> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

15 SIERPNIA

  • 1920 / 100 lat
    Tadeusz Płużański. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    W Miechowie urodził się Tadeusz Płużański, filozof, uczestnik kampanii polskiej 1939 r., żołnierz niepodległościowego podziemia, więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego Stutthof; po zakończeniu wojny członek Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość; aresztowany przez UB w 1947 r. i skazany na karę śmierci; wyrok zamieniono na dożywocie.

  • 1920 / 100 lat
    Bitwa Warszawska 1920: dowódca frontu północnego gen. Józef Haller pod Okuniewem. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Bitwa Warszawska: zacięte walki wojsk polskich z Armią Czerwoną m.in. pod Radzyminem, Zielonką i Ossowem oraz w rejonie Modlina, nad Wkrą i pod Nasielskiem.

  • 2014 / 6 lat
    Jan Ekier. Fot. PAP/M. Kłoś

    W Warszawie w wieku 101 lat zmarł Jan Ekier, pianista, kompozytor, pedagog, chopinolog.

  • 2013 / 7 lat
    Sławomir Mrożek. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Nicei zmarł Sławomir Mrożek, dramatopisarz, prozaik, satyryk, eseista, rysownik; autor dramatów „Policja”, „Indyk”, „Tango”, „Emigranci”, „Portret”, „Pieszo”, „Miłość na Krymie”, zbiorów opowiadań „Półpancerze praktyczne”, „Słoń”, „Wesele w Atomicach”, a także autobiograficznej książki „Baltazar”.

  • 1988 / 32 lata
    Strajkujący górnicy z kopalni "Manifest Lipcowy". 08.1988. Fot. PAP/CAF/A. Hawałej

    W kopalni „Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu rozpoczął się strajk, który zapoczątkował falę protestów w całej Polsce. Górnicy obok postulatów ekonomicznych postawili żądanie legalizacji NSZZ „Solidarność” i po kilku dniach utworzyli Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS).

  • 1980 / 40 lat
    Strajk w Stoczni im. Lenina. 08.1980. Fot. PAP/J. Grelowski

    Po wybuchu strajku w Stoczni Gdańskiej protesty rozszerzyły się na inne zakłady Trójmiasta, objęły także Elbląg i Szczecin. W południe władze przerwały łączność telefoniczną Wybrzeża z resztą Polski. I sekretarz KC PZPR Edward Gierek przerwał urlop na Krymie i powrócił do kraju.

  • 1975 / 45 lat

    Premiera filmu „Znikąd donikąd” w reżyserii Kazimierza Kutza.

  • 1973 / 47 lat
    Gen. Marian Kukiel. Fot. NAC

    W Londynie zmarł gen. Marian Kukiel, historyk wojskowości, minister obrony narodowej w rządzie RP na uchodźstwie (1942–1949); w latach 1946–1973 dyrektor Instytutu Historycznego im. Gen. Sikorskiego.

  • 1969 / 51 lat

    Na farmie w Bethel w stanie Nowy Jork, rozpoczął się legendarny Festiwal Woodstock.

  • 1966 / 54 lata
    Jan Kiepura. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    W Harrison w stanie Nowy Jork zmarł Jan Kiepura, światowej sławy śpiewak operowy – tenor, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Kocham wszystkie kobiety”, „O czym się nie myśli”, „Neapol, śpiewające miasto” i „Zdobyć cię muszę”.

  • 1955 / 65 lat

    W Warszawie zakończył się V Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów.

  • 1955 / 65 lat

    W Opolu urodziła się Ewa Wencel, aktorka warszawskiego Teatru Kwadrat, scenarzystka, znana m.in. z seriali „Mamuśki” i „Czas honoru”.

  • 1950 / 70 lat

    Urodził się John Porter, walijski muzyk, kompozytor, autor tekstów, od 1976 r. mieszkający na stałe w Polsce; współpracował m.in. z Maanamem, Maciejem Zembatym, tworzył muzykę z własnym zespołem Porter Band.

  • 1944 / 76 lat

    W Lublinie podczas pierwszego posiedzenia Krajowa Rada Narodowa upoważniła PKWN do wydawania dekretów.

  • 1942 / 78 lat
    Gen. Władysław Sikorski. Źródło: CBN Polona

    Rozkaz Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego nakazujący wszystkim podziemnym organizacjom wojskowym działającym na terenie okupowanej Polski podporządkowanie się Komendantowi Głównemu Armii Krajowej.

  • 1938 / 82 lata

    W Warszawie urodził się Janusz A. Zajdel, pisarz, prekursor nurtu socjologicznego w polskiej literaturze science-fiction.

  • 1937 / 83 lata
    Protesty chłopów w Jarosławiu (woj. lwowskie). 08.1937 r. Fot. NAC

    Początek największego strajku chłopskiego w okresie międzywojennym, który objął głównie Małopolskę. W starciach z policją zginęło 41 osób, około 4 tys. zostało aresztowanych.

  • 1935 / 85 lat

    W Gdańsku zmarła Stanisława Przybyszewska, autorka dramatów historycznych związanych z rewolucją francuską, m.in. „Sprawy Dantona”, malarka.

  • 1935 / 85 lat
    Waldemar Baszanowski. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    W Grudziądzu urodził się Waldemar Baszanowski, dwukrotny mistrz olimpijski w podnoszeniu ciężarów: w Tokio (1964) i Meksyku (1968); pięciokrotny mistrz świata i sześciokrotny mistrz Europy.

  • 1929 / 91 lat
    Anna Walentynowicz. Fot. PAP/S. Kraszewski

    W Równem na Wołyniu urodziła się Anna Walentynowicz, działaczka Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża; w 1980 r. członek Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej, a następnie Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność”; internowana w stanie wojennym; zginęła 10 kwietnia 2010 r. w katastrofie samolotu pod Smoleńskiem.

  • 1927 / 93 lata

    W Krakowie urodził się Witold Gruca, tancerz i choreograf.

  • 1921 / 99 lat

    W Tarnawie Górze urodził się August Kowalczyk, aktor, reżyser; wystąpił m.in. w serialach „Chłopi”, „Janosik”, „Znak orła”, „Polskie drogi”, „Tajemnica Enigmy” i „Stawka większa niż życie”; w czasie wojny więzień niemieckiego KL Auschwitz, z którego uciekł, żołnierz AK; wieloletni wiceprezes Zarządu Głównego Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem.

  • 1920 / 100 lat
    Realizacja zdjęć do filmu fabularnego pt. Abel twój brat, reżyseria Janusz Nasfeter (stoi). Nz. obsada dziecięca: Henryk Gołębiewski (L), Roman Mosior (2L), Filip Łobodziński (w okularach). Wrocław, 1970 r. Fot. PAP/CAF/E. Wołoszczuk

    W Warszawie urodził się Janusz Nasfeter, reżyser filmowy, scenarzysta; autor filmów „Ranny w lesie”, „Zbrodniarz i panna”, „Niekochana”.

  • 1919 / 101 lat
    Kopalnia Mysłowice. Źródło: BN Polona

    Oddziały Grenschutz-Ost spacyfikowały manifestację strajkujących górników przed kopalnią w Mysłowicach; od kul zginęło 10 osób, wielu zostało rannych.

  • 1917 / 103 lata
    Roman Dmowski. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Lozannie powstał Komitet Narodowy Polski z Romanem Dmowskim na czele, przeniesiony następnie do Paryża i uznany przez państwa Ententy za oficjalną reprezentację narodu polskiego. 

  • 1906 / 114 lat

    W kilkunastu miastach Królestwa Polskiego członkowie Organizacji Bojowej PPS przeprowadzili serię zamachów na funkcjonariuszy rosyjskiej policji, żandarmerii oraz agentów Ochrany.

  • 1898 / 122 lata
    Jan Brzechwa. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Żmerynce na Podolu urodził się Jan Brzechwa, właściwie Jan Wiktor Lesman, poeta, satyryk, autor utworów dla dzieci.

  • 1893 / 127 lat
    Gen. Nikodem Sulik. Fot. NAC

    W Starej Kamiennej na Podlasiu urodził się Nikodem Sulik, generał WP, dowódca 5. Kresowej Dywizji Piechoty 2. Korpusu Polskiego, walczącej m.in. pod Monte Cassino.

  • 1882 / 138 lat

    W Cieszynie zmarł Karol Miarka, pisarz, działacz społeczny na Górnym Śląsku.

  • 1769 / 251 lat
    Napoleon Bonaparte. Źródło: CBN Polona

    W Ajaccio na Korsyce urodził się Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów, jeden z najwybitniejszych wodzów w dziejach świata.

  • 1649 / 371 lat
    Jan II Kazimierz - cykl Jana Matejki „Poczet królów i książąt polskich”. Fot. PAP/Reprodukcja

    Powstanie Chmielnickiego: idące na odsiecz oblężonemu Zbarażowi wojska koronne pod dowództwem króla Jana II Kazimierza zostały zaskoczone pod Zborowem przez liczniejsze wojska kozackie i tatarskie; dwudniowa bitwa zakończyła się pertraktacjami, w wyniku których chan tatarski Islam III Girej po zawarciu traktatu pokojowego wycofał się z walki, a Bohdan Chmielnicki podpisał w Zborowie ugodę z Rzeczpospolitą.

  • 1605 / 415 lat

    W Baranowie urodził się Wacław Leszczyński, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski w latach 1658–1666.

  • 1568 / 452 lata
    Św. Stanisław Kostka. Źródło: CBN Polona

    W Rzymie zmarł Stanisław Kostka, jezuita, święty Kościoła katolickiego, patron Polski.

  • 1534 / 486 lat

    Powstanie zakonu jezuitów: w Paryżu Ignacy Loyola wraz z grupą towarzyszy studiujących na Sorbonie złożył ślub ubóstwa i czystości, zobowiązując się do ewangelizacji Ziemi Świętej; Towarzystwo Jezusowe zatwierdził w 1540 r. papież Paweł III.

  • 1317 / 703 lata
    Władysław Łokietek - rysunek Jana Matejki. Fot. PAP/Reprodukcja

    Władysław Łokietek wydał przywilej lokacyjny dla miasta Lublina. Lublin prawa miejskie na prawie magdeburskim uzyskał prawdopodobnie już w czasach Bolesława Wstydliwego około 1257 r., jednak akt lokacyjny z tego okresu nie zachował się.

  • 1257 / 763 lata
    Św. Jacek Odrowąż. Źródło: CBN Polona

    W Krakowie zmarł Jacek Odrowąż, dominikanin, założyciel wielu klasztorów dominikańskich m.in. w Krakowie, Wrocławiu, Gdańsku i Sandomierzu; kanonizowany przez papieża Klemensa VIII w 1594 r.

  • 1135 / 885 lat

    W Merseburgu doszło do spotkania Bolesława Krzywoustego z cesarzem Lotarem III.

sonda

Która z książek najciekawiej opisuje wydarzenia z lat 1919–1920 dot. wojny polsko-bolszewickiej:

Wybory
Bitwa Warszawska – 100. rocznica

 

Rocznica

  • 15.08.1920

    Bitwa Warszawska – 100. rocznica

    ​​​​​​​Zwycięstwo z sierpnia 1920 r. było momentem przełomowym dla losów odrodzonej Polski. Klęska bolszewików zapewniła przetrwanie jej niepodległości i zdaniem większości historyków uchroniła całą Europę przed panowaniem komunizmu.

    Zobacz rocznicę

Newsletter

  • „Przegrane zwycięstwo. Wojna polsko-bolszewicka 1918–1920”

    Andrzej Chwalba
  • „Wojna polsko-bolszewicka. Konflikt, który zmienił bieg historii”

    Kacper Śledziński
  • „Polskie zwycięstwo 1920”

    Michał Kopczyński i Mikołaj Mirowski (red.)
  • „Warszawa 1920. Nieudany podbój Europy. Klęska Lenina”

    Adam Zamoyski
  • „Razem z Wojskiem Polskim”

    Andrij Rukkas
  • „Wędrówki przez czas”

    Beata Janowska
  • „Ravensbrück – kobiecy obóz koncentracyjny” 

    Wanda Kiedrzyńska
  • „Benjamin Franklin. Życie Amerykanina”

    Walter Isaacson 
  • „Dzienniki z Powstania Warszawskiego”

    L. Buczkowski, M. Dąbrowska, K. Irzykowski, S. Podhorska-Okołów, M. Rodziewiczówna, E. Szermentowski, L. Zajączkowska-Mitznerowa
  • „Chłopak z Warszawy”

    Andrzej Borowiec
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Studio Filmowe KRONIKA Polska Kronika Filmowa
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki