Daty

Kalendarz historyczny

1.6

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Pacyfikacja wsi Sochy. 01.06.1943 r. Fot. ze zbiorów IPN

    We wsi Sochy na Zamojszczyźnie Niemcy zamordowali ponad 180 osób, w tym wiele kobiet i dzieci.

  • 1942 / 77 LAT TEMU

    SS-mani z obozu zagłady w Treblince: Paul Bredow, Willi Mentz, Max Möller i Josef Hirtreiter. Fot. Muzeum w Treblince. Źródło: Wikimedia Commons

    W ramach akcji „Reinhardt”, której celem była zagłada Żydów w Generalnym Gubernatorstwie, Niemcy rozpoczęli budowę obozu w Treblince; do czasu likwidacji obozu w listopadzie 1943 r. Niemcy zamordowali w nim blisko 900 tys. Żydów, ogromna większość z nich, ok. 760 tys., pochodziła z Polski, wśród nich było 254 tys. ludzi z warszawskiego getta.

  • 2016 / 3 LATA TEMU

    W Warszawie zmarł Janusz Ekiert, muzykolog, autor książek poświęconych muzyce, biografii Fryderyka Chopina, historii Konkursów Chopinowskich.

  • 2009 / 10 LAT TEMU

    Samolot pasażerski Airbus A330-200 linii Air France z 228 osobami na pokładzie, lecący z Rio de Janeiro do Paryża, spadł do Atlantyku; wszyscy pasażerowie i członkowie załogi ponieśli śmierć.

  • 2008 / 11 LAT TEMU

    W Paryżu zmarł Yves Saint-Laurent, projektant mody.

  • 2003 / 16 LAT TEMU

    Donald Tusk został wybrany przewodniczącym Platformy Obywatelskiej.

  • 2000 / 19 LAT TEMU

    We Wrocławiu zmarł Eliasz Kuziemski, aktor, wystąpił m.in. w filmie „Sami swoi”, a także w serialach „Stawka większa niż życie” i „Znak orła”.

  • 1991 / 28 LAT TEMU

    Papież Jan Paweł II na lotnisku wojskowym Koszalin-Zegrze Pomorskie witany przez prezydenta RP Lecha Wałęsę. 01.06.1991. Fot. PAP/J. Morek

    Początek IV pielgrzymki do Polski papieża Jana Pawła II.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Henryk Worcell. Fot. PAP/T. Gawałkiewicz

    We Wrocławiu zmarł Henryk Worcell, pisarz, autor powieści „Zaklęte rewiry”.

  • 1980 / 39 LAT TEMU

    W USA rozpoczęła nadawanie stacja telewizyjna CNN.

  • 1978 / 41 LAT TEMU

    W Argentynie rozpoczęły się XI Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej; reprezentacja Polski zajęła w nich 5-8 miejsce.

  • 1975 / 44 LATA TEMU

    W Londynie zmarł Tadeusz Olsza, aktor, piosenkarz, tancerz; występował w kabaretach, teatrach rewiowych, m.in. w Qui Pro Quo, Morskim Oku i Cyruliku Warszawskim; zagrał w filmach „Uwiedziona” i „Jego wielka miłość”.

  • 1967 / 52 LATA TEMU

    W Warszawie urodził się Szymon Majewski, satyryk, dziennikarz, prezenter radiowy i telewizyjny. 

  • 1965 / 54 LATA TEMU

    W Kondopodze w Karelii urodziła się Łarisa Łazutina, rosyjska biegaczka narciarska; pięciokrotna złota medalistka olimpijska, jedenastokrotna mistrzyni świata, dwukrotna zdobywczyni Pucharu Świata.

  • 1960 / 59 LAT TEMU

    Gen. Wojciech Jaruzelski. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Szefem Głównego Zarządu Politycznego WP został gen. Wojciech Jaruzelski.

  • 1958 / 61 LAT TEMU

    W Lublinie urodził się Tomasz Wiszniewski, reżyser, scenarzysta, autor filmu „Wszystko będzie dobrze”.

  • 1957 / 62 LATA TEMU

    W Łodzi urodziła się Dorota Kędzierzawska, reżyserka, scenarzystka; autorka filmów „Wrony”, „Jestem”, „Pora umierać”, „Jutro będzie lepiej” oraz „Inny świat”, którego głównym narratorem i bohaterem jest aktorka Danuta Szaflarska.

  • 1953 / 66 LAT TEMU

    Dorota Stalińska. Fot. PAP/K. Jarczewski

    W Gdańsku urodziła się Dorota Stalińska, aktorka, znana m.in. z filmów "Bez miłości", "Krzyk", "Miłość ci wszystko wybaczy" i „Lata dwudzieste… lata trzydzieste”.

  • 1950 / 69 LAT TEMU

    W "Trybunie Ludu" Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych zamieściło propagandowy komunikat o zrzuceniu na Polskę przez USA masowych ilości stonki ziemniaczanej, która następnie rozpleniła się po całym kraju.

  • 1949 / 70 LAT TEMU

    W Warszawie rozpoczął obrady II Kongres Związków Zawodowych, który powołał Centralną Radę Związków Zawodowych (CRZZ).

  • 1949 / 70 LAT TEMU

    W Stanach Zjednoczonych zebrał się Komitet Wolnej Europy (m.in. przedstawiciele środowisk politycznych), który opowiedział się za wyzwoleniem krajów Europy Środkowo-Wschodniej spod dominacji Związku Sowieckiego. Głównym narzędziem realizacji tego celu stało się Radio Wolna Europa.

  • 1947 / 72 LATA TEMU

    Jerzy Giedroyc. Fot. PAP/J. Ruciński

    W Rzymie ukazał się pierwszy numer „Kultury”, wydawanej przez Instytut Literacki prowadzony przez Jerzego Giedroycia; w 1947 r. redakcja miesięcznika została przeniesiona do Maisons-Laffitte pod Paryżem. 

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    W Krakowie ukazał się pierwszy numer miesięcznika "Znak" pod redakcją Jerzego Radkowskiego.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Andrzej Rosiewicz. Fot. PAP/M. Sokołowski

    W Warszawie urodził się Andrzej Rosiewicz, piosenkarz, kompozytor, satyryk, tancerz i choreograf.

  • 1940 / 79 LAT TEMU

    Barbara Kwiatkowska. Fot. PAP/S. Czarnogórski

    Urodziła się Barbara Kwiatkowska, aktorka, znana z filmów "Ewa chce spać" i "Jowita".

  • 1936 / 83 LATA TEMU

    Początek kilkudniowych rozruchów antyżydowskich w Mińsku Mazowieckim.

  • 1935 / 84 LATA TEMU

    W Manchesterze urodził się Norman Foster, architekt, autor przebudowy Reichstagu i British Museum, projektant wieżowca 30 St Mary Ahe i City Hall w Londynie, nowego stadionu Wembley, a także centrum Metropolitan na pl. Piłsudskiego w Warszawie.

  • 1935 / 84 LATA TEMU

    W Monachium urodził się Percy Adlon, niemiecki reżyser, scenarzysta; autor filmu "Bagdad Cafe".

  • 1932 / 87 LAT TEMU

    Rozporządzenie ministra rolnictwa o utworzeniu Parku Narodowego w Pieninach.

  • 1929 / 90 LAT TEMU

    W Warszawie urodziła się Maria Bogucka, historyk, profesor Instytutu Historii PAN, autorka książki „Dzieje kultury polskiej do 1918 roku”.

  • 1928 / 91 LAT TEMU

    Urodził się Ryszard Przybylski, eseista, historyk literatury.

  • 1927 / 92 LATA TEMU

    Rozporządzenie Prezydenta RP o popieraniu rozbudowy i rozwoju gospodarczego miasta i portu Gdyni

  • 1926 / 93 LATA TEMU

    Prezydent Ignacy Moscicki. Fot. PAP/CAF

    Zgromadzenie Narodowe wybrało Ignacego Mościckiego na urząd prezydenta RP.

  • 1926 / 93 LATA TEMU

    W Los Angeles urodziła się Marilyn Monroe (właśc. Norma Jean Mortenson), amerykańska aktorka i modelka, gwiazda filmowa i legenda światowego kina lat 50. i 60. XX w.

  • 1916 / 103 LATA TEMU

    W pobliżu Jutlandii doszło do największej w czasie Wielkiej Wojny bitwy morskiej pomiędzy flotą brytyjską a niemiecką; straty brytyjskie – około 6,8 tys. ofiar, trzy krążowniki liniowe i 11 innych okrętów; straty niemieckie – ponad 3 tys. ofiar, jeden krążownik liniowy i 10 innych okrętów; starcie było nierozstrzygnięte, flota brytyjska zachowała dominację na morzu.

  • 1915 / 104 LATA TEMU

    W Leibnitz w Austrii urodził się Tadeusz Kalinowski, aktor, związany z Teatrem im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach; wystąpił m.in. w filmach „Znicz olimpijski”, „Czerwone berety”, „Rzeczpospolita babska”, a także w serialu „Czterej pancerni i pies”.

  • 1915 / 104 LATA TEMU

    W Warszawie urodził się Jan Twardowski, kapłan; autor ponad 20 tomików wierszy, m.in. "Znaki ufności", "Niebieskie okulary", "Który stwarzasz jagody", "Na osiołku", "Nie przyszedłem pana nawracać" , "Sumienie ruszyło", "Niecodziennik", "Nie martw się".

  • 1906 / 113 LAT TEMU

    Powstało Polskie Towarzystwo Krajoznawcze, którego celem było popularyzowanie urody ziem polskich i rozbudzanie patriotyzmu; w 1950 r. przekształcono je w Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze.

  • 1895 / 124 LATA TEMU

    Tadeusz Bór-Komorowski. Fot. NAC

    W Chorborowie koło Brzeżan urodził się Tadeusz Bór-Komorowski, generał WP, Komendant Główny Armii Krajowej (1943-1944); wydał rozkaz rozpoczęcia w Warszawie 1 sierpnia 1944 r. powstania przeciwko Niemcom; 30 września 1944 r. mianowany przez prezydenta RP Władysława Raczkiewicza Naczelnym Wodzem; premier emigracyjnego rządu RP (1947-1949).

  • 1863 / 156 LAT TEMU

    Powstanie Styczniowe: między Małkinią a Czyżewem dróżnik kolejowy dokonał sabotażu poprzez rozkręcenie szyn doprowadzając do katastrofy rosyjskiego pociągu, w wyniku której zginęło 20 oficerów i 600 żołnierzy. 

  • 1856 / 163 LATA TEMU

    W Białyninie w pobliżu Sochaczewa urodził się Władysław Ślewiński, malarz, postimpresjonista.

  • 1823 / 196 LAT TEMU

    W Paryżu zmarł Louis-Nicolas Davout, książę Auerstedt, książę Eckmühl, marszałek Francji, jeden z najwybitniejszych dowódców Napoleona Bonaparte.

  • 1815 / 204 LATA TEMU

    W Bambergu zmarł Louis-Alexandre Berthier, książę Neuchatel i Wagram, marszałek Francji i wieloletni szef sztabu Wielkiej Armii.

  • 1804 / 215 LAT TEMU

    W Nowo-Spasskoje w guberni smoleńskiej urodził się Michaił Glinka, kompozytor.

  • 1780 / 239 LAT TEMU

    W Niemczech urodził się Carl von Clausewitz, pruski generał, pisarz, który zasłużył się jako teoretyk wojny; do dziś powszechnie używane jest jego powiedzenie, że "wojna jest jedynie kontynuacją polityki innymi środkami".

  • 1769 / 250 LAT TEMU

    W Grodkowie na Opolszczyźnie urodził się Józef Elsner, kompozytor, pedagog, nauczyciel Fryderyka Chopina.

  • 1765 / 254 LATA TEMU

    Król Stanisław August Poniatowski powołał Komisję Dobrego Porządku dla Starej i Nowej Warszawy.

  • 1652 / 367 LAT TEMU

    "Rzeź polskich jeńców pod Batohem”, grafika ze zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie. Źródło: Wikipedia

    Powstanie Chmielnickiego: Początek bitwy pod Batohem, w której wojska polskie poniosły klęskę w starciu z połączonymi siłami kozackim i tatarskimi; po bitwie wszyscy polscy jeńcy zostali wymordowani. 

  • 1496 / 523 LATA TEMU

    W czasie sejmu w Piotrkowie król Jan I Olbracht w zamian za zgodę szlachty na jej udział w wyprawie mołdawskiej ogłosił tzw. statuty piotrkowskie, które zwalniały towary szlacheckie od ceł, ograniczały prawa chłopów do opuszczania wsi oraz zakazywały mieszczanom nabywania dóbr ziemskich.

  • 1434 / 585 LAT TEMU

    Nieznany portret Władysława Jagiełły, odnaleziony w bazylice Katedralnej w w Sandomierzu. 2010 r. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Gródku pod Lwowem zmarł król Władysław II Jagiełło, król Polski i wielki książę litewski, panujący od 1386 r. Wspólnie z bratem Witoldem dowodził w 1410 r. w zwycięskiej bitwie nad Krzyżakami pod Grunwaldem; w 1413 r. zawarł Unię w Horodle, która zacieśniała związek Polski i Litwy.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL