełnił samobójstwo Stanisław Ignacy Witkiewicz, malarz, pisarz, filozof, fotograf, jeden z najoryginalniejszych twórców kultury polskiej; autor m.in. dramatu „Szewcy” oraz powieści „Pożegnanie jesieni” i „Nienasycenie”.

  • 1925 / 95 lat
    Święto Żołnierza w Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. 15.08.1930. Fot. NAC

    Uchwała Rady Ligi Narodów o przekazaniu Polsce półwyspu Westerplatte na składnicę amunicyjną.

  • 2013 / 7 lat
    Marcel Reich-Ranicki. Fot. PAP/EPA

    We Frankfurcie nad Menem zmarł Marcel Reich-Ranicki, niemiecki krytyk literacki, pochodzący z rodziny polskich Żydów; po wybuchu II wojny światowej przybywał w warszawskim getcie, skąd w 1943 r. uciekł; przeżył wojnę ukrywając się u polskiej rodziny; według katalogu IPN od 1945 r. był funkcjonariuszem MBP; następnie pracował w dyplomacji; w 1958 r. wyjechał do RFN; należał do najbardziej wpływowych krytyków literackich, przez ponad pół wieku decydował o losie książek na niemieckim rynku wydawniczym, najpierw jako szef redakcji kultury w „FAZ”, a następnie w telewizji ZDF.

  • 2009 / 11 lat

    W Rudzie Śląskiej doszło do katastrofy górniczej w kopalni „Wujek”; od wybuchu metanu zginęło 20 górników.

  • 2009 / 11 lat
    Barbara Skarga. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Olsztynie zmarła prof. Barbara Skarga, humanistka, filozof, etyk, historyk filozofii.

  • 2005 / 15 lat

    W Niemczech odbyły się wybory parlamentarne: partie chadeckie CDU i CSU zdobyły 35,2 proc. głosów, SPD - 34,3 proc.; w listopadzie na czele koalicyjnego rządu CDU/CSU-SPD stanęła przewodnicząca CDU Angela Merkel.

  • 1999 / 21 lat

    W Szczecinie rozpoczął działalność Wielonarodowy Korpus Północno-Wschodni będący częścią sił NATO.

  • 1993 / 27 lat

    Ostatni żołnierze rosyjscy wyjechali z warszawskiego Dworca Wschodniego do Rosji; w Polsce pozostała jedynie misja wojskowa licząca około 30 żołnierzy, która nadzorowała tranzyt wojsk rosyjskich z Niemiec do Rosji.

  • 1989 / 31 lat
    Aleksandra Śląska. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    W Warszawie zmarła Aleksandra Śląska, aktorka, wieloletni pedagog warszawskiej PWST; znana m.in. z ról w filmach: „Ostatni etap”, „Pasażerka” oraz z serialu „Królowa Bona”.

  • 1987 / 33 lata
    Jerzy Kukuczka. Fot. PAP/CAF/K. Seko

    Jerzy Kukuczka, jako drugi człowiek na świecie po Reinholdzie Messnerze, zdobył Koronę Himalajów.

  • 1970 / 50 lat

    W Londynie zmarł Jimi Hendrix, symbol pokolenia dzieci-kwiatów, jeden z najbardziej wpływowych muzyków lat 60.; autor utworów „Purple Haze” i „The Wind Cries Mary”, uważany za najważniejszego gitarzystę rockowego w historii.

  • 1963 / 57 lat

    Na Stadionie Śląskim w Chorzowie, podczas meczu klubowego Pucharu Europy Górnik Zabrze-Austria Wiedeń (1:0), został ustanowiony rekord frekwencji na tym obiekcie (120 tys. widzów). 

  • 1958 / 62 lata
    Leopold Tyrmand. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie w klubie studentów Politechniki Warszawskiej „STODOŁA” rozpoczął się pierwszy Festiwal Jazz Jamboree.

  • 1957 / 63 lata
    Kontradmirał Włodzimierz Steyer. Fot. PAP/CAF

    W Gdańsku zmarł kontradmirał Włodzimierz Steyer, podczas kampanii 1939 r. dowódca Rejonu Umocnionego Hel; w latach 1947–1950 dowódca Polskiej Marynarki Wojennej.

  • 1951 / 69 lat
    Pomnik upamiętniający ofiary Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Fot. PAP/L. Szymański

    Kongres USA podjął uchwałę o powołaniu komisji do wyjaśnienia Zbrodni Katyńskiej.

  • 1946 / 74 lata
    Stanisław Mierzwa. Fot. PAP/CAF

    W Krakowie władze komunistyczne aresztowały sekretarza generalnego PSL Stanisława Mierzwę.

  • 1944 / 76 lat

    Powstanie Warszawskie: Nad Warszawą pojawiło się ponad 100 amerykańskich samolotów B-17, które dokonały zrzutów.

  • 1944 / 76 lat
    Gen. Stanisław Sosabowski. Fot. NAC

    Początek walk Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego pod Arnhem.

  • 1939 / 81 lat

    Kampania polska: rozpoczęła się obrona Wilna przed wojskami sowieckimi.

  • 1939 / 81 lat

    Kampania polska: Rząd Rumunii podjął decyzję o internowaniu polskich władz państwowych.

  • 1939 / 81 lat

    Kampania polska: oddziały Armii „Kraków” i „Lublin” dowodzone przez gen. Tadeusza Piskora rozpoczęły pierwszą bitwę pod Tomaszowem Lubelskim.

  • 1939 / 81 lat
    Gen. Franciszek Wład. Fot. NAC

    Kampania polska: W wyniku ran odniesionych w bitwie nad Bzurą zmarł gen. Franciszek Wład, dowódca 14. Wielkopolskiej Dywizji Piechoty.

  • 1939 / 81 lat
    ORP "Orzeł". Fot. NAC

    Kampania polska: internowany polski okręt podwodny „Orzeł” wydostał się z portu w Tallinie.

  • 1939 / 81 lat

    Kampania polska: Armia Czerwona zajęła Lidę i Nowogródek.

  • 1939 / 81 lat

    Kampania polska: w oficjalnym komunikacie niemiecko-sowieckim podano, że zadaniem obu armii jest „przywrócenie w Polsce porządku i spokoju”.

  • 1939 / 81 lat

    Kampania polska: Marszałek Edward Śmigły-Rydz wraz ze sztabem i ewakuowanym Ministerstwem Spraw Wojskowych przekroczył w Kutach granicę Rumunii.

  • 1939 / 81 lat

    Kampania polska: pierwsze oddziały Armii „Poznań” przebiły się przez Puszczę Kampinoską do Warszawy.

  • 1939 / 81 lat

    Kampania polska: członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów zabili w Sławentynie w woj. tarnopolskim, według różnych źródeł, od 50 do 85 Polaków.

  • 1938 / 82 lata

    Rozwiązanie Sejmu i Senatu IV kadencji.

  • 1934 / 86 lat

    Związek Sowiecki został przyjęty do Ligi Narodów, otrzymując stałe miejsce w Radzie Ligi.

  • 1933 / 87 lat
    Jerzy Połomski. Fot. PAP/CAF/T. Zagoździński

    W Radomiu urodził się Jerzy Połomski, piosenkarz, jeden z najpopularniejszych polskich artystów estradowych lat 60. i 70.; do jego najbardziej znanych piosenek należą „Cała sala śpiewa” i „Bo z dziewczynami”.

  • 1915 / 105 lat

    I wojna światowa: Wojska niemieckie zajęły Wilno.

  • 1905 / 115 lat

    W Sztokholmie urodziła się Greta Garbo, szwedzka aktorka, gwiazda Hollywood; wystąpiła w filmach „Anna Christie”, „Romans”, „Anna Karenina”, „Mata Hari”, „Ludzie w hotelu”, „Królowa Krystyna”, „Ninoczka” i „Dama kameliowa”; w 1955 r. nagrodzona honorowym Oscarem.

  • 1883 / 137 lat
    Ludomir Różycki. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Ludomir Różycki, kompozytor, dyrygent, pedagog.

  • 1857 / 163 lata

    W Warszawie zmarł Karol Kurpiński, kompozytor, dyrygent, pedagog; dyrektor opery w Warszawie, założyciel i redaktor pierwszego polskiego czasopisma muzycznego „Tygodnik Muzyczny”; autor muzyki do pieśni „Warszawianka”.

  • 1851 / 169 lat

    W Stanach Zjednoczonych ukazało się pierwsze wydanie "The New York Times" - jednego z najważniejszych dzienników amerykańskich.

  • 1807 / 213 lat

    W Wilnie zmarł Franciszek Smuglewicz, malarz, rysownik.

  • 1794 / 226 lat

    Insurekcja Kościuszkowska: Rada Najwyższa Narodowa postanowiła zamienić pospolite ruszenie włościan na pobór 1 rekruta z 10 domów i konia jezdnego z 50 domów.

  • 1773 / 247 lat
    "Obraz Europy w lipcu 1772" - alegoria I rozbioru Polski. Źródło: CBN Polona

    I rozbiór Polski: Delegacja Sejmu Rozbiorowego podpisała traktaty rozbiorowe.

  • 1772 / 248 lat

    I rozbiór Polski: Ambasadorowie Rosji, Prus i Austrii państw złożyli w Warszawie jednobrzmiące deklaracje o przeprowadzeniu rozbioru, żądając zwołania sejmu dla przeprowadzenia zmian terytorialnych.

  • 1765 / 255 lat

    W Belluno urodził się Bartolomeo Cappellari, przyszły papież Grzegorz XVI (1831–1846).

  • 1454 / 566 lat

    Wojna trzynastoletnia: Pod Chojnicami wojska zaciężne walczące po stronie Zakonu Krzyżackiego pokonały pospolite ruszenie województw wielkopolskiego i kujawskiego.

sonda

Który z filmów fabularnych najciekawiej oddaje atmosferę wokół „Solidarności”:

Wybory
Porozumienia Sierpniowe i „Solidarność” – 40. rocznica

 

Rocznica

  • 31.08.1980

    Porozumienia Sierpniowe i „Solidarność” – 40. rocznica

    40 lat temu, w sierpniu 1980 r., na Wybrzeżu wybuchły strajki, których efekty okazały się przełomowe dla losów Polski i tej części Europy. „Dyscyplinarne” zwolnienie Anny Walentynowicz, suwnicowej ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, doprowadziło do powstania największego ruchu społecznego w polskiej historii. Jego rzeczywistym celem nie było wyłącznie dążenie do poprawy warunków pracy, lecz również przebudowa systemu PRL i zorganizowanie społeczeństwa niezależnego od instytucji totalitarnych.

    Zobacz rocznicę

Newsletter

  • „Kowalska. Ta od Dąbrowskiej”

    Sylwia Chwedorczuk
  • „Dzieci z Pawiaka”

    Sylwia Winnik
  • „Geyerowie – pionierzy Łodzi przemysłowej”

    Piotr Jaworski
  • „W obronie krzyża. Protest w Gliwicach w 1960 roku”

    Adam Dziurok, Bogusław Tracz
  • „Poselstwo RP w Bernie. Przemilczana historia”

    Danuta Drywa
  • „Ochotnik”

    Jack Fairweather
  • „Długi kulturkampf. Pruskie i niemieckie wojny kulturowe przeciw Polsce w latach 1795–1918”

    Grzegorz Kucharczyk
  • „Gniazdo polskie. Wspólna pamięć narodu”

    Bohdan Urbankowski
  • „Mała Norymberga”

    Agnieszka Dobkiewicz
  • „Podziemna sieć społeczna”

    Jan Olaszek 
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Studio Filmowe KRONIKA Polska Kronika Filmowa
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki