Daty

Kalendarz historyczny

1.11

  • 1918 / 101 LAT TEMU

    Związek Harcerstwa Polskiego - obóz wartowniczy w Pruszkowie. 1920 r. Źródło: CBN Polona

    W Lublinie rozpoczął się zjazd organizacji skautowych, w czasie którego utworzono Związek Harcerstwa Polskiego.

  • 1893 / 126 LAT TEMU

    Jan Matejko. Fot. NAC

    W Krakowie zmarł Jan Matejko, najwybitniejszy przedstawiciel polskiego malarstwa historycznego w XIX w.; autor obrazów "Bitwa pod Grunwaldem", "Kazanie Skargi", "Hołd pruski", "Sobieski pod Wiedniem", "Reytan na sejmie warszawskim 1773 roku", "Unia lubelska", "Stańczyk", "Batory pod Pskowem", "Konstytucja 3 Maja", "Kościuszko pod Racławicami", a także cyklu "Poczet królów i książąt polskich".

  • 2011 / 8 LAT TEMU

    Samolot PLL LOT Boeing 767 wylądował awaryjnie na warszawskim Lotnisku Chopina. Na pokładzie było 220 pasażerów i 11 członków załogi, nikt nie został ranny; pilotem samolotu był Tadeusz Wrona.

  • 2005 / 14 LAT TEMU

    Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych uchwaliło, że 27 stycznia - będzie obchodzony jako Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Holokaustu; 27 stycznia 1945 r. Armia Czerwona wyzwoliła niemiecki obóz zagłady Auschwitz-Birkenau.

  • 2004 / 15 LAT TEMU

    Jose Barroso Fot.PAP/EPA/ROLAND SCHLAGER

    Były portugalski premier Jose Barroso objął stanowisko przewodniczącego Komisji Europejskiej.

  • 2003 / 16 LAT TEMU

    Henryk Machalica. Fot. PAP/CAF/A. Rybczyński

    W Warszawie zmarł Henryk Machalica; aktor, występował w Teatrze Narodowym, a także na innych warszawskich scenach: w Teatrze Dramatycznym, Powszechnym, Polskim, Ochoty i Ateneum; znany m.in. z serialu "Złotopolscy", zagrał również w filmach "Pensja pani Latter", "Wilczyca", "Wierna rzeka".

  • 1998 / 21 LAT TEMU

    W Strasburgu rozpoczął działalność nowy zreformowany Europejski Trybunał Praw Człowieka.

  • 1996 / 23 LATA TEMU

    Premiera filmu „Romeo i Julii” w reż. Baza Luhrmanna; zagrał w nim m.in. Leonardo di Caprio.

  • 1994 / 25 LAT TEMU

    Premier Rosji Wiktor Czernomyrdin odwołał swoją wizytę w Warszawie.

  • 1993 / 26 LAT TEMU

    Flaga Unii Europejskiej. Fot. PAP/A. Reszko

    Wszedł w życie Traktat z Maastricht o Unii Europejskiej.

  • 1991 / 28 LAT TEMU

    Nowo wybrany prezydent Dżochar Dudajew proklamował powstanie niezależnej od ZSRS Republiki Czeczenii.

  • 1986 / 33 LATA TEMU

    Mieczysław Moczar. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Warszawie zmarł Mieczysław Moczar (wł. Mikołaj Demko), działacz komunistyczny, generał LWP, członek KPP, PPR i PZPR; w latach 1964-1968 minister spraw wewnętrznych.

  • 1985 / 34 LATA TEMU

    Po dziewięciu latach w Polsce zniesiono reglamentację cukru.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Ewa Dałkowska. Fot. NAC

    Stan wojenny: W Warszawie w mieszkaniu Ewy Dałkowskiej odbyła się pierwsza premiera działającego poza oficjalnym obiegiem Teatru Domowego; przedstawieniem zaprezentowanym tego dnia było "Przywracanie porządku", spektakl oparty m.in. na tekstach Stanisława Barańczaka, Wiktora Woroszylskiego, Anny Kamieńskiej i Ernesta Brylla, z piosenkami Jacka Kaczmarskiego i Jana Krzysztofa Kelusa; przedstawienie wyreżyserowała Elżbieta Bukowińska; wystąpili w nim: Ewa Dałkowska, Emilian Kamiński, Maciej Szary, Andrzej Piszczatowski.

  • 1975 / 44 LATA TEMU

    Jerzy Waldorff, założyciel Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami. Fot. PAP/W. Stein

    Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami po raz pierwszy prowadził publiczną zbiórkę pieniędzy na terenie cmentarza.

  • 1975 / 44 LATA TEMU

    W Buczkowicach urodził się Łukasz Kruczek, skoczek narciarski; od 2008 r. trener reprezentacji Polski w skokach narciarskich.

  • 1971 / 48 LAT TEMU

    Jadwiga Smosarska. Fot. NAC

    W Warszawie zmarła Jadwiga Smosarska, aktorka, gwiazda polskiego kina okresu międzywojennego, znana z ról w filmach "Trędowata", "Księżna Łowicka", "Barbara Radziwiłłówna".

  • 1970 / 49 LAT TEMU

    Na lotnisku w Karaczi w Pakistanie doszło do nieudanego zamachu terrorystycznego na życie przewodniczącego Rady Państwa PRL Mariana Spychalskiego; zginął wiceminister spraw zagranicznych Zygfryd Wolniak.

  • 1956 / 63 LATA TEMU

    Rząd Węgier ogłosił neutralność kraju i wystąpienie z Układu Warszawskiego. Premier Imre Nagy o uznanie neutralności Węgier poprosił ONZ.

  • 1956 / 63 LATA TEMU

    W czasie spotkania w Brześciu sowiecki przywódca Nikita Chruszczow poinformował Władysława Gomułkę o podjęciu decyzji dotyczącej drugiej interwencji Armii Czerwonej na Węgrzech.

  • 1954 / 65 LAT TEMU

    W Algierii wybuchło antyfrancuskie powstanie zbrojne.

  • 1948 / 71 LAT TEMU

    Piotr Cieślak. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Toruniu urodził się Piotr Cieślak, aktor, reżyser teatralny, związany m.in. z Teatrem Studio, Teatrem Powszechnym w Warszawie oraz łódzkim Teatrem Jaracza, reżyserował również w Teatrze Narodowym i w poznańskim Teatrze Nowym; w latach 1993-2007 pełnił funkcję dyrektora artystycznego Teatru Dramatycznego w Warszawie; wystąpił w filmie "Człowiek z marmuru" Andrzeja Wajdy; wieloletni pedagog warszawskiej PWST.

  • 1947 / 72 LATA TEMU

    Leszek Wosiewicz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Radomyślu Wielkim urodził się Leszek Wosiewicz, reżyser, scenarzysta, autor filmów „Kornblumenblau”, „Cynga” i „Kroniki domowe”.

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    Ksiądz Karol Wojtyła. 1948 r. Fot. PAP/Reprodukcja

    Karol Wojtyła otrzymał święcenia kapłańskie.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Polskie dzieci w ZSRS. Lata 1941-1942. Fot. NAC

    Na zaproszenie władz Nowej Zelandii z Persji do Wellington przybyła grupa 732 w większości osieroconych polskich dzieci oraz ich 102 opiekunów; byli oni ofiarami sowieckich deportacji z lat 1940-1941, w 1942 r. znaleźli się wśród ewakuowanych z ZSRS do Persji wraz z Armią Polską gen. Władysława Andersa.

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    Mieczysław Kotlarczyk, założyciel Teatru Rapsodycznego. Źródło: CBN Polona

    W Krakowie odbyło się pierwsze przedstawienie konspiracyjnego Teatru Rapsodycznego.

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    Miejsce Pamięci na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady w Bełżcu. Fot. PAP/M. Trembecki

    Niemcy rozpoczęli budowę obozu zagłady w Bełżcu.

  • 1940 / 79 LAT TEMU

    W Londynie w wyniku niemieckiego bombardowania zginął mjr Bolesław Waligóra, kierownik Archiwum Sztabu Naczelnego Wodza, wieloletni szef Centralnego Archiwum Wojskowego.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Rada Najwyższa ZSRS podjęła decyzję o przyłączeniu anektowanych ziem wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej do Białoruskiej oraz Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

     Katyń, Rosja, 1943 r. Ekshumacja zwłok polskich oficerów zamordowanych w Katyniu w 1940 r. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Wszyscy polscy jeńcy-oficerowie zostali umieszczeni w sowieckich obozach w Kozielsku i Starobielsku, natomiast funkcjonariusze policji, KOP i więziennictwa w obozie w Ostaszkowie (1-4 XI).

  • 1933 / 86 LAT TEMU

    Pokazy lotnicze na lotnisku Okęcie w Warszawie - klucz samolotów myśliwskich nad wieżą kontroli lotów. 1933 r. Fot. NAC

    Warszawski port lotniczy przeniesiono z Pól Mokotowskich na Okęcie.

  • 1932 / 87 LAT TEMU

    W Paryżu zmarł Tadeusz Makowski, malarz, grafik.

  • 1894 / 125 LAT TEMU

    W Liwadii na Krymie zmarł car Aleksander III Romanow; władzę w Rosji przejął jego syn Mikołaj II - ostatni car Rosji.

  • 1888 / 131 LAT TEMU

    W Karakole w Kirgistanie zmarł Nikołaj Przewalski, rosyjski podróżnik, geograf, generał.

  • 1862 / 157 LAT TEMU

    W Krakowie urodził się Feliks Koneczny, historyk, profesor Uniwersytetu Wileńskiego, autor m.in. „Cywilizacji bizantyńskiej” i „Dziejów Rosji”.

  • 1855 / 164 LATA TEMU

    W Sosnówce na Podolu urodził się Kazimierz Dłuski, lekarz ftyzjatra, działacz socjalistyczny, współzałożyciel i pierwszy prezes Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR).

  • 1848 / 171 LAT TEMU

    Wiosna Ludów: We Lwowie doszło do walk pomiędzy polską Gwardią Narodową a wojskami austriackimi; na rozkaz gen. Wilhelma Hammersteina miasto zostało ostrzelane przez artylerię, zginęło około 100 jego mieszkańców; w konsekwencji Lwów skapitulował.

  • 1845 / 174 LATA TEMU

    W Sanoku urodził się Zygmunt Gorazdowski, uczestnik Powstania Styczniowego, katolicki duchowny, działający we Lwowie na rzecz ubogich i bezdomnych, założyciel Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Józefa; kanonizowany w 2005 r.

  • 1822 / 197 LAT TEMU

    W Wojutynie na Wołyniu urodził się Zygmunt Szczęsny Feliński, arcybiskup metropolita warszawski; po wybuchu Powstania Styczniowego protestował przeciwko carskim represjom; w konsekwencji skazany na 20-letnie zesłanie do Jarosławia nad Wołgą. Beatyfikowany w 2002 r.

  • 1755 / 264 LATA TEMU

    W wyniku trzęsienia ziemi niemal całkowicie zniszczona została Lizbona; zginęło kilkadziesiąt tysięcy ludzi; według historyków zniszczeniu uległo 85 proc. budynków; siłę wstrząsów ocenia się dziś na 8,7-9 stopni w skali Richtera.

  • 1733 / 286 LAT TEMU

    Król August III Sas zaprzysiągł pacta conventa. 

  • 1705 / 314 LAT TEMU

    Król August II Mocny ustanowił Order Orła Białego.

  • 1703 / 316 LAT TEMU

    W Iwanowicach urodził się Władysław Łubieński, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski w latach 1759-1767.

  • 1700 / 319 LAT TEMU

    W Madrycie zmarł Karol II Habsburg, król Hiszpanii panujący od 1665 r.

  • 1604 / 415 LAT TEMU

    W Londynie po raz pierwszy wystawiono tragedię „Otello” Williama Szekspira.

  • 1585 / 434 LATA TEMU

    W Kurzelowie koło Włoszczowy urodził się Jan Brożek, matematyk, astronom, medyk, profesor i rektor Akademii Krakowskiej.

  • 1526 / 493 LATA TEMU

    W Krakowie urodziła się Katarzyna Jagiellonka, córka króla Polski Zygmunta I Starego i Bony Sforzy; żona Jana III Wazy, królowa Szwecji w latach 1569-1583; matka Zygmunta III Wazy, króla Polski (1587-1632).

  • 1496 / 523 LATA TEMU

    W Krakowie zmarł Filip Kallimach (właściwie Filippo Buonaccorsi), włoski humanista, poeta, pisarz polityczny.

  • 1485 / 534 LATA TEMU

    W Gdańsku urodził się Jan Dantyszek, biskup warmiński, dyplomata, poeta, bliski doradca króla Zygmunta I Starego.

  • 1335 / 684 LATA TEMU

    W Wyszehradzie rozpoczął obrady zjazd, na którym spotkali się król Polski Kazimierz III Wielki, władca Czech Jan Luksemburski oraz król Węgier Karol Robert.

  • 1215 / 804 LATA TEMU

    W Rzymie zebrał się sobór powszechny: Laterański IV; wzięło w nim udział 400 biskupów oraz około 800 opatów.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL