Daty

Kalendarz historyczny

10.2

  • 1940 / 79 LAT TEMU

    Polscy zesłańcy w Związku Sowieckim. 1941 r. Fot. NAC

    Pierwsza masowa deportacja ludności polskiej głównie z kręgów inteligencji, ziemiaństwa, rodzin wojskowych, policyjnych i urzędniczych przeprowadzona przez NKWD; w jej wyniku w głąb Związku Sowieckiego wywieziono około 140 tys. obywateli polskich.

  • 1919 / 100 LAT TEMU

    Otwarcie Sejmu Ustawodawczego w Warszawie, widoczny m.in. naczelnik państwa Józef Piłsudski. 10.02.1919. Fot. NAC

    W gmachu byłego rosyjskiego Instytutu Maryjskiego przy ul. Wiejskiej w Warszawie odbyło się pierwsze posiedzenie Sejmu Ustawodawczego

  • 2017 / 2 LATA TEMU

    Maria Dmochowska. Fot. PAP/T. Gzell

    W Warszawie zmarła Maria Dmochowska, lekarka, uczestniczka Powstania Warszawskiego, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej (2006-1012), posłanka na Sejm X, I i II kadencji, rzecznik prasowy Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

  • 2011 / 8 LAT TEMU

    Abp Józef Życiński. Fot. PAP/M. Trembecki

    W Rzymie zmarł abp Józef Życiński, metropolita lubelski, teolog, filozof, specjalizował się w filozofii nauki; autor kilkuset artykułów o filozofii i stanowisku chrześcijaństwa wobec nauk przyrodniczych; wykładał m.in. w Berkeley, Oxfordzie oraz na katolickich uczelniach w USA i Australii; na stałe pracował na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim im. Jana Pawła II.

  • 2009 / 10 LAT TEMU

    Jan Błoński. Fot. PAP/CAF/R. Sikora

    W Krakowie zmarł Jan Błoński, historyk literatury, wybitny krytyk literacki, tłumacz, uznanie w świecie literackim przyniosły mu jego interpretacje dzieł klasyków XX wieku: Prousta, Becketta, Stanisława Ignacego Witkiewicza. Pisał też o Gombrowiczu, Miłoszu i Mrożku; w 1987 r. w "Tygodniku Powszechnym" ukazał się jego tekst "Biedni Polacy patrzą na getto", oceniany jako niezwykle ważny dla stosunków polsko-żydowskich.

  • 2006 / 13 LAT TEMU

    W Turynie rozpoczęły się XX zimowe Igrzyska Olimpijskie. Reprezentanci Polski zdobyli na nich 2 medale: Tomasz Sikora srebrny, a Justyna Kowalczyk brązowy.

  • 2003 / 16 LAT TEMU

    W Poznaniu zmarł Antoni Czubiński, historyk, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, dyrektor Instytutu Zachodniego.

  • 2002 / 17 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Józef Ozga-Michalski, działacz ruchu ludowego, polityk, pisarz, żołnierz Batalionów Chłopskich, działacz Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.

  • 2000 / 19 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Andrzej Zakrzewski, historyk, publicysta, polityk, poseł III kadencji Sejmu RP, minister kultury i dziedzictwa narodowego w rządzie Jerzego Buzka.

  • 1997 / 22 LATA TEMU

    W Warszawie zmarł Tadeusz Trojanowski, zapaśnik, trener, siedmiokrotny mistrz Polski w stylu wolnym, brązowy medalista igrzysk olimpijskich w Rzymie (1960).

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Emil Barchański. Fot. AIPN

    16-letni Emil Barchański wraz z grupą uczniów stołecznych szkół średnich oblali farbą i podpalili pomnik Feliksa Dzierżyńskiego w Warszawie. Kilka miesięcy później Barchański zginął w niewyjaśnionych okolicznościach.

  • 1976 / 43 LATA TEMU

    Sejm uchwalił poprawki do Konstytucji PRL, wprowadzając zapis o przewodniej roli PZPR i przyjaźni z ZSRS; wszyscy obecni na sali sejmowej posłowie głosowali za przyjęciem zmian, wyjątkiem był Stanisław Stomma, który wstrzymał się od głosu.

  • 1968 / 51 LAT TEMU

    Występ Kabaretu pod Egidą - od lewej: Jonasz Kofta, Jan Stanisławski, Wojciech Pszoniak, Jan Pietrzak, Danuta Rinn. Warszawa, 1974 r. Fot. PAP/CAF/M. Kłoś

    W Warszawie w pałacyku Towarzystwa Przyjaciół Sztuki przy ul. Rutkowskiego (obecnie ul. Chmielna) odbył się premierowy spektakl kabaretu Pod Egidą.

  • 1966 / 53 LATA TEMU

    W Bielsku-Białej urodziła się Renata Przemyk, piosenkarka, aktorka, autorka przebojów „Babę zesłał Bóg”, „Nie ty, to ktoś”.

  • 1966 / 53 LATA TEMU

    List Episkopatu Polski do premiera Józefa Cyrankiewicza, krytykujący władze PRL za odmowę wydania kard. Stefanowi Wyszyńskiemu paszportu na uroczystości milenijne w Rzymie. 

  • 1962 / 57 LAT TEMU

    Władysław Broniewski. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Władysław Broniewski, poeta, tłumacz; żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej; współautor biuletynu poetyckiego "Trzy salwy" (1925), będącego manifestem rewolucyjnej poezji; sekretarz redakcji "Wiadomości Literackich" (1925-1936); w latach 30. zaangażowany m.in. w wydawanie komunizującego "Miesięcznika Literackiego", trafił do więzienia; w czasie II wojny światowej więzień NKWD, następnie w szeregach armii gen. Władysława Andersa; w 1945 r. powrócił do Polski, włączając się w oficjalny nurt życia literackiego; autor utworów "Zagłębie Dąbrowskie", "Elegia na śmierć Ludwika Waryńskiego", "Bagnet na broń", a także poematu "Słowo o Stalinie".

  • 1958 / 61 LAT TEMU

    Maciej Płażyński 2008 r. Fot. PAP

    W Młynarach urodził się Maciej Płażyński, polityk, działacz podziemny, członek Ruchu Młodej Polski i Niezależnego Zrzeszenia Studentów, w latach 1990-96 wojewoda gdański; marszałek Sejmu w latach 1997-2001, poseł i senator RP, współzałożyciel Platformy Obywatelskiej; zginął w 2010 roku w katastrofie pod Smoleńskiem. 

  • 1956 / 63 LATA TEMU

    W Warszawie zmarł Aleksander Osiński, generał-major armii Cesarstwa Rosyjskiego i generał dywizji odrodzonego Wojska Polskiego, senator II RP, prezes Polskiego Czerwonego Krzyża.

  • 1949 / 70 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł Feliks Koneczny, historyk, profesor Uniwersytetu Wileńskiego.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Przełamanie Wału Pomorskiego przez 1. Armię Wojska Polskiego.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Armia Czerwona zajęła Elbląg.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Na Bałtyku sowiecki okręt podwodny zatopił niemiecki transportowiec "Steuben", na którego pokładzie znajdowało się od 3 do 4 tys. osób; obok rannych żołnierzy i personelu medycznego, na statku było około tysiąca cywilnych uchodźców; uratowało się około 300 osób.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Papież Pius XI. Źródło: CBN Polona

    W Rzymie zmarł papież Pius XI (Achille Ratti); w latach 1919-1921 nuncjusz apostolski w Polsce; kardynał, arcybiskup Mediolanu; papież od 1922 r.

  • 1936 / 83 LATA TEMU

    W Wilnie zmarła Zula Pogorzelska, śpiewaczka, aktorka i tancerka, znana m.in. z filmów „Ułani, ułani, chłopcy malowani”, „Romeo i Julcia”.

  • 1935 / 84 LATA TEMU

    W Katowicach urodził się Tadeusz Strugała, dyrygent, pianista, pedagog; pełnił m.in. funkcję szefa Filharmonii Wrocławskiej (1969-1980), dyrektora naczelnego i artystycznego WOSPR w Katowicach (1975-1976), w latach 1981-1986 był dyrektorem artystycznym i dyrygentem Orkiestry Filharmonii Krakowskiej.

  • 1930 / 89 LAT TEMU

    W Kożangródku na Polesiu urodził się Janusz Rzeszewski, reżyser filmowy i telewizyjny, autor m.in. filmów „Halo, Szpicbródka”, „Miłość ci wszystko wybaczy”, „Lata dwudzieste lata trzydzieste…”.

  • 1928 / 91 LAT TEMU

    Powstała Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP). 

  • 1927 / 92 LATA TEMU

    Prof. Maciej Gintowt. Fot. PAP/CAF/J. Mazur

    W Warszawie urodził się Maciej Gintowt, architekt, współautor projektu katowickiego "Spodka" i hali "Olivia" w Gdańsku.

  • 1926 / 93 LATA TEMU

    Budowa portu morskiego w Gdyni. 1928 r. Fot. NAC

    Rozporządzeniem Rady Ministrów Gdynia otrzymała prawa miejskie

  • 1925 / 94 LATA TEMU

    W Rzymie podpisany został konkordat pomiędzy Polską a Stolicą Apostolską. 

  • 1925 / 94 LATA TEMU

    Symcha Ratajzer-Rotem ps. Kazik. Fot. PAP/T. Gzell

    W Warszawie urodził się Symcha Rotem (Szymon Ratajzer), ps. Kazik, żołnierz Żydowskiej Organizacji Bojowej, uczestnik Powstania w Warszawskim Getcie w 1943 roku i Powstania Warszawskiego w 1944 roku.

  • 1923 / 96 LAT TEMU

    Olgierd Budrewicz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodził się Olgierd Budrewicz, dziennikarz, varsavianista, podróżnik. 

  • 1920 / 99 LAT TEMU

    Gen. Józef Haller. Fot. NAC

    W Pucku odbyły się symboliczne zaślubiny Polski z Bałtykiem; gen. Józef Haller wrzucił w fale pierścień - symbol odzyskania dostępu do morza. W czasie uroczystości generał mówił: "Teraz wolne przed nami światy i wolne kraje. Żeglarz polski będzie mógł dzisiaj wszędzie dotrzeć pod znakiem Białego Orła, cały świat stoi mu otworem".

  • 1918 / 101 LAT TEMU

    Józef Wolff. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł Józef Wolff, wydawca, dziennikarz, redaktor naczelny „Tygodnika Ilustrowanego”.

  • 1907 / 112 LAT TEMU

    W Hołubiu koło Hrubieszowa urodził się Stefan Swieżawski, filozof, tomista, historyk filozofii średniowiecznej i nowożytnej; autor monumentalnej publikacji "Dzieje filozofii europejskiej XV wieku" oraz „Dziejów europejskiej filozofii klasycznej”; przez wiele lat związany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim.

  • 1890 / 129 LAT TEMU

    W Krakowie urodził się Zygmunt Wiehler, kompozytor, dyrygent, autor ponad tysiąca piosenek, wśród nich wielu przebojów, m.in. "Ada, to nie wypada" i "Nie kochać w taką noc to grzech".

  • 1886 / 133 LATA TEMU

    W Zegrzynku urodził się Jerzy Szaniawski, dramaturg, prozaik, felietonista, autor m.in. sztuki „Dwa teatry” oraz zbioru opowiadań o profesorze Tutce.

  • 1878 / 141 LAT TEMU

    W Lebiodce koło Lidy urodził się Jerzy Iwanowski, inżynier, działacz polityczny, członek PPS, minister rządów Jędrzeja Moraczewskiego i Ignacego Jana Paderewskiego, oraz minister spraw zagranicznych Litwy Środkowej, senator II RP.

  • 1818 / 201 LAT TEMU

    Karol Beyer. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie urodził się Karol Beyer, pierwszy zawodowy fotograf warszawski; twórca polskiej fotografii profesjonalnej; numizmatyk.

  • 1648 / 371 LAT TEMU

    Król Władysław IV nadał prawa miejskie podwarszawskiej Pradze.

  • 1598 / 421 LAT TEMU

    W Warszawie zmarła Anna Habsburżanka, córka arcyksięcia Karola Habsburga, pierwsza żona Zygmunta III Wazy, matka Władysława IV.

  • 1454 / 565 LAT TEMU

    Król Kazimierz Jagiellończyk poślubił córkę króla niemieckiego węgierskiego Albrechta II Habsburga, Elżbietę, zwaną „Rakuszanką”. Para doczekała się trzynaściorga dzieci.

  • 1321 / 698 LAT TEMU

    W Inowrocławiu zakończył się proces polsko-krzyżacki. Sąd nakazał Zakonowi zwrot Pomorza Gdańskiego Polsce oraz wypłacenie odszkodowania w wysokości 30 tys. grzywien. Krzyżacy nie uznali wyroku i odwołali się do papiestwa.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL